Μπάμπης Παπαδημητρίου ΜΠΑΜΠΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Γιατί στην οικονομία μετράει το καλό «κλίμα»

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: ΚΑΤ' ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΝ

Η δημοσίευση, χθες, του δείκτη επιχειρηματικού κλίματος, που είναι η σπουδαιότερη ένδειξη για την κατεύθυνση που έχει πάρει η οικονομία, αποτελεί μια ακόμη απόδειξη της οπισθοδρόμησης που ζούμε τα δύο τελευταία έτη. Συγκεκριμένα, ο δείκτης έφθασε στις 94,6 μονάδες τον Δεκέμβριο 2016 μετά συνεχή και σημαντικότατη βύθιση. Το υψηλότερο σημείο του δείκτη ήταν το 119,7, όπου βρεθήκαμε τον Ιούλιο του 2000, όταν η Ελλάδα εξασφάλισε την ένταξή της στην Ευρωζώνη.

Η πρόδρομος καταγραφή της κρίσης ξεκινά τον Σεπτέμβριο 2007 (112 μονάδες) και μέχρι τον Μάρτιο 2009 πέσαμε στις 75,2 μονάδες. Πολύ προτού άλλοι δείκτες, και μάλιστα το ΑΕΠ, επιβεβαιώσουν ότι η χώρα είχε εισέλθει σε ύφεση, ο δείκτης αυτός είχε καταγράψει την ανησυχητική επιδείνωση του κλίματος στην οικονομία. Με τα πρώτα μέτρα και την προσφυγή στις πρόωρες εκλογές του ’09, ακόμη και μετά την ένταξή μας στη δανειακή μνημονιακή συμφωνία, το επιχειρηματικό κλίμα συγκρατείται γύρω στις 80 μονάδες.

Το φθινόπωρο 2013 ξεκίνησε μικρή αλλά σταθερή βελτίωση. Τον Νοέμβριο 2014 ο δείκτης έφθασε πάλι στο 103,3. Επρόκειτο για σαφή επιβεβαίωση των στοιχείων βελτίωσης της εμπιστοσύνης: προοπτικές της οικονομίας, ελπίδα εξόδου από το δεύτερο μνημόνιο, ανάρρωση του τραπεζικού συστήματος και προοπτική επανένταξης στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου.

Πλην όμως, εκεί σταμάτησε η βελτίωση. Οι πολιτικές εξελίξεις επαναφέρουν την ανησυχία. Επιχειρήσεις και ιδιώτες υφίστανται συστηματικές ζημίες, με αποτέλεσμα τον Αύγουστο του 2015, οπότε έκλεισε πάντως η συμφωνία για το τρίτο μνημόνιο, ο δείκτης να έχει πέσει στο 76,1, εκεί δηλαδή όπου είχε βρεθεί, έξι χρόνια πριν, όταν φάνηκε αρχικώς το μέγεθος της ελληνικής κρίσης.

Παρά ταύτα, αν και με αργό ρυθμό, κυρίως λόγω των βαρύτατων φόρων (που επιβάρυναν το κόστος παραγωγής), την επιδεινούμενη αναποφασιστικότητα της κυβέρνησης (που καθυστέρησε τις αξιολογήσεις), τους ελέγχους στην κίνηση κεφαλαίων (που έδιωξαν κατανάλωση και ρευστότητα) και την αργοπορία στην εξυγίανση του χαρτοφυλακίου των τραπεζών (που αποστείρωσε την αγορά δανείων), το επιχειρηματικό κλίμα βελτιώνεται σταδιακά.

Οπως σημειώσαμε ήδη, ο συγκεκριμένος δείκτης, που αποτελεί την καλύτερη πρόδρομη παρατήρηση των εξελίξεων στον επιχειρηματικό τομέα, δηλαδή στην ιδιωτική οικονομία, έκανε διστακτικά βήματα προόδου. Δεν υπάρχει σοβαρός λόγος που θα εμπόδιζε τη συνέχεια αυτής της βελτίωσης, πλην ενός: να μην κατορθώσει η κυβέρνηση να περάσει στην επόμενη φάση του προγράμματος που η ίδια διαπραγματεύθηκε, συμφώνησε, εισηγήθηκε στη Βουλή και για την οποία ζήτησε την επιβεβαίωση στις κάλπες. Δυστυχώς, ο κίνδυνος παραμένει ρεαλιστικός, όταν μάλιστα σκεφτεί κανείς ότι η δεύτερη αξιολόγηση είχε προγραμματιστεί να έχει κλείσει πριν από δώδεκα ολόκληρους μήνες.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ