ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η Ευρώπη παγιδευμένη στη νέα εποχή

ΕΛΕΝΗ ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ - ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Θα αλλάξει κάτι στην Ευρώπη μετά την εκλογή του Τραμπ;». Αυτό είναι το ερώτημα που πλανάται από την Τετάρτη το πρωί στις Βρυξέλλες και παρά το σοκ που δημιούργησε, οι αλλαγές που θα προκαλέσει στη δομή της Ε.Ε αναμένονται πολύ περιορισμένες. «Η κοινωνία προτιμάει να βρίσκεται σε βαθύ ύπνο» υποστηρίζει ο πολιτικός αναλυτής Ν. Γκρος στην «Κ», καθώς πολλοί στις Βρυξέλλες δεν θέλουν να δουν τις συνέπειες μιας τέτοιας εκλογής, χρησιμοποιώντας δικαιολογίες πως η Αμερική είναι «διαφορετική», έχει άλλο εκλογικό σύστημα ή πως τελικά η Χίλαρι Κλίντον κέρδισε τις περισσότερες ψήφους.

Για τους περισσότερους όμως Ευρωπαίους ηγέτες, η νίκη του Ντόναλντ Τραμπ είναι ιδιαίτερα σοκαριστική, καθώς οι παραλληλισμοί με τους δικούς τους «παρόμοιους Τραμπ» στις χώρες τους πλέον είναι τεράστιοι. Το γεγονός ότι οι εκλογές στην Ολλανδία (Μάρτιο) και στη Γαλλία (Μάιο) είναι σχετικά κοντά από τη στιγμή που θα αναλάβει ο Τραμπ ανησυχεί τον Γ. Εμμανουηλίδη, διευθυντή μελετών του ινστιτούτου European Policy Center. Γι’ αυτόν το επιχείρημα «ότι πλέον μπορείς να σηκώσεις κεφάλι στο κατεστημένο, όπως έκαναν οι Αμερικανοί και να μην έρθει η καταστροφή του κόσμου» θα ακουστεί πολύ στις ευρωπαϊκές εκλογές τη στιγμή που δεν θα υπάρχει κανένας αντίλογος εξαιτίας του μικρού χρονικού διαστήματος που θα έχει μεσολαβήσει λέει στην «Κ» ο γνωστός αναλυτής, υποστηρίζοντας ότι το εκλογικό αποτέλεσμα των ΗΠΑ θα ενισχύσει τα ακροδεξιά κόμματα που ήδη έχουν προβάδισμα στη Γαλλία και στην Ολλανδία. «Οι Λεπέν και Βίλντερς θα πρέπει να είναι πολύ χαρούμενοι αυτές τις μέρες» λέει χαρακτηριστικά, ενώ για τον Ν. Γκρος η εκλογή του Τραμπ δίνει περισσότερο κύρος στις θέσεις των Ευρωπαίων ακροδεξιών που μέχρι σήμερα θεωρούντο περιθωριακές.

Κάτι από... Σίλβιο

Για τον Γκρος τον διευθυντή του ινστιτούτου CEPS, ο νέος Αμερικανός πρόεδρος έχει πολλά ίδια χαρακτηριστικά με τον πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας Μπερλουσκόνι. «Οπως τότε δεν υπήρχε αντίδραση των αγορών και μία αίσθηση ότι δεν έγινε και τίποτε, έπειτα από χρόνια αποδείχθηκε πως το κόστος στην Ιταλία ήταν τεράστιο». Για τον κ. Γκρος εκτός από τις επιπτώσεις στην οικονομία, οι βασικές συνέπειες από την πρωθυπουργία του κ. Μπερλουσκόνι ήταν ότι διάβρωσε τους θεσμούς και την ανεξαρτησία του δικαστικού συστήματος, τα αποτελέσματα των οποίων είναι εμφανή σήμερα.

Εκεί που διαφοροποιεί τη θέση του ο κ. Εμμανουηλίδης είναι στην περίπτωση της Γερμανίας. Οι Γερμανοί, όταν υπάρχει πολιτική αστάθεια, επιλέγουν συνήθως αυτόν που προωθεί σταθερότητα και δεν υποστηρίζουν πιθανές περιπέτειες υποστηρίζει ο Εμμανουηλίδης που έχει βαθιά γνώση της γερμανικής πολιτικής σκηνής. Οι Γερμανοί θα δουν τις εκλογές τους υπό το πρίσμα «ποιος στη Δύση θα λειτουργεί ως λογικός πόλος», οπότε η εκλογή Τραμπ θα βοηθήσει στην επανεκλογή της κ. Μέρκελ σε αντίθεση με τη Γαλλία και την Ολλανδία.

Μόνο χαμένη

Για τον κ. Εμμανουηλίδη η Ε.Ε. βρίσκεται παγιδευμένη σε μία κατάσταση από την οποία μπορεί να βγει μόνο χαμένη. Αν ο νέος Αμερικανός πρόεδρος πράγματι πραγματοποιήσει αυτά που λέει, θα δημιουργηθεί ένα κενό εξουσίας, καθώς οι ΗΠΑ δεν θα παίζουν τον ίδιο ρόλο που είχαν στο παρελθόν. «Και επειδή στην Ε.Ε. δεν είμαστε ενωμένοι αυτή τη στιγμή, το κενό αυτό μπορεί να καλυφθεί από άλλους», εξηγεί.

«Δεν θα πρέπει να μας ξαφνιάζει ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν χάρηκε με την εκλογή του Τραμπ» λέει. Από την άλλη, αν δεν αποδειχθεί τόσο κακός όσο αναμένεται και μπορέσουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες να συνεργαστούν μαζί του, τότε αυτό θα έχει μεγάλη επίπτωση στην εσωτερική πολιτική σκηνή των κρατών-μελών, καθώς οι λαικϊστές και οι εξτρεμιστές θα απενεχοποιηθούν πλήρως.

Στον μόνο τομέα που συζητούν στις Βρυξέλλες αλλαγές εξαιτίας της εκλογής Τραμπ είναι σε ασφάλεια και άμυνα που θα εξαρτηθεί από το κατά πόσον ο Τραμπ θα κρατήσει την κυριαρχική θέση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ ή θα επιλέξει να κάνει μία μεγάλη συμφωνία με τη Ρωσία για τις ζώνες επιρροής της Ευρώπης.

Σύμφωνα με τον Γκρος, ο Τραμπ αναμένεται να ανακοινώσει περικοπές στη συνδρομή στο ΝΑΤΟ, (από 45% στο 37% συνολικά) και θα επιμείνει στην αύξηση των ευρωπαϊκών συνδρομών. Αυτό είναι πιθανό, όπως επισημαίνει ο Γκρος, να προωθήσει μια πιο ενισχυμένη ευρωπαϊκή αμυντική συνεργασία, κυρίως από τη Γερμανία ως συμπλήρωμα του ΝΑΤΟ.

Για τον κ. Εμμανουηλίδη αυτό δεν θα είναι τόσο απλό, καθώς θα χρειαστεί 10-15 χρόνια για τη δημιουργία ενός τέτοιου ευρωπαϊκού σχήματος. Για αυτό και υποστηρίζει πως πολλές χώρες θα πιέσουν τις ΗΠΑ να παραμείνει στο ΝΑΤΟ ακόμα και αν αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να πληρώσουν υψηλότερο τίμημα. «Η λογική ότι επειδή βγήκε ο Τραμπ τώρα θα πάρουμε την ευθύνη για την ασφάλεια και την άμυνα είναι λίγο αφελής, καθώς σε θέματα ασφάλειας και άμυνας δύσκολα δίνεις την εθνική σου κυριαρχία».

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ