ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Δριμεία επίθεση Τραμπ στον ΠΟΕ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Την πρώτη ανοικτή επίθεση κατά του ΠΟΕ δρομολογεί η κυβέρνηση Τραμπ, εκφράζοντας απροκάλυπτα την πρόθεσή της να αγνοήσει όσες αποφάσεις του διεθνούς οργανισμού αντιβαίνουν τα συμφέροντα των ΗΠΑ και να χαράξει ανεξάρτητη εμπορική πολιτική. Η κίνηση μπορεί να υπονομεύσει το γόητρο του διεθνούς οργανισμού εάν, πράγματι, η υπερδύναμη αρχίσει να αγνοεί τις αποφάσεις του, εξωθώντας και άλλες χώρες να κάνουν το ίδιο. Στην περίπτωση αυτή, προειδοποιούν ειδικοί αναλυτές, θα διαλυθεί ένας μηχανισμός εμπορικής συνεργασίας που είχαν προωθήσει οι ΗΠΑ πολύ πριν από τη δημιουργία του ΠΟΕ, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Μία ημέρα μετά την ομιλία του ενώπιον του Κογκρέσου, στην οποία ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ τόνισε ότι πιστεύει στο ελεύθερο εμπόριο, «αλλά πρέπει να είναι δίκαιο εμπόριο», διανεμήθηκε στα μέλη του σώματος έγγραφο εργασίας για την εμπορική πολιτική της νέας κυβέρνησης. Σε αυτό τονίζεται ότι «η κυβέρνηση Τραμπ θα υπερασπιστεί επιθετικά την εθνική κυριαρχία της Αμερικής σε θέματα εμπορικής πολιτικής». Διακηρύσσει, έτσι, την πρόθεσή της να έρθει σε σύγκρουση με ένα δυσλειτουργικό, όπως το περιγράφει, παγκόσμιο σύστημα, το οποίο και κατηγορεί για την ενίσχυση της Κίνας και των αναδυόμενων οικονομιών εις βάρος των εργαζομένων στις ΗΠΑ. Οπως επισημαίνουν στα σχετικά δημοσιεύματά τους οι Wall Street Journal και Financial Times, αυτή η κίνηση αποτελεί στροφή από την πολιτική της κυβέρνησης Ομπάμα, που είχε δώσει έμφαση στους διεθνείς κανόνες του εμπορίου και είχε προωθήσει πολυμερείς συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου.

Στο παραπάνω έγγραφο υπογραμμίζεται ότι «από τη στιγμή που οι ΗΠΑ κατέκτησαν την ανεξαρτησία τους, οι Αμερικανοί πολίτες υπόκεινται μόνον σε νόμους και ρυθμίσεις που έχει θεσπίσει η αμερικανική κυβέρνηση και όχι σε αποφάσεις ξένων κυβερνήσεων ή υπερεθνικών σωμάτων». Αποτελεί, πάντως, και ευρύτερη ρήξη με την παραδοσιακή πολιτική των ΗΠΑ που διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία του ΠΟΕ το 1995. Οπως τονίζουν νομικοί σύμβουλοι ειδικοί σε θέματα εμπορίου, η αποφασιστικότητα της κυβέρνησης Τραμπ να κινηθεί σε αυτή τη γραμμή θα δοκιμαστεί από δύο υποθέσεις για τις οποίες θα αποφανθεί ο ΠΟΕ. Η πρώτη αφορά την προσφυγή της Κίνας κατά των ΗΠΑ για την άρνησή τους να αναγνωρίσουν στη δεύτερη οικονομία του κόσμου το καθεστώς της «ελεύθερης αγοράς». Με αυτή την άρνηση, οι ΗΠΑ διατηρούν τη δυνατότητα να επιβάλλουν τιμωρητικούς δασμούς σε φθηνά κινεζικά προϊόντα, πλήττοντας τις κινεζικές εξαγωγικές επιχειρήσεις.

Η δεύτερη υπόθεση αφορά την προσφυγή της κυβέρνησης Ομπάμα κατά της Κίνας για τις επιδοτήσεις της στην παραγωγή αλουμινίου. Δεδομένου ότι ο ΠΟΕ έχει πολύ περιορισμένους κανόνες για την αποτροπή των επιδοτήσεων, ενδέχεται η κυβέρνηση Τραμπ να καταφύγει σε άλλα μέτρα ως αντίποινα στις κινεζικές επιδοτήσεις. Στο εν λόγω έγγραφο εκφράζει, μάλιστα, την πρόθεση να κάνει χρήση της αρχής της «αμοιβαιότητας», αντιδρώντας στην πολιτική χωρών που αρνούνται να ανοίξουν τις αγορές τους. Εν ολίγοις, η κυβέρνηση Τραμπ μπορεί να επικαλεστεί λόγους εθνικής ασφαλείας για να επιβάλει αυστηρότερους περιορισμούς στις ξένες επενδύσεις στις ΗΠΑ. Σε ό,τι αφορά την Κίνα, αν το Πεκίνο δεν ανοίξει τις αγορές του στους Αμερικανούς επενδυτές και στις αμερικανικές εξαγωγές, η κυβέρνηση μπορεί να εμποδίσει τη σύναψη συμφωνιών ανάμεσα σε κινεζικές και αμερικανικές επιχειρήσεις και, κυρίως, να εμποδίσει την εξαγορά αμερικανικών επιχειρήσεων από κινεζικές.

Μπορεί, άλλωστε, να επιβάλει υψηλότατους δασμούς στις κινεζικές εξαγωγές. Ανάμεσα στα εργαλεία που κατονομάζονται στο επίμαχο έγγραφο είναι και το άρθρο 301 της εμπορικής νομοθεσίας του 1974, που επιτρέπει την επιβολή τιμωρητικών δασμών στα προϊόντα όσων χωρών εφαρμόζουν πολιτική εις βάρος των αμερικανικών προϊόντων. Σημειωτέον, πάντως, ότι η Ουάσιγκτον δεν έχει επικαλεστεί την εν λόγω νομοθεσία από το 1995, οπότε δημιουργήθηκε, όπως προείπαμε, ο ΠΟΕ.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ