ΕΛΛΑΔΑ

Η κληρονομιά έγινε... κατάρα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΚΑΣΣΙΜΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Εχασε τη ζωή του ξαφνικά βυθίζοντας στο πένθος τη σύζυγό του και τον αδελφό του. Λίγες ημέρες αργότερα, όμως, η οικογένειά του συνειδητοποίησε ότι καλείται να διαχειριστεί πέραν του βάρους της απώλειας και τα χρέη του πολυαγαπημένου τους. Εκείνος ήταν γιατρός, 58 ετών, με μοναδική περιουσία ένα διαμέρισμα στο οποίο ζει η 90χρονη μητέρα του. Πέραν όμως του ακινήτου, ο αποθανών είχε σημαντικά χρέη στον ασφαλιστικό του φορέα, καθώς και ορισμένα στην εφορία.

Οι νόμιμοι κληρονόμοι του, η σύζυγός δηλαδή και ο αδελφός του, αποφάσισαν ότι δεν μπορούν να αναλάβουν το βάρος των χρεών. Ετσι επέλεξαν την οδό της αποποίησης της κληρονομιάς. Επόμενος κληρονόμος βάσει νόμου, ήταν η υπέργηρη μητέρα του γιατρού. Εκείνη αποδέχθηκε την κληρονομιά, προκειμένου να παραμείνει στην κατοχή της το διαμέρισμα στο οποίο διαμένει. Μαζί με το διαμέρισμα φορτώθηκε και τα χρέη.

Οι περιπτώσεις συγγενών που αποποιούνταν κληρονομιά ήταν τα προηγούμενα χρόνια συνήθως αποτέλεσμα «συναινετικών» αποφάσεων μεταξύ των κληρονόμων για την ευνοϊκότερη διανομή της περιουσίας. Τα τελευταία χρόνια, όμως, βασικότερος λόγος είναι τα χρέη που συνοδεύουν τα ακίνητα ή τον αποθανόντα. Το μεγάλο βάρος του φόρου κληρονομιάς σε συνδυασμό με τη γενικότερη απαξίωση της ακίνητης περιουσίας που δυσχεραίνει την πώληση ή/και την εκμετάλλευσή της, αποτελεί τον δεύτερο αποτρεπτικό παράγοντα, όπως εξηγεί στην «Κ» ο λογιστής-φοροτεχνικός Γιάννης Χατζηγεωργίου, εκπρόσωπος της λογιστικής εταιρείας JDO.GR. Ακόμη ένας λόγος που οδηγεί στη μη αποδοχή κληρονομιάς είναι ο φόβος των κρυφών χρεών (προς ιδιώτες ή Δημόσιο), τα οποία μπορεί να μη γνωρίζει το συγγενικό περιβάλλον. «Υπήρχε περίπτωση που πατέρας έφυγε από τη ζωή και η κόρη του αποποιήθηκε το μερίδιό της φοβούμενη υπερβολικά χρέη του πατέρα της, χωρίς καν να αναζητήσει να ενημερωθεί επακριβώς γι’ αυτά» περιγράφει ο κ. Χατζηγεωργίου. 

Γεγονός, πάντως, παραμένει ότι οι αποποιήσεις κληρονομιών έχουν αυξηθεί δραματικά την τελευταία τριετία. Σε όλα τα Ειρηνοδικεία της χώρας κατατέθηκαν το 2015 συνολικά 45.627 αιτήσεις αποποίησης κληρονομιάς έναντι 29.200 το 2013. Μέσα σε δύο χρόνια η αύξηση διαμορφώθηκε στο 63,99%, σύμφωνα με τα στοιχεία που κατατέθηκαν χθες στη Βουλή. Πέραν της αύξησης που παρατηρήθηκε στην Αθήνα (63,54%), τη Θεσσαλονίκη (65%), τη Λάρισα (68%), υπάρχουν και περιοχές όπου διαπιστώθηκε μείωση. Στο Ειρηνοδικείο Μυκόνου το 2013 κατατέθηκαν 61 αιτήσεις, οι οποίες μειώθηκαν την επόμενη χρονιά σε 40 και το 2015 διαμορφώθηκαν μόλις στις 28. Παρόμοια εικόνα εμφανίζει και το Ειρηνοδικείο Πάρου, όπου από 26 αιτήσεις το 2013, το 2015 υποβλήθηκαν 24. Οι αποποιήσεις, ωστόσο, σε αυτές τις περιοχές είχαν εμφανίσει άνοδο το προηγούμενο διάστημα.

«Η κύρια αιτία της αύξησης αιτήσεων αποποίησης κληρονομιάς είναι η απαξίωση του ελληνικού ακινήτου, η οποία έχει άμεση σχέση με την υπερφορολόγησή του και με την περιορισμένη δυνατότητα ρευστοποίησής του» εκτιμά ο Γεώργιος Ρούσκας πρόεδρος συμβολαιογραφικού συλλόγου.

Παράλληλα, η κληρονομιά δημιουργεί επιπρόσθετα βάρη, όπως εξηγεί στην «Κ» ο κ. Ρούσκας. «Η κληρονομιά αλλάζει αυτομάτως τη φορολογική και δανειακή συμπεριφορά των πολιτών. Δημιουργεί πλασματικές φορολογικές αξίες, που επηρεάζουν επιδόματα όπως για παράδειγμα το επίδομα ανεργίας ή το ΕΚΑΣ. Σε επίπεδο δανειοδότησης η αποδοχή κάποιου ακινήτου μέσω κληρονομιάς αλλάζει αυτομάτως την προστασία που παρέχει ο νόμος Κατσέλη» περιγράφει ο κ. Ρούσκας.

Μια τέτοια περίπτωση ήταν αυτή ενός άτεκνου ζευγαριού. Οταν απεβίωσε ο σύζυγος, το οικόπεδο 15 στρεμμάτων, με ένα ακίνητο 150 τ.μ. περνούσε βάσει νόμου κατά 50% στη σύζυγο και κατά 50% στα τρία αδέλφια του. Ωστόσο και τα τρία αδέλφια του θανόντος επέλεξαν να αποποιηθούν το μερίδιό τους, φοβούμενοι την αλλαγή της φορολογικής τους εικόνας.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ