ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αποψη: Η απρόσμενη εκλογή του Trump και το Brexit

ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΡΥΜΙΩΤΗΣ

Το δεύτερο συμπέρασμα που έπρεπε να βγάλουμε από το Brexit, μας αφορά πιο άμεσα. Ολες οι αναλύσεις δείχνουν ότι για την επικράτηση του Brexit, αλλά πρόσφατα και του Trump, το μεταναστευτικό έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στη διαμόρφωση της ψήφου.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Π​​έρασε αρκετός καιρός από την ημέρα που οι Βρετανοί αποφάσισαν να φύγουν από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Το αποτέλεσμα του Δημοψηφίσματος θεωρήθηκε έκπληξη και αναστάτωσε τις αγορές όλου του κόσμου.

Στο Λονδίνο, το Χρηματιστήριο έχει ανακάμψει, αλλά η υποτίμηση της λίρας κατά 18% παραμένει, σηματοδοτώντας την λανθασμένη απόφαση των Βρετανών. Τώρα, ύστερα από πέντε περίπου μήνες, μπορούμε να αξιολογήσουμε την κατάσταση με περισσότερη νηφαλιότητα αλλά και σε συνδυασμό με την απρόσμενη εκλογή του Trump στις ΗΠΑ να βγάλουμε χρήσιμα συμπεράσματα. Φαίνεται ότι και στα δύο μη αναμενόμενα αποτελέσματα υπάρχουν κοινά στοιχεία.

Πριν πάω στα σοβαρά, θέλω να ξεκινήσω με ένα ανέκδοτο. Ενας καθηγητής έδινε διάλεξη για τις συνέπειες του αλκοόλ. Κατά τη διάρκεια της διάλεξης πρόβαλλε και εικόνες που έδειχναν πώς καταστρέφεται το συκώτι από το πολύ αλκοόλ. Ηταν όντως αηδιαστικές. Κάθε φορά που έδειχνε μια τέτοια εικόνα, άκουγε κάποιον από την πρώτη σειρά να επαναλαμβάνει δυνατά: «Δεν το ξαναβάζω στο στόμα μου»!

Ενθουσιασμένος ο καθηγητής που βρήκε κάποιον να ανταποκρίνεται τόσο έντονα στη διάλεξή του, όταν τελείωσε την παρουσίαση ρώτησε τον ακροατή: «Βλέπω ότι σας επηρέασε η διάλεξή μου, θέλετε να μας πείτε κάτι;». Τότε ο εκδηλωτικός ακροατής του απάντησε: «Από αυτά που είδα δεν πρόκειται να ξαναφάω συκώτι για μεζέ μαζί με το κρασί μου». Κόκαλο ο καθηγητής!

Ε, λοιπόν, το ανέκδοτο αυτό μου ήρθε στο μυαλό όταν διάβασα την ανακοίνωση της Κυβέρνησης για το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στη Μεγάλη Βρετανία. Ως συνήθως βγάλανε το λάθος συμπέρασμα, κόντρα σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο. Για ένα συγκλονιστικό γεγονός που αναστάτωσε τους πάντες, ο ΣΥΡΙΖΑ βρήκε ότι «αυτά είναι τα αποτελέσματα του ελλείμματος δημοκρατίας, των κακών χειρισμών τόσο στην οικονομική όσο και την προσφυγική κρίση, αλλά και κυρίως της αλαζονικής συμπεριφοράς ενός γραφειοκρατικού κέντρου αποφάσεων».

Αυτά ακριβώς περιλαμβάνονται στις δηλώσεις της τότε κυβερνητικής εκπροσώπου όπως δημοσιεύθηκαν στην «Αυγή» της 26ης Ιουνίου 2016. Ειδικά η διάγνωση ότι «οι κακοί χειρισμοί στην προσφυγική κρίση» (εννοώντας από την Ε.Ε.) έφεραν το Brexit, με «κούφανε» κυριολεκτικά.

Θέλω να σας θυμίσω ότι οι πρώτες αντιδράσεις όλων των αξιωματούχων της Ευρωπαϊκής Ενωσης συνοψίζονται στο «φύγετε, φύγετε το ταχύτερο δυνατόν». Για να δούμε τι σημαίνει η έξοδος του Ηνωμένου Βασιλείου (Η.Β.) από την Ε.Ε. θα σας δώσω ελάχιστα στοιχεία. Το ΑΕΠ του Η.Β. είναι 2,85 τρισ. δολάρια, δηλαδή είναι το 17,6% του ΑΕΠ της Ε.Ε. Επίσης ο πληθυσμός του Η.Β. είναι 63,6 εκατομμύρια άνθρωποι που αντιπροσωπεύει το 12,5% του πληθυσμού της Ε.Ε. Δηλαδή, το Brexit αναμφισβήτητα αποτελεί μια πολύ σημαντική εξέλιξη στην Ε.Ε. Εντούτοις, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έδειξαν ουσιαστικά τα δόντια τους και ανέθεσαν τη διαπραγμάτευση για το Brexit στον Michel Barnier, τον οποίο ο αγγλοσαξονικός Τύπος έχει χαρακτηρίσει σαν τον «πιο επικίνδυνο άνθρωπο της Ευρώπης». Μόνο το γεγονός ότι ο Michel Barnier είναι Γάλλος, δείχνει ότι οι Ευρωπαίοι θέλουν να «βάλουν αλάτι στην πληγή» των Βρετανών. Για να το πούμε με απλά λόγια, το μήνυμα των Ευρωπαίων είναι: «Εσείς αποφασίσατε να φύγετε από την Ε.Ε., καλό σας κατευόδιο, κάντε το όσο πιο γρήγορα μπορείτε και μην περιμένετε ιδιαίτερη μεταχείριση αλλά θα έχετε ένα “σκληρό” Brexit».

Και εμείς φυσικά ζούμε στον κόσμο μας. Ενώ η Ε.Ε. αντιμετωπίζει το Brexit με τιμωρητική διάθεση, εμείς (σύμφωνα με την τότε κυβερνητική εκπρόσωπο) νομίζουμε ότι αυτό είναι «πιο δυνατό καμπανάκι κινδύνου για την πορεία της Ε.Ε.» και ότι «θα μπορούσε μάλιστα να γίνει η απαρχή για τη θεμελίωση μιας νέας Ευρώπης, μιας δημοκρατικότερης και δικαιότερης Ευρώπης, περισσότερο ανεκτικής και αλληλέγγυας Ευρώπης».

Το πρώτο συμπέρασμα που έπρεπε να καταλάβουμε από τη στάση της Ε.Ε. στο Brexit, είναι ότι πρέπει να σταματήσουμε τους παλικαρισμούς, γιατί η Ε.Ε. δεν αστειεύεται, ιδιαίτερα όταν ο ενοχλητικός εταίρος είναι κατηγορίας «φτερού», με το χέρι απλωμένο για να ζητιανεύει.

Το δεύτερο συμπέρασμα που έπρεπε να βγάλουμε από το Brexit, μας αφορά πιο άμεσα. Ολες οι αναλύσεις δείχνουν ότι για την επικράτηση του Brexit, αλλά πρόσφατα και του Trump, το μεταναστευτικό έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στη διαμόρφωση της ψήφου. Το πόσο επηρέασε το μεταναστευτικό την ψήφο των Βρετανών, φαίνεται από ένα γεγονός που δεν πήρε μεγάλη δημοσιότητα εκτός Βρετανίας. Στις 4 Οκτωβρίου 2016 η υπουργός Εσωτερικών (Home Secretary) Amber Rudd, ανακοίνωσε ένα σχέδιο όπου θα υποχρέωνε της επιχειρήσεις να δηλώνουν το πλήθος των ξένων υπαλλήλων που απασχολούν, μια κίνηση που ερμηνεύθηκε ότι θα απαξιώνει («name and shame») τις επιχειρήσεις που προτιμούν ξένους υπάλληλους / εργάτες αντί των Βρετανών. Τις επόμενες μέρες, δημοσκόπηση της YouGov έδειξε ότι το 59% συμφωνεί με την πρόταση της Amber Rudd! Δηλαδή τρεις μήνες μετά το Δημοψήφισμα και την κατακρήμνιση της στερλίνας, η πλειοψηφία εξακολουθεί να φοβάται ότι το μεταναστευτικό είναι το βασικό πρόβλημα. Και η Βρετανία δεν μπορεί με κανένα τρόπο να θεωρηθεί ότι κατοικείται από ρατσιστές. Εκεί ζουν και εργάζονται 3,6 εκατομμύρια πολίτες της Ε.Ε., πολύ μεγάλος αριθμός μεταναστών από όλες τις υπόλοιπες χώρες και ο δήμαρχος του Λονδίνου είναι Πακιστανός και μουσουλμάνος. Ακριβώς το ίδιο συνέβη και στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές. Ο Trump έπαιξε με δεξιοτεχνία τον μπαμπούλα ότι θα χαθούν δουλειές από τους μετανάστες και κέρδισε όλους αυτούς που φοβούνται ότι θα μείνουν χωρίς δουλειά. Η γεωγραφική κατανομή των υποστηρικτών του Brexit και του Trump δείχνει ολοφάνερα ότι οι φτωχές κομητείες και πολιτείες είναι αυτές που τους έδωσαν τη νίκη. Θυμηθείτε ακόμα τα προεκλογικά συνθήματα των υποστηρικτών του Brexit και του Trump, Είναι ουσιαστικά τα ίδια και αναδεικνύουν την εσωστρέφεια: «Let us get our Country back» και «Make America Great Again». Το μήνυμα είναι ακριβώς το ίδιο: «Να πάρουμε πίσω την χώρα μας για να την κάνουμε και πάλι μεγάλη». Τα περί αντισυστημικής ψήφου δεν τα συμμερίζομαι. Ο Trump είναι κυριολεκτικά το τέλειο υπόδειγμα του αμερικανικού συστήματος και του αμερικανικού ονείρου. Για το Brexit δεν τέθηκε ποτέ θέμα συστημικής ή αντισυστημικής ψήφου.

Ξαναγυρίζουμε στα δικά μας. Μία από τις πρώτες ενέργειες της Πρώτης Φοράς Αριστερής Κυβέρνησης ήταν να κλείσει την Αμυγδαλέζα (17 Φεβρουαρίου 2015) και να δώσει ένα παγκόσμιο σήμα ότι πρόσφυγες και μετανάστες είναι ευπρόσδεκτοι στην Ελλάδα, μια χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ακολούθησαν οι απίθανες δηλώσεις της κυρίας Τασίας ότι «οι πρόσφυγες φτάνουν στην Αθήνα, λιάζονται για λίγο στην Ομόνοια και μετά εξαφανίζονται». Δεν είμαι βέβαιος πόσοι από μας πήραν στα σοβαρά αυτή τη διαπίστωση, ότι «οι πρόσφυγες εξαφανίζονται». Νομίζαμε ότι ήταν σχήμα λόγου. Δεν ήταν όμως έτσι. Δυστυχώς, ήταν ένα καλά οργανωμένο σχέδιο. Αφήσαμε τα θαλάσσια σύνορά μας ανοικτά και τους πρόσφυγες να «εξαφανίζονται» περνώντας τα βόρεια σύνορά μας. Ετσι δημιουργήσαμε ένα μεγάλο πρόβλημα σε όλη την Ευρώπη. Αυτό φυσικά δεν κράτησε για πολύ, γιατί οι άλλοι δεν τρώνε κουτόχορτο όπως υποθέσαμε. Κλείσαν με φράχτες τα βόρεια σύνορά μας και έτσι έχει εγκλωβιστεί στην Ελλάδα ένας άγνωστος αριθμός προσφύγων και μεταναστών, οι οποίοι δεν έχουν πού να πάνε.

Είναι ένα πολύ δύσκολο πρόβλημα, του οποίου κανένας δεν γνωρίζει τη λύση. Ειδικότερα οι κυβερνώντες που δεν μπορούν να λύσουν απλούστερα θέματα, αμφιβάλλω αν μπορούν και αν θέλουν να αντιμετωπίσουν αυτό το θέμα. Για ένα όμως είμαι βέβαιος. Το πρόβλημα των μεταναστών/προσφύγων θα οξύνεται με την πάροδο του χρόνου και δεν μπορεί να λυθεί από μόνο του. Ηδη έχουμε τα πρώτα διχαστικά συμπτώματα στα σχολεία, ταραχές στα hotspots και εμπρησμούς στην Χίο. Επεται συνέχεια. Ο Θεός να βάλει το χέρι του. Δεν μας έφταναν τα οικονομικά προβλήματα που έχουμε, φροντίσαμε, από καθαρή ιδεοληψία, να δημιουργήσουμε και άλλο ένα.

* Ο κ. Ανδρέας Δρυμιώτης είναι σύμβουλος επιχειρήσεων

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ