ΚΟΣΜΟΣ

Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι έτοιμος για το ύπατο αξίωμα

ROGER COHEN / THE NEW YORK TIMES

Ο Τραμπ ψυχανεμίστηκε και αποκάλυψε τα χειρότερα χαρακτηριστικά μιας Αμερικής που ανησυχεί -την αναζήτηση αποδιοπομπαίων τράγων, την επιθυμία για ένα δεσποτικό σωτήρα, τη μισαλλοδοξία της.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Εκλογές ΗΠΑ 2016

Η Νέα Υόρκη είναι μια πόλη σιωπηλή, εμβρόντητη. Το 2008 και το 2012, πλήθη γιόρταζαν τις νίκες του Μπαράκ Ομπάμα στην Τάιμς Σκουέαρ. Τώρα ήρθε η εκδίκηση της αμερικανικής επαρχίας και της λευκής εργατικής τάξης που ενοχλείται από τα νέα ήθη και από τις δημογραφικές αλλαγές, με βάση τις οποίες στα μέσα του αιώνα οι σημερινές μειονότητες θα μετατραπούν σε πλειοψηφία.

Πρόκειται για μια επικίνδυνη, γεμάτη αβεβαιότητα στιγμή στις διεθνείς υποθέσεις. Οι θεσμοί της αμερικανικής δημοκρατίας είναι ισχυροί: οι ΗΠΑ δεν είναι Γερμανία της Βαϊμάρης. Αλλά ο Τραμπ έχει δείξει ανησυχητική περιφρόνηση προς θεμελιώδεις αμερικανικές αξίες όπως ο σεβασμός στη διαφορετικότητα, η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, ακόμη και οι ίδιοι οι θεσμοί της δημοκρατίας.

Το γεγονός ότι οι Ρεπουμπλικανοί διατήρησαν τον έλεγχο της Βουλής και της Γερουσίας δίνει στον Τραμπ τεράστια δύναμη, πολύ μεγαλύτερη από τη δύναμη που είχε ο Ομπάμα, ο οποίος είχε το Κογκρέσο εναντίον του.

Ο Τραμπ δεν είναι έτοιμος για το ύπατο αξίωμα. Η προσωπικότητα που αποκαλύφθηκε τους τελευταίους μήνες δείχνει άνθρωπο οξύθυμο και κακοήθη. Εχει τεράστια σημασία σε ποιο βαθμό, οι άνθρωποι τους οποίους θα επιλέξει για να τον περιστοιχίσουν, θα κατορθώσουν να θέσουν υπό έλεγχο αυτά τα ένστικτα.

Ο Ρώσος Βλαντιμίρ Πούτιν και ο Ιρανός Αγιατολάχ Χαμενεΐ προτιμούν τον Τραμπ για ένα λόγο. Πιστεύουν ότι θα αποδυναμώσει την Αμερική, τη διατλαντική συμμαχία και την παγκόσμια τάξη που στηρίζουν οι ΗΠΑ από το 1945. Μπορεί να έχουν δίκιο.

Ο Τραμπ έχει κάνει δηλώσεις που υπονομεύουν το ΝΑΤΟ και τις αμερικανικές δεσμεύσεις προς τους συμμάχους στην Ευρώπη και την Ασία. Από την Εσθονία έως την Ιαπωνία, σύμμαχοι διερωτώνται αν η Αμερική του Τραμπ θα σπεύσει στο πλευρό τους σε περίπτωση ανάγκης. Αυτό είναι ευπρόσδεκτο για ανθρώπους όπως ο Πούτιν, που επιθυμούν διακαώς να εκμεταλλευθούν την αδυναμία των ΗΠΑ, είτε στη Συρία είτε στη Βαλτική. Ο Τραμπ πρέπει να εργαστεί πολύ σκληρά για να καθησυχάσει τον υπόλοιπο κόσμο.

Τα πρώτα του λόγια ήταν ενθαρρυντικά. «Ηρθε η ώρα να ενωθούμε» είπε στην επινίκια ομιλία του. Ομως ο Τραμπ έχει πει τα πάντα και το αντίθετό τους, έχει πει κατ’ επανάληψιν ψέματα και οι διαχωριστικές γραμμές σε αυτή την πληγωμένη Αμερική, έπειτα από μια τόσο άσχημη προεκλογική εκστρατεία, δεν πρέπει να υποτιμώνται.

Η δημοκρατία είναι απρόβλεπτη, αλλά δεν πρέπει να υποτιμάται. Η χώρα ήθελε αλλαγή και η Χίλαρι Κλίντον δεν μπορούσε να κάνει κάτι τέτοιο. Ο κόσμος είχε κουραστεί από τον μηχανισμό των Κλίντον, με την κουλτούρα της μυστικότητας και της υπεκφυγής, με τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στους ευγενείς σκοπούς και στον προσωπικό πλουτισμό. Ο Μπιλ Κλίντον μπήκε στον Λευκό Οίκο πριν από σχεδόν 25 χρόνια. Η Αμερική προτιμά να ρίχνει το ζάρι και να προχωρεί μπροστά.

Σε αυτή την περίπτωση, με τον Τραμπ, έχει πάρει ένα τρομακτικό ρίσκο. Φοβάμαι για τα χειρότερα. Ο Τραμπ ψυχανεμίστηκε και αποκάλυψε τα χειρότερα χαρακτηριστικά μιας Αμερικής που ανησυχεί – την αναζήτηση αποδιοπομπαίων τράγων, την επιθυμία για έναν δεσποτικό σωτήρα, τη μισαλλοδοξία τους. Αν ο Τραμπ κυβερνήσει όπως υποσχέθηκε προεκλογικά, η Αμερική και ο κόσμος βρίσκονται ενώπιον πραγματικού και άμεσου κινδύνου.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ