ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Τα επιχειρήματα του ΔΝΤ για συντάξεις και αφορολόγητο

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΩΚΟΥ

Οι περαιτέρω μεταρρυθμίσεις στο ασφαλιστικό και στο φορολογικό σύστημα θα χρειαστούν ούτως ή άλλως στην Ελλάδα, επιμένει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η επικεφαλής του κ. Κριστίν Λαγκάρντ.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ - ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Σε μία προσπάθεια «να ξεκαθαρίσει τα δεδομένα» και να απαντήσει με αριθμούς στην κριτική που δέχεται για το πρόσφατο μπλογκ του για την Ελλάδα, το ΔΝΤ δημοσίευσε την Τετάρτη περαιτέρω εξηγήσεις για τις θέσεις του. Στο κείμενο αυτό, επιμένει στην ανάγκη νέων μεταρρυθμίσεων στο ασφαλιστικό και στο φορολογικό σύστημα προκειμένου να συμμετάσχει με χρηματοδότηση στο ελληνικό πρόγραμμα. Οπως μάλιστα έγραφαν στο μπλογκ τους ο διευθυντής του ευρωπαϊκού τμήματος Πόουλ Τόμσεν και ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ Μορίς Ομπστφελντ, οι περαιτέρω μεταρρυθμίσεις θα χρειαστούν ούτως ή άλλως.

Απαντώντας στην παρατήρηση ότι οι φορολογικοί συντελεστές στην Ελλάδα είναι υψηλότεροι από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο αν συνυπολογιστούν και οι ασφαλιστικές εισφορές, το ΔΝΤ απαντά ότι αυτό συμβαίνει διότι εξαιρούνται πολλοί μισθωτοί από τη φορολογία, και χαρακτηρίζει το υψηλό αφορολόγητο «σύμπτωμα ενός σοβαρού προβλήματος στη φορολογία εισοδήματος».

Επί της ουσίας, συμφωνεί πως η φορολογία είναι αντιπαραγωγικά υψηλή στην Ελλάδα και υποστηρίζει ότι «γι’ αυτό ακριβώς» ζητάει τη μείωση φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, ώστε να πάρει μπροστά η οικονομία. Καθώς όμως πρέπει να χρηματοδοτηθεί από κάπου αυτή η μείωση, ζητάει τη μείωση του αφορολόγητου. Για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, ωστόσο, η οποία επίσης θα μπορούσε να συνεισφέρει στην προσπάθεια διεύρυνσης της φορολογικής βάσης, το ΔΝΤ δεν αναφέρει λέξη.

Η φορολογική βάση

Οσο για τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης που έχει επιτύχει η μείωση του αφορολόγητου που έχει ήδη εφαρμοστεί, εκτιμά πως αυτή είναι πολύ μικρή. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, μείωσε μόλις 3 ποσοστιαίες μονάδες τους μισθωτούς που βρίσκονται κάτω από το αφορολόγητο όριο, στο 52% έναντι 8% στην υπόλοιπη Ευρωζώνη, και κατά πέντε μονάδες την αναλογία αφορολόγητου προς μέσο μισθό, στο 49% έναντι 24% στην υπόλοιπη Ευρωζώνη. Οσο για το επιχείρημα ότι σε απόλυτους αριθμούς το ύψος του αφορολόγητου είναι αντίστοιχο με τα άλλα κράτη-μέλη, αυτή η σύγκριση δεν ικανοποιεί το Ταμείο διότι τα εισοδήματα στην Ελλάδα είναι χαμηλότερα.

Επιπλέον, το ΔΝΤ δεν αναγνωρίζει ότι η συλλογή των φόρων έχει αυξηθεί και σημειώνει ότι τα στοιχεία πως έχει βελτιωθεί στο 81% το πρώτο εννεάμηνο του έτους από 77% το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι, είναι μόνο για τέσσερις φόρους – όχι για το σύνολο, όπου το ποσοστό συλλογής τονίζει ότι παραμένει αμετάβλητο στο 37%.

Στο ασφαλιστικό, το ΔΝΤ τονίζει ότι το ποσοστό αναπλήρωσης στην Ελλάδα είναι 81%, σε σύγκριση με 43% στη Γερμανία, κάτι που –όπως εκτιμά– σημαίνει ότι το ελληνικό συνταξιοδοτικό σύστημα είναι πολύ γενναιόδωρο. Το ποσοστό αναπλήρωσης είναι ο λόγος της πρώτης σύνταξης προς τον τελευταίο μισθό, και στη Γερμανία όπου το ασφαλιστικό σύστημα βασίζεται σε δύο ακόμη πυλώνες εκτός από τον κρατικό –την επαγγελματική και την ιδιωτική ασφάλιση–, είναι σχεδόν το μισό. Αντίθετα, σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία του ΔΝΤ η Ισπανία έχει αντίστοιχα υψηλό ποσοστό αναπλήρωσης με την Ελλάδα.

Μάλιστα, ο διεθνής οργανισμός δεν θεωρεί ακριβή τα στοιχεία των ευρωπαϊκών χωρών, που δείχνουν τη μέση σύνταξη στη Γερμανία στα 1.233 ευρώ, πολύ υψηλότερη από τα 843 ευρώ στην Ελλάδα. Και επισημαίνει, αυτό συμβαίνει διότι δεν συγκρίνουν αντίστοιχα χαρακτηριστικά δικαιούχων, όπως θεωρεί ότι θα έπρεπε. Επίσης, σημειώνει πως αυτή η κριτική δεν συνυπολογίζει τις διαφορές στα εισοδήματα. Ετσι, θεωρεί ότι τα 1.152 ευρώ ενός Ελληνα συνταξιούχου με 45 χρόνια ασφάλισης είναι υπερβολικά σε σύγκριση με τα 1.287 του αντίστοιχου Γερμανού.

Τέλος, σημειώνει πως ένα από τα βασικά επιχειρήματα του μπλογκ του ήταν ότι η Ελλάδα «χρειάζεται απεγνωσμένα να αναδιαρθρώσει τις δημόσιες δαπάνες της ώστε να μπορέσει να κατευθύνει πόρους στις κοινωνικές παροχές». Οι πολύ γενναιόδωρες φοροαπαλλαγές και οι υψηλές δαπάνες για τις συντάξεις επιβαρύνουν τόσο τον προϋπολογισμό, που δεν αφήνουν περιθώριο για μία καλά στοχευμένη κοινωνική πρόνοια, που σύμφωνα με το ΔΝΤ θα ωφελούσε τους πιο αδύναμους πολίτες.

Στήριξη στη Λαγκάρντ

Η καταδίκη της επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ από ειδικό δικαστήριο της Γαλλίας για πλημμέλημα δεν πτόησε το εκτελεστικό συμβούλιο του διεθνούς οργανισμού, που επιβεβαίωσε την εμπιστοσύνη του στο πρόσωπό της. Κατόπιν έκτακτης ενημέρωσης του συμβουλίου στην έδρα του, τη Δευτέρα, η κ. Λαγκάρντ εξέφρασε την ευγνωμοσύνη της για τη στήριξή του, που όπως είπε ήταν ομόφωνη. Το γεγονός ότι δεν της επιβλήθηκε κάποια ποινή συνέβαλε στην απόφαση, καθώς αν είχε καταδικασθεί σε φυλάκιση θα ήταν πρακτικά αδύνατον να συνεχίσει να ασκεί τα καθήκοντά της. Οπως σημειώνουν αναλυτές, όμως, η στήριξη του συμβουλίου προδίδει όχι μόνο την εμπιστοσύνη στην ηγεσία της αλλά και την ανησυχία του για τις συνέπειες που θα είχε η αντικατάστασή της σε μια ευαίσθητη συγκυρία. Ο επόμενος Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει επιφυλάξεις για τον ρόλο των διεθνών οικονομικών οργανισμών. Οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος μέτοχος του ΔΝΤ και τα επόμενα χρόνια θα κληθούν να αποφασίσουν την περαιτέρω αύξηση των πόρων του, κάτι που δύσκολα θα υποστηρίξει ο κ. Τραμπ. Παρά την αποτροπή μιας μεγαλύτερης κρίσης, η καταδίκη της κ. Λαγκάρντ συνιστά πλήγμα για την εικόνα του ΔΝΤ. Είναι ενδεικτικό ότι το moveon.org ξεκίνησε τη συλλογή υπογραφών Αμερικανών που ζητούν από το Κογκρέσο να απαιτήσει την παραίτησή της, κάτι που ωστόσο θεωρείται απίθανο.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ