ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αποψη: Ανάγκη προστασίας της πρώτης κατοικίας για όλους

ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΑΣΛΗΣ*

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Στο πλέον φλέγον ζήτημα της ελληνικής κοινωνίας αναμένεται να αναδειχθεί το ζήτημα των πλειστηριασμών το επόμενο χρονικό διάστημα. Είναι, δε, πασιφανές ότι αν δεν μπει άμεσα νομοθετικός φραγμός στους πλειστηριασμούς και δη τους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας, θα ζήσουμε όλοι μας μία πρωτοφανή κοινωνική εξέγερση.

Παρά την ύπαρξη ιδιωτικού πιστωτικού δικαίου με αρκετές προστατευτικές διατάξεις για την πρώτη κατοικία των οφειλετών μέσω του Ν. 3869/2010 όπως αυτός ισχύει μετά τις τροποποιήσεις του 2011, του 2013 και του 2015, υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις οφειλετών που δεν δύνανται να υπαχθούν στο ρυθμιστικό πλαίσιο του εν λόγω νόμου.

Ειδικότερα και εφόσον κάποιος οφειλέτης προϋπήρξε έμπορος και όχι φυσικό πρόσωπο και η αδυναμία πληρωμής των οφειλών του ξεκινάει από την περίοδο της εμπορικής ιδιότητάς του, δεν μπορεί να υπαγάγει τις οφειλές του στον νόμο Κατσέλη, ακόμη και εάν έχει παύσει να είναι έμπορος. Παρά το γεγονός ότι αυτός ο οφειλέτης μπορεί να είναι σήμερα άνεργος ή ιδιωτικός υπάλληλος, δεν μπορεί με βάση την πάγια νομολογία των δικαστηρίων να υπαχθεί στον εν λόγω νόμο, ο οποίος θα προστάτευε την πρώτη κατοικία του έως την έκδοση της αποφάσεως και θα την εξαιρούσε από την εκποίηση κατά μέγιστη πιθανότητα.

Στερείται με άλλα λόγια ένας άνθρωπος που προσπάθησε σε κάποιο χρονικό σημείο της ζωής του να ασχοληθεί με το εμπόριο και δεν τελεσφόρησαν οι προσπάθειές του, την προστασία της κύριας κατοικίας του, με αποτέλεσμα να κινδυνεύει να βρεθεί στον δρόμο. Με δεδομένο ότι μετά την αναθεώρηση του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας συντμήθηκε η διαδικασία της αναγκαστικής εκτελέσεως εις βάρος κυρίως της άμυνας των οφειλετών, είναι πασίδηλο ότι ο προαναφερθείς κίνδυνος μόνο θεωρητικός δεν είναι.

Επιπροσθέτως και ανεξαρτήτως κατηγορίας οφειλετών (φυσικά πρόσωπα ή έμποροι) είναι πρόδηλη η ανάγκη για αναθεώρηση συγκεκριμένων διατάξεων του Κώδικα Εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων, στην κατεύθυνση της αλλαγής του πλαισίου εκκίνησης της διαδικασίας αναγκαστικής είσπραξης κατά των οφειλετών. Δεν είναι μόνο κοινωνικά και ηθικά άδικο να βγαίνει σε πλειστηριασμό η πρώτη κατοικία ενός οφειλέτη για 500 ευρώ(!), είναι και προδήλως αντισυνταγματικό καθότι προσκρούει στη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας, αλλά και στο πνεύμα του Συντάγματος όσον αφορά το πλαίσιο προστασίας των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων.

Ως εκ τούτου και με δεδομένη την κατ’ αρχήν συμφωνία κυβέρνησης – κουαρτέτου στη νομοθέτηση ενός μηχανισμού εξωδικαστικής αναδιάρθρωσης για τα χρέη επιχειρήσεων και ελευθέρων επαγγελματιών η οποία κινείται στη σωστή κατεύθυνση, είναι κρίσιμη η παράλληλη νομοθέτηση ενός πλαισίου προστασίας της πρώτης κατοικίας από τους πλειστηριασμούς για όσους είναι εκτός πλαισίου του νόμου Κατσέλη αλλά και μία επί τα βελτίω αναθεώρηση του ΚΕΔΕ. Η επαναφορά του γενικού πλαισίου οριζόντιας προστασίας της πρώτης κατοικίας θα μπορούσε να επανανομοθετηθεί με συγκεκριμένη χρονική ισχύ και έως ότου ξεκαθαρίσει το νομοθετικό πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας από τους πλειστηριασμούς.

Υπό αυτές τις συνθήκες και σε ένα πλαίσιο προστασίας των πιο αδύναμων στρωμάτων της κοινωνίας μας, είναι αναγκαία μία νέα άτυπη «συμφωνία» κράτους – πολιτών ερειδόμενη στο Σύνταγμα, στη μετριοπάθεια και στην κοινωνική ασφάλεια.

* Ο κ. Χρήστος Φασλής είναι δικηγόρος – διαμεσολαβητής CEDR.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ