ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αποψη: Ξεχάστε τη μόδα των startups, προσπαθήστε να είστε Grown-Up

ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ*

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Βαδίζοντας προς το τέλος του 2016 και φτάνοντας στον μήνα των επενδυτών (December effect) είναι χρήσιμο να παρατηρήσει κάποιος τι συμβαίνει στην επιχειρηματική κοινότητα των startups στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Στην Ελλάδα, όπως σχεδόν όλα τα πράγματα, έχει έρθει με καθυστέρηση η τάση ή η στροφή κυρίως νέων σε ηλικία ανθρώπων να προσπαθούν να μετουσιώσουν μια ιδέα τους σε επιχείρηση. Η αρχή αυτής της τάσης έγινε πριν από 15 χρόνια στις ΗΠΑ και στο Η.Β. κυρίως χάρη στην επιτυχία εφαρμογών στο δίκτυο και ιδιαίτερα εφαρμογών που ονομάστηκαν αργότερα κοινωνικά δίκτυα.

Η ιδέα ήταν συνήθως απλή, δεν απαιτούσε χρήματα παρά μόνο προσωπικό χρόνο και δεξιότητα στη χρήση της τεχνολογίας και σε μερικές περιπτώσεις στην ψηφιακή επικοινωνία. Αυτές οι ιδέες απέκτησαν αμέσως κοινό, πελατεία και μοιραία τράβηξαν το ενδιαφέρον επενδυτών, κατά κύριο λόγο ιδιωτών επενδυτών, οι οποίοι με τη σειρά τους πήραν απόδοση στην επένδυσή τους κυρίως με τη μεταβίβαση των μετοχών τους σε θεσμικούς επενδυτές, δηλαδή venture capitals, private equity funds ή με την εισαγωγή σε κάποια χρηματιστηριακή αγορά. Το επενδυτικό ενδιαφέρον για τέτοιες εταιρείες ήταν τόσο μεγάλο, ώστε να φτάσουν εταιρείες τέτοιου είδους να έχουν αξία άνω του 1 δισ. δολαρίων. Τα λεγόμενα «Unicorns».

Αυτά είναι τα ωραία νέα σε διεθνές επίπεδο. Αρχισαν όμως τα δυσάρεστα νέα. Πρόσφατη έρευνα του Fortune έδειξε την τεράστια απογοήτευση των επενδυτών απέναντι σε αυτή την τάση. Αναλυτικότερα, σε διάρκεια 10 ετών μόνο 1 στις 10 εταιρείες κατάφερε να αποκτήσει κύκλο εργασιών ο οποίος να μπορεί να καλύψει τις πάγιες λειτουργικές δαπάνες. Ουσιαστικά οι εταιρείες αυτές επέζησαν χάρη στον δανεισμό.

Η κύρια αιτία της πολύ χαμηλής ποσοτικής επιτυχίας είναι η ανωριμότητα των ιδρυτών μιας startup να περάσουν από τη φάση της ιδέας στη φάση της επιχείρησης. Ποια είναι αυτή η φάση όμως; Η φάση της μεταφοράς μιας ιδέας σε φάση επιχείρησης απαιτεί μια ομάδα η οποία θα μπορεί έμπρακτα να αποδείξει ότι έχει καταφέρει να πουλήσει την ιδέα σε πελάτες. Δεν αρκεί να την πουλήσει σε επενδυτές.

Οταν καταφέρει να το κάνει αυτό, αρχίζει μια λειτουργία όπως το παιχνίδι του Tetris. Οι επενδυτές αναγνωρίζουν ότι υπάρχει ζήτηση για την ιδέα της startup, υπάρχουν κάποια έσοδα τα οποία και οι ίδιοι οι ιδρυτές ρισκάρουν για τα πρώτα στοιχειώδη έξοδα της εταιρείας (λογιστές, φόροι, προσλήψεις). Αφού καταφέρουν αυτή τη φάση, τη φάση της προ-εφηβείας, τότε αρχίζει η φάση της ωρίμανσης. Αυτό το οποίο ονομάζω Grown-Up εταιρεία. Δηλαδή, δεν έχω απλά μια «καλή» ιδέα. Εχω μια ιδέα την οποία κάποιος την έχει αγοράσει και αφού κάποιος την έχει αγοράσει, κάποιος την έχει μικρο-χρηματοδοτήσει. Για να ωριμάσω πρέπει να αποδείξω ότι μπορώ:

1. Να πουλήσω περισσότερο, αν έχω περισσότερους φόρους.

2. Να προσλάβω επαγγελματίες manager για να τρέξουν την εταιρεία γιατί εγώ είμαι δημιουργός και όχι διαχειριστής. Μέγα πρόβλημα των εν Ελλάδι εταιρειών.

3. Να διαπραγματευτώ με την ομάδα μου έναντι του ΙΚΑ, της εφορίας, του λογιστή, του δικηγόρου, του προμηθευτή, του πελάτη, του υπαλλήλου, του ιδιοκτήτη των γραφείων μου, του τηλεπικοινωνιακού παρόχου, της κοπέλας ή της συζύγου.

Η εμπειρία έχει δείξει ότι επενδυτές ψάχνουν πλέον αυτές τις εταιρείες. Εταιρείες Grown-Up.

Πολλοί ρωτούν, μα πώς μια ιδέα ενός νέου ανθρώπου ο οποίος δεν έχει λεφτά μπορεί να περάσει στη φάση της κατασκευής άρα και στη φάση της προ-εφηβείας για να κόψει το πρώτο της τιμολόγιο. Υπάρχουν δύο δρόμοι.

Ο δρόμος των 3F. Friends, Fools and Family. Πρέπει να βρεθούν τα πρώτα απολύτως απαραίτητα χρήματα, όχι μισθοί, για την κατασκευή από ανθρώπους που θα τα δώσουν γιατί σας αγαπάνε ή αν τα χάσουν δεν θα έχουν πρόβλημα. Θέλω να επιμείνω στο «όχι μισθοί». Δεν είναι δείγμα επιχειρηματικής ωριμότητας η φράση «δεν ξεκινάω την επιχείρηση γιατί μέχρι να βάλω λεφτά πώς θα ζω». Ειλικρινά, δεν κάνετε για επιχειρηματίας. Υπάλληλος με όνειρα είστε.

Ο δρόμος της πώλησης a la Greca. Μια φορά ένας Ελληνας επιχειρηματίας πήγε στον Μπιλ Γκέιτς και του είπε ότι η κόρη του έπρεπε να παντρευτεί τον γιο του. Οταν εκείνος του είπε γιατί, αυτός απάντησε γιατί είναι αντιπρόεδρος της Citibank. Στη συνέχεια πήγε στον πρόεδρο της Citibank και του είπε να προσλάβει τον γιο του ως αντιπρόεδρο της Citibank. Ο πρόεδρος απόρησε με το θράσος του και του λέει για ποιο λόγο να το κάνει ακριβώς; Και ο Ελληνας επιχειρηματίας απάντησε «μα γιατί είναι ο γαμπρός του Μπιλ Γκέιτς». Προφανώς, η ιστορία δεν είναι αληθινή. Αληθινές όμως είναι πολλές ιστορίες ιδεών οι οποίες ήταν σε ένα powerpoint και έπεισαν έναν πελάτη, ο οποίος εν γνώσει του ή όχι, τις περισσότερες φορές, «χρηματοδότησε» την κατασκευή της ιδέας σε προϊόν. Η διεθνής εμπειρία και η τάση των επενδυτών λέει, ξεχάστε τη μόδα των startups. Προσπαθήστε να είστε Grown-Up. Γίνεται και έχει καλύτερο μέλλον.

* Ο κ. Πάνος Μιχαλόπουλος είναι επιχειρηματίας.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ