ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Τι θα πει ο Μπαράκ Ομπάμα στην Αθήνα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΕΛΛΙΣ

Ο κ. Ομπάμα θα τονίσει πόσο ισχυρή είναι η δημοκρατία στη δοκιμαζόμενη Eλλάδα, κάτι που «θα είναι ένα μήνυμα και προς την Τουρκία».

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ - ΑΠΟΣΤΟΛΗ. «Οπως όλοι θυμούνται την ιστορική ομιλία του Κένεντι στο Βερολίνο, έτσι και ο Ομπάμα θα αφήσει παρακαταθήκη τη δική του ομιλία στην Αθήνα, τη γενέτειρα της δημοκρατίας», τονίζει στην «Κ» αξιωματούχος που γνωρίζει λεπτομέρειες της προετοιμασίας της επικείμενης επίσκεψης του Αμερικανού προέδρου στην Ελλάδα και έχει αίσθηση των στόχων και των συμβολισμών της.

Η αμερικανική πλευρά αποφάσισε να αξιοποιήσει σε στρατηγικό επίπεδο το θετικό κλίμα που διαμορφώνεται στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις –η κυβέρνηση Τσίπρα περιγράφεται ως εξαιρετικά φιλική προς τις ΗΠΑ–, το οποίο είναι απόρροια της υποστηρικτικής στάσης της Ουάσιγκτον στο θέμα του χρέους, αλλά σε μεγάλο βαθμό οφείλεται και στην υψηλή δημοφιλία του κ. Ομπάμα στην Ελλάδα, σπάνια για Αμερικανό πρόεδρο, με δεδομένες τις τριβές του παρελθόντος. Η περισσότερο κοινωνική πολιτική που ακολουθεί ο Αμερικανός πρόεδρος στο εσωτερικό των ΗΠΑ και η αυτοσυγκράτηση που επιδεικνύει στις διεθνείς σχέσεις –η οποία επικρίνεται από άλλες δυτικές χώρες που επιθυμούν έναν πιο παρεμβατικό ρόλο από την ηγέτιδα δύναμη του δυτικού κόσμου– έχουν θετική απήχηση στην ελληνική κοινωνία.

Η επίσκεψη στοχεύει στην ανάδειξη του ρόλου της Ελλάδας –χώρας-μέλους της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ– ως στενής συμμάχου και εταίρου των ΗΠΑ και «προπύργιου» σταθερότητας σε μια περιοχή όπου η Τουρκία, υπό την ηγεσία του Ταγίπ Ερντογάν, διολισθαίνει προς τον αυταρχισμό και απομακρύνεται από το δυτικό στρατόπεδο, η Μέση Ανατολή φλέγεται –ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η ρευστή κατάσταση στην Αίγυπτο– και η τρομοκρατική απειλή παραμένει ισχυρή. Παράλληλα, οι ΗΠΑ ανησυχούν πολύ για την επιρροή της Ρωσίας στην περιοχή.

Στον αντίποδα, η Ελλάδα, μαζί με την Κύπρο, εμβαθύνει τις τριμερείς συνεργασίες με το Ισραήλ και με την Αίγυπτο, οικοδομεί στους παραδοσιακούς δεσμούς φιλίας με τον αραβικό κόσμο –στο πλαίσιο αυτό προωθεί τριμερείς συνεργασίες και με τον Λίβανο και με την Ιορδανία–, ενώ διατηρεί διαύλους επικοινωνίας με τη Μόσχα, οι οποίοι, με μια σωστή διαχείριση, θα μπορούσαν να αποδειχθούν χρήσιμοι.

Η προετοιμασία της επίσκεψης συνεχίζεται και δεν έχουν ακόμη ληφθεί οριστικές αποφάσεις για μια σειρά από ζητήματα. «Οποιος πει ότι γνωρίζει το τελικό πρόγραμμα απλώς ψεύδεται», σημειώνει άλλος αξιωματούχος. Η τελευταία εικόνα που υπάρχει είναι ότι τον πρόεδρο δεν θα συνοδεύει η Πρώτη Κυρία, Μισέλ Ομπάμα, ενώ δεν έχει αποσαφηνισθεί εάν στην αποστολή θα συμμετάσχουν και υπουργοί, όπως των Οικονομικών, Τζακ Λιου, και της Ενέργειας, Ερνεστ Μονίζ. Πάντως, πολύ πιθανή θεωρείται η παρουσία της βοηθού υπουργού Εξωτερικών αρμόδιας για την Ευρώπη, Βικτόρια Νούλαντ, ενδεχομένως και του συντονιστή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για την ενέργεια, Αμος Χοκστάιν.

Στη βαρυσήμαντη «ομιλία πολιτικής κληρονομιάς» (legacy speech) που θα εκφωνήσει, πιθανότατα με φόντο την Ακρόπολη, ο κ. Ομπάμα θα αναφερθεί εκτενώς στη δημοκρατία και ειδικότερα στο πόσο ισχυρή έχει αποδειχθεί στη δοκιμαζόμενη Eλλάδα. Πέραν της γενικότερης στόχευσης, διαρρέεται ότι «θα είναι ένα μήνυμα και προς την Τουρκία».

Ο Αμερικανός πρόεδρος θα μιλήσει και για την ανάγκη ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους, εξέλιξη την οποία θα συνδέσει πάντως με την ταχεία υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που έχει ανάγκη η ελληνική οικονομία και των τομών που απαιτούνται στη δημόσια διοίκηση, ώστε να καταστεί η χώρα πιο παραγωγική και ανταγωνιστική, και η γραφειοκρατία πιο αξιοκρατική και αποτελεσματική. Ο Μπαράκ Ομπάμα τάσσεται σαφώς υπέρ μιας πιο επεκτατικής πολιτικής –την οποία άλλωστε εφάρμοσε στις ΗΠΑ– και επικρίνει την αυστηρή λιτότητα. «Στο περιβάλλον του Ομπάμα υπάρχει αγανάκτηση με τις εμμονές των Γερμανών στο θέμα του χρέους», τόνισε στην «Κ» παράγων της Ουάσιγκτον που βρίσκεται σε επικοινωνία με τον Λευκό Οίκο. Ωστόσο, ο κ. Ομπάμα δεν θα συγκρουσθεί ευθέως με την Αγκελα Μέρκελ, την οποία σε κάθε ευκαιρία περιγράφει ως στενή σύμμαχο και εκθειάζει τη «γενναία» στάση που έχει τηρήσει στο προσφυγικό, παρά το πολιτικό κόστος που καταβάλλει. Αλλωστε, η μετάβασή του στη Γερμανία, η έκτη στη διάρκεια της θητείας του, είναι και ο κύριος λόγος της τελευταίας, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, επίσκεψής του στη Γηραιά Ηπειρο.

Οι Αμερικανοί εμφανίζονται ιδιαίτερα προσεκτικοί σε ό,τι αφορά την ασφάλεια και θέλουν να περιορίσουν στο ελάχιστο την «έκθεση» του κ. Ομπάμα στον οποιονδήποτε κίνδυνο. Υπό αυτό το πρίσμα φαίνεται να απορρίπτεται η αρχική σκέψη για μετάβασή του στη Λέσβο –κλιμάκια Αμερικανών αξιωματούχων είχαν μεταβεί στο νησί και προέβησαν σε επιτόπου έρευνα–, αλλά με δεδομένο το έντονο προσωπικό ενδιαφέρον του κ. Ομπάμα για την προσφυγή κρίση, εξετάζεται το ενδεχόμενο να επισκεφθεί χώρο φιλοξενίας μεταναστών και προσφύγων στην Αττική. Αλλωστε και η Αθήνα έχει κάθε λόγο να πραγματοποιηθεί μια τέτοια επίσκεψη, καθώς θα αναδείξει στα διεθνή μέσα ενημέρωσης τόσο το πρόβλημα όσο και το υπερβολικό βάρος που επωμίζεται η Ελλάδα και τις προσπάθειες που καταβάλλει για να το διαχειρισθεί.

Θα συζητηθεί επίσης το Κυπριακό, όπου σημειώνεται πρόοδος, αλλά παραμένουν αποκλίσεις, και εκτιμάται ότι στη συγκεκριμένη συγκυρία δεν θα ωφελούσε ενδεχόμενη άσκηση πιέσεων προς την Αθήνα, η οποία μάλλον ζημία θα προκαλούσε.

Tέλος, υπάρχει η ενεργειακή διάσταση που αφορά τόσο τους σχεδιασμούς μεταφοράς αερίου από το Ισραήλ και την Κύπρο, ίσως και την Αίγυπτο, προς την Ελλάδα και από εκεί στις ευρωπαϊκές αγορές, όσο και τη μεταφορά σχιστολιθικού αερίου από τις ΗΠΑ με LNG στην Ελλάδα και από εκεί σε άλλες χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ