ΒΙΒΛΙΟ

Προκλητικά εξωστρεφής

ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΚΟΤΖΙΑ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Κριτική

ΞΕΝΙΑ ΚΟΥΝΑΛΑΚΗ
Στις ταινίες κλαίω στις πιο άσχετες σκηνές
εκδ. Πόλις, σελ. 268

Κ​​αι ξαφνικά μέσα απ’ τις γραμμές του εφήμερου φύλλου, του εβδομαδιαίου περιοδικού ή πιο πρόσφατα του ανηρτημένου στο Διαδίκτυο κειμένου, γεννιέται ένα πρόσωπο. Φωνή, λόγια και ρυθμός, τόνος, ύφος κι απόψεις, όλα μαζί συνεργάζονται και εναρμονίζονται έτσι ώστε να αναδυθεί μια μορφή, μια φυσιογνωμία, ένας τύπος – μια περσόνα ζωηρή, δροσερή, δηκτική, αντισυμβατική, πρωτότυπη. Ετσι ακριβώς γεννιέται το πρόσωπο της Ξένιας Κουναλάκη μέσα από τα επιφυλλιδογραφικά της κείμενα που άρχισε να αναρτά πέρυσι στο ηλεκτρονικό περιοδικό Amagi και που σήμερα συγκεντρώνονται μαζί με πολλά αδημοσίευτα στον τόμο που έχουμε στα χέρια μας.

Παρότι δεν έχει πολύ μελετηθεί, τα ελληνικά γράμματα διαθέτουν μια πλουσιότατη παράδοση χρονογραφήματος, που για να περιοριστώ στη μεταπολεμική ιστορία μας περιλαμβάνει ονόματα όπως των Ελένης Βλάχου, Φρέντυ Γερμανού, Νίκου Δήμου, Κατερίνας Δασκαλάκη, Αννας Δαμιανίδη, Κατερίνας Σχινά. Η ιδιαιτερότητα του χρονογραφήματος της Ξένιας Κουναλάκη που στο ενεργητικό της έχει ήδη μια πλούσια και έγκυρη αρθρογραφία σε θέματα ευρωπαϊκής και ελληνικής πολιτικής, βρίσκεται στο ότι μέσα από τα κείμενα αναδύεται όχι μονάχα μια προσωπική ματιά (θέσεις, τόνος, φωνή) αλλά ένας ολόκληρος άνθρωπος. Διότι στα γραπτά της σαρανταπεντάχρονης δημοσιογράφου το δημόσιο συμπλέκεται όχι απλώς με το ατομικό και το προσωπικό, αλλά με το πάρα πολύ ιδιωτικό – αυτό που ο καθένας ξέρει μόνο για τον εαυτό του και το γνωρίζουν το πολύ η οικογένεια και οι πιο στενοί φίλοι.

Η χρονογράφος δεν είναι εξομολογητική· η εξομολόγηση προϋποθέτει πως όποιος ομιλεί, κάνει αισθητή κάποιαν απόσταση ανάμεσα στο μέσα και στο έξω. Η Ξένια Κουναλάκη είναι προκλητικά εξωστρεφής, επιδεικνύοντας τη σχέση με το κρεββάτι της, με το στομάχι, με τα ρούχα, με τους εραστές, με τον γάμο της, με τον θάνατο, με τον χρόνο, με τη βία, τη σχέση με τα ίδια τα συναισθήματά της. Η συγγραφέας δείχνει αυτοπεποίθηση, ξέροντας πως διαθέτει τύπο και ομορφιά –ή καλύτερα διαθέτει τύπο και ομορφιά και γιατί έχει αυτοπεποίθηση– και έτσι δεν επιτρέπει στεγανά σε αυτό το αμάλγαμα που είναι ο εαυτός της, δεν επιτρέπει εμπόδια ανάμεσα σε αυτό που αισθάνεται και σε ό,τι δείχνει, σε αυτό που σκέφτεται και σε ό,τι γράφει, ανάμεσα στο πνευματικό και στο σαρκικό, στο αστείο και στο σοβαρό, στο δημόσιο και στο ιδιωτικό.

Καταρρίπτει έτσι τις αμιγείς τεχνητές ταυτότητες και τους σκηνοθετημένα ομοιογενείς ρόλους.

Αποενοχοποιημένη και αποενοχοποιητική δηλώνει «Αυτή είμαι»: Με τα τατουάζ και τον φετιχισμό των ρούχων της, με την ευμετάβλητη διάθεση και το ενίοτε εκρηκτικό ταμπεραμέντο, με τη χειραφετημένη αυτοδυναμία και το τρυφερό πάθος για την κόρη της, με τις βουλιμικές και τις ανορεξικές κρίσεις, με την ακατάβλητη ερωτική διάθεση και τις υπαρξιακές αγωνίες της, με τη βαθιά καλλιέργεια και το πολύ καλό γούστο στις διάφορες τέχνες. Ονειροπόλα και επινοητική, παρορμητική και μοναχική, διασκεδαστική και επεισοδιακή –ενίοτε εξεζητημένα λοξή– αφοριστική, αφοπλιστική και ταυτόχρονα με εις βάθος γνώσεις και οξύτατη πολιτική κρίση, κοσμοπολίτισσα, πολυταξιδεμένη, νεανική, συχνά εφηβική, άλλοτε ευδιάθετη και άλλοτε θλιμμένη πορεύεται δυναμικά. Η Κουναλάκη δεν βλέπει αφ’ υψηλού τη ζωή. Ανθρώπινα αντιφατική, αυθόρμητη, περιπαικτική, σκανδαλιστική –μερικές φορές τέρας– παίρνει ανάποδες, φοβάται τις γκάφες και εξορκίζει τον συχνό μελοδραματισμό των πράξεων και των λόγων της με τον τρόπο του Αλμοδοβάρ – με ενσυνείδητο κυνισμό, μπόλικο αυτοσαρκασμό και πυκνή παραδοξολογία, χωρίς ωστόσο να καταλήγει σε περιορισμό της ζωής στο είδος της γκροτέσκας παρωδίας, αλλά επιτυγχάνοντας μια ομαλή προσγείωση μες στον πυρήνα κάποιων από τα μυστικά της ύπαρξής της.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ