ΚΟΣΜΟΣ

Αποψη: Πώς να ενδυναμώσουμε τη δημοκρατία μετά την ήττα

ΑΛΕΞΗΣ ΓΙΑΝΝΟΥΛΙΑΣ*

Οταν άκουσα για πρώτη φορά τις ιαχές «Φυλακίστε την» των υποστηρικτών του Τραμπ κατά της Χίλαρι Κλίντον, σκέφτηκα την πρακτική του εξοστρακισμού στην αρχαία Αθήνα. Σήμερα πληροφορούμαι ότι οι υποστηρικτές του Τραμπ λένε σε ανθρώπους να «εγκαταλείψουν τη χώρα», ότι κατέρρευσε η ιστοσελίδα της υπηρεσίας μετανάστευσης του Καναδά επειδή την επισκέπτονταν τόσο πολλοί Αμερικανοί και διαβάζω στα κοινωνικά δίκτυα ότι πολλοί συζητούν σε ποια χώρα θα έπρεπε να μεταναστεύσουν. Σε μια δημοκρατία όπου δεν ισχύει ο εξοστρακισμός, όπου υπάρχει η εγγύηση του Συντάγματος για την αέναη συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, πολίτες εξετάζουν το ενδεχόμενο του «αυτοεξοστρακισμού». Ο κόσμος είναι θυμωμένος και απογοητευμένος. Ωστόσο η απόσυρση από τα κοινά, από τη δημοκρατία, δεν είναι η απάντηση, όπως δεν είναι και η αμφισβήτηση του εντολοδόχου προέδρου.

Πριν από έξι χρόνια είχα πραγματοποιήσει το πλέον δύσκολο –αλλά και το πλέον σημαντικό– τηλεφώνημα της ζωής μου. Υστερα από μια βιτριολική προεκλογική εκστρατεία, στη διάρκεια της οποίας είχαμε δεχτεί, εγώ και η οικογένειά μου, αμέτρητες προσωπικές επιθέσεις, είχα μάθει πως είχα χάσει για λίγες ψήφους τη θέση που κατείχε στη Γερουσία ο πρόεδρος Ομπάμα. Είχα στενοχωρηθεί πολύ τη στιγμή που έμαθα ότι είχα χάσει. Ενιωθα πως ήταν άδικη η εκστρατεία που είχε γίνει εναντίον μου. Σκεφτόμουν πως άξιζα να κερδίσω χάρη στις ικανότητες και στις πολιτικές μου ιδέες. Ομως μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, όσο δύσκολο και να μου ήταν, είχα σηκώσει το τηλέφωνο και είχα καλέσει τον Μαρκ Κιρκ για να τον συγχαρώ. Οποια και να ήταν τα αισθήματά μου, ό,τι και να είχε συμβεί στη διάρκεια του προεκλογικού αγώνα, ο αντίπαλός μου ήταν πλέον ο γερουσιαστής μου. Αργότερα εκείνη τη νύχτα, καθώς εκφωνούσα τον λόγο όπου παραδεχόμουν την ήττα μου, είχα ακούσει κάποιον να γιουχάρει όταν ανέφερα το όνομα του αντιπάλου μου. Είχα απαντήσει αμέσως και έντονα ότι θα πρέπει να σταματήσουν να γιουχάρουν, ότι ο Κιρκ ήταν πλέον ο γερουσιαστής μας και ότι όλοι μας θα έπρεπε να τον υποστηρίξουμε και να τον βοηθήσουμε να καταλήξει στις σωστές επιλογές.

Την επόμενη ημέρα μπροστά σε ολόκληρη τη Γερουσία είχα βγει με τον Μαρκ και τον είχα κεράσει μια μπίρα. Ηθελα όλοι να μάθουν πως πίστευα στη δημοκρατική διαδικασία, ότι τη σεβόμουν και ότι νοιαζόμουν βαθιά για το μέλλον της Αμερικής. Ενιωθα επίσης ότι ήταν σημαντικό οι υποστηρικτές μου να τον αποδεχτούν και να τον σέβονται ως Αμερικανό γερουσιαστή. Το 2000, όταν ο Αλ Γκορ παραδέχτηκε την ήττα του, είχε παραθέσει τα λόγια του Στίβεν Ντάγκλας όταν εκείνος είχε παραδεχτεί την ήττα του από τον Λίνκολν: «Το κομματικά αισθήματα πρέπει να υποχωρήσουν μπροστά στον πατριωτισμό. Είμαι μαζί σου, κ. πρόεδρε, ο Θεός να σε έχει καλά».

Τιμώντας αυτή την πατριωτική παράδοση τόσο ο πρόεδρος Ομπάμα όσο και η πρώην υπουργός Εξωτερικών Κλίντον δεσμεύτηκαν ότι θα υποστηρίξουν τον εντολοδόχο πρόεδρο Τραμπ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν νέο εντολοδόχο πρόεδρο, ο οποίος έχει μπροστά του το μνημειώδες έργο να αποκαταστήσει και πάλι την ενότητα στην Αμερική. Επειδή η Αμερική έχει μοναδικό ρόλο στον κόσμο, ο εντολοδόχος πρόεδρος Τραμπ έχει επίσης την ευθύνη να συνασπίσει τους συμμάχους μας και να τους κρατήσει συνασπισμένους ώστε να αντιμετωπίσουμε τις κοινές απειλές. Τελικά, η δημοκρατία μας δεν θα κριθεί μόνον απ’ όσα θα κάνουν ο πρόεδρος και η κυβέρνησή του, αλλά και απ’ όσα θα κάνουν όσοι είχαν αντίθετες απόψεις από αυτόν.

Το να υποστηρίζει κανείς ότι ο εντολοδόχος πρόεδρος είναι ο νόμιμος πρόεδρος και ότι είναι ικανός να κυβερνήσει δεν ισοδυναμεί με την έκδοση λευκής επιταγής. Είχα δηλώσει την υποστήριξή μου προς τον γερουσιαστή Μαρκ Κιρκ, τον είχα ενθαρρύνει δημοσίως και είχα επικροτήσει την επιστροφή του στη Γερουσία, ωστόσο εξακολούθησα να διαφωνώ μαζί του σε θεμελιώδη πολιτικά ζητήματα. Είτε μέσω του Twitter είτε μέσω της υποστήριξής μου προς υποψηφίους για άλλες θέσεις, εξακολουθούσα να έχω πολλούς τρόπους για να υποστηρίξω την πολιτική που κάποτε είχε μετατρέψει εμένα και τον Κιρκ σε αντιπάλους.

Τον ερχόμενο Ιανουάριο, ο Ντόναλντ Τραμπ θα είναι ο πρόεδρός μου. Ποτέ στη ζωή μου δεν έχω διαφωνήσει περισσότερο με έναν πρόεδρο ή προεδρικό υποψήφιο επί σειράς θεμάτων ή επί της γενικότερης κοσμοαντίληψης. Με ενοχλεί το γεγονός ότι ο εντολοδόχος πρόεδρος αρνείται την ύπαρξη της κλιματικής αλλαγής. Με προβληματίζει το γεγονός ότι ήταν τόσο διαδεδομένη η ρητορική κατά των μεταναστών στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας κάποιου ο οποίος θα κληθεί να ηγηθεί ενός έθνους μεταναστών. Με κάνει να ανησυχώ για την παγκόσμια σταθερότητα το γεγονός ότι τη θέση του «ηγέτη του ελεύθερου κόσμου» θα την καταλάβει κάποιος που αμφισβητεί συμμαχίες και εκφράζει θαυμασμό προς αυταρχικούς ηγέτες. Μένω κατάπληκτος όταν ο αντιστράτηγος Φλιν –πιθανός σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του εντολοδόχου προέδρου– υμνεί τον Τούρκο πρόεδρο Ερντογάν και την Τουρκία ακόμη και αφότου έχει γίνει εμφανές πως πρόκειται για αναξιόπιστο σύμμαχο και ότι η χώρα είναι πλέον ψευδοδημοκρατία.

Θα ήθελα να επαναλάβω την ευχή του προέδρου Ομπάμα προς τον εντολοδόχο πρόεδρο Τραμπ: «Αν επιτύχεις, θα έχει επιτύχει η χώρα». Ομως, όταν εξαιτίας του προγράμματός του είναι πιθανό να οπισθοδρομήσει η χώρα και ο κόσμος, τότε θα εξασκήσω τα δικαιώματά μου και την ευθύνη που έχω ως πολίτης και θα εναντιωθώ σε αυτό το πρόγραμμα. Για να ευδοκιμήσουν οι δημοκρατίες είναι απαραίτητη η αποτελεσματική και πιστή αντιπολίτευση, όσο απαραίτητος είναι και ο νόμιμος ηγέτης. Δεν αποτελεί επιλογή ο «αυτοεξοστρακισμός» για όσους είναι πραγματικοί δημοκράτες. Μετά μια σκληρή προεκλογική εκστρατεία, όλοι μας θα βγούμε κερδισμένοι αν καθίσουμε μαζί και πιούμε ένα ποτό, κι ενώ θα ευχόμαστε ο ένας στον άλλον καλή τύχη, να υποσχεθούμε ότι θα εξακολουθήσουμε να υποστηρίζουμε ό,τι θεωρεί ο καθένας πως είναι καλύτερο για το συλλογικό καλό.

*Ο κ. Αλέξης Γιαννούλιας είναι ανώτερος διευθυντής της τράπεζας Mellon της Νέας Υόρκης και πρώην υπουργός Οικονομικών του Ιλινόι, μέλος της διοίκησης στο Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ