Γράμματα Αναγνωστών

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Γραμματα Aναγνωστων

Οι «αντι-Ε.Ε.» και η αγελάδα

Κύριε διευθυντά
Οι νέες δημοσκοπικές απόψεις των Ελλήνων για την Ευρώπη είναι ανησυχητικές. Σε «κοινωνία δίχως μνήμη» τις απέδωσε ο κ. Αγγελος Στάγκος. Και «δίχως γνώση» ή «με ελλιπή ενημέρωση» ή ακόμη και με «παραπληροφόρηση» θα πρόσθετα. Πώς όμως να περιμένεις κάτι διαφορετικό από μία κοινωνία που δεν διαβάζει εφημερίδες, που δεν βλέπεις ούτε για δείγμα άνθρωπο στα μέσα μεταφοράς να κρατάει ένα έντυπο, πόσο μάλλον να διαβάζει ένα βιβλίο; Που αρέσκεται και αρκείται να βγάζει τα χιλιετή ψυχολογικά συμπλέγματα του παρορμητικού χαρακτήρα της εν μέσω ύβρεων και φωνασκιών εντυπωσιασμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης;

Αφήνω στην άκρη τα οφέλη που αποκομίζουμε από την Ευρώπη σε θέματα ασφάλειας, πολιτισμού, παιδείας, θεσμών και νοοτροπίας, και περιορίζομαι στα καθαρά οικονομικά, δηλαδή στη μόνη εικόνα που έχουμε, δυστυχώς, για την Ευρώπη: μιας αγελάδας. Τον Ιούλιο 2016, σε διάστημα 10 ημερών, έκανα μία άσκηση. Κατέγραψα όσες ειδήσεις είδα στην «Κ» σχετικές με χρηματοδότηση από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς: 1) υποτροφιών ΙΚΥ σε ποσοστό 50% με 1 εκατ. ευρώ, 2) κατά 50% επιδόματος 3.200 ευρώ σε 90.000 οικογένειες για βρεφονηπιακούς σταθμούς, 3) με 2.500.000 για την επισκευή της βίλας Αμαλία για να γίνει σχολείο, 4) έργων υποδομής για τα απορρίμματα της Πελοποννήσου, 5) εργασιών επέκτασης του Αρχαιολογικού Μουσείου Κορίνθου, 6) υπογραφή σύμβασης με Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για τη χρηματοδότηση με 180 εκατ. της έρευνας για τα επόμενα 3 χρόνια. Πόσοι από τους ευρωπαϊστές πολιτικούς μας παραθέτουν τέτοια στοιχεία όταν μιλούν δημοσίως; Πόσοι έχουν μάθει να επιχειρηματολογούν επί «του συγκεκριμένου» αντί να αερολογούν επί μιας νεφελώδους γενικότητας; Εγώ ακούω μόνο τους αντιευρωπαϊστές, που συνεχώς διαμαρτύρονται και καταφέρονται κατά της Ε.Ε. και οι οποίοι έχουν το θράσος να υπερηφανεύονται συγχρόνως ότι κατάφεραν να απορροφήσουν περισσότερα κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ενωσης από τους προηγούμενους!

Βασιλης Βερνικος

Διευκρινίσεις για το e-Justice

Κύριε διευθυντά
Με αφορμή δημοσίευμα στην ηλεκτρονική έκδοση της «Καθημερινής» της 4.3.2017 με τίτλο «Δυσλειτουργίες στην εφαρμογή του e-Justice», το οποίο προκάλεσε την υποβολή της 3996/8.3.2017 ερώτησης βουλευτών προς τον υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων με το ίδιο περιεχόμενο, θα θέλαμε να επισημάνουμε τα εξής: 1. Το έργο «Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Δικαστικών Υποθέσεων για τη Διοικητική Δικαιοσύνη (ΟΣΔΔΥ ΔΔ)» υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ψηφιακή Σύγκλιση» του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ) 2007-2013 και έχει ως αντικείμενο την εισαγωγή ομογενοποιημένου πληροφοριακού περιβάλλοντος στο Συμβούλιο της Επικρατείας και στα Διοικητικά Δικαστήρια της χώρας, με σκοπό την αναβάθμιση της ποιότητας και της ταχύτητας απονομής της Διοικητικής Δικαιοσύνης. Επομένως, το έργο αυτό ουδεμία σχέση έχει: α) με το πρόγραμμα e-Justice, το οποίο έχει ως στόχο τη δημιουργία δικτυακής πύλης για την ευρωπαϊκή ηλεκτρονική δικαιοσύνη και β) με το Ελεγκτικό Συνέδριο, το οποίο εξυπηρετείται από δικό του πληροφοριακό σύστημα (https://www. elsyn.gr), όπως ανακριβώς αναφέρεται στο δημοσίευμα. 2. Μεταξύ των υπηρεσιών που το έργο ΟΣΔΔΥ ΔΔ παρέχει στους δικηγόρους και, κατ’ επέκταση, στους διαδίκους, είναι και η ηλεκτρονική παρακολούθηση των υποθέσεων (http:// www.adjustice.gr/webcenter/portal/ste/ypiresies/ypotheseis) και των εκθεμάτων (http://www.adjustice.gr/webcenter/portal/ste/ypiresies/ekthemta). Οι εφαρμογές αυτές, των οποίων γίνεται καθημερινά εντατική χρήση, όπως προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία (241.559 επισκέπτες μέσα σε λιγότερο από ένα έτος λειτουργίας μόνο για το Συμβούλιο της Επικρατείας), ελέγχονται καθημερινά τόσο από την ανάδοχο εταιρεία όσο και από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Συμβουλίου της Επικρατείας και των διοικητικών δικαστηρίων και, σε αντίθεση προς όσα αναφέρονται στο δημοσίευμα, δεν έχει διαπιστωθεί, μέχρι σήμερα, οποιαδήποτε «δυσκαμψία» ή «υπολειτουργία» τους. Εξάλλου, δεν έχει περιέλθει ούτε στην Επιτροπή Πληροφοριακών Συστημάτων, η οποία είναι επιφορτισμένη με την παρακολούθηση της ομαλής λειτουργίας του ΟΣΔΔΥ ΔΔ, ούτε και στις επιμέρους αρμόδιες επιτροπές και υπηρεσίες οποιαδήποτε επίσημη αναφορά σχετικά με τυχόν διαπιστωθείσες δυσλειτουργίες των ανωτέρω εφαρμογών. 3. Με δεδομένο ότι οι προσφερόμενες από το ΟΣΔΔΥ ΔΔ υπηρεσίες είναι συγκεκριμένες και παρέχονται παγίως και αποκλειστικά μέσω της ηλεκτρονικής σελίδας (portal) www.adjustice.gr,  ελέγχεται ως ανακριβής και η αναφορά του δημοσιεύματος σε εφαρμογές που προστίθενται και αφαιρούνται από το Σύστημα. 4. Τα ανωτέρω ισχύουν και ως προς την αναφορά του δημοσιεύματος σε προβλήματα κατά την πρόσβαση στην ανωνυμοποιημένη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας. Ειδικότερα, στη διάθεση των χρηστών, δικηγόρων και πολιτών εν γένει, έχει τεθεί μηχανή αναζήτησης δικαστικών αποφάσεων με βάση τον αριθμό και το έτος δημοσίευσης, καθώς και με λέξεις-κλειδιά στο κείμενο των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας, στην παρούσα φάση, οι οποίες υπερβαίνουν τις 100.000 (http://www.adjustice. gr/webcenter/portal/ste/ypiresies/nomologies). Επίκειται δε η ανάρτηση και των αποφάσεων των διοικητικών δικαστηρίων. 5. Το e-paravolo στη Δικαιοσύνη εισήχθη προσφάτως με τον ν. 4446/2016, δηλαδή μετά τη θέση σε λειτουργία του έργου ΟΣΔΔΥ ΔΔ, στο πλαίσιο του οποίου, πάντως, προβλέπεται η δυνατότητα ανάπτυξης διαλειτουργικότητας με τους εμπλεκόμενους στη σχετική διαδικασία φορείς, κυρίως δε με το υπουργείο Οικονομικών. Ηδη, έχουν λάβει χώρα οι πρώτες συναντήσεις σε τεχνικό επίπεδο μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων για την ανεύρεση της βέλτιστης λύσης αναφορικά με την ενσωμάτωση του e-paravolo στο ΟΣΔΔΥ ΔΔ.

Εκ των ανωτέρω, καθίσταται σαφές ότι οι πληροφορίες του δημοσιεύματος σε σχέση με τη δυσλειτουργία εφαρμογών του ΟΣΔΔΥ ΔΔ δεν αναφέρονται σε συγκεκριμένα στοιχεία και δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Σε κάθε περίπτωση, η Επιτροπή Πληροφοριακών Συστημάτων και οι λοιπές αρμόδιες επιτροπές και υπηρεσίες του Συμβουλίου της Επικρατείας και των διοικητικών δικαστηρίων, οι οποίες συγκροτούνται από δικαστικούς λειτουργούς και υπαλλήλους, είναι στη διάθεση οποιουδήποτε επιθυμεί είτε να ζητήσει περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τις δυνατότητες του ΟΣΔΔΥ ΔΔ είτε να επισημάνει τυχόν προβλήματα και δυσλειτουργίες του έργου.

Η ΕπΙτροπή Πληροφοριακών Συστημάτων του ΣυμβουλΙου της ΕπικρατεΙας
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ενωσης Δικαστικών Λειτουργών του Συμβουλίου της Επικρατείας

Ο Ουίνστον Τσώρτσιλ ενώπιον της Ιστορίας

Κύριε διευθυντά
Ο πολύτιμος για όλους τους αναγνώστες της «Κ» Φιλίστωρ, στο φύλλο της 5ης Μαρτίου, σελ. 13, υπενθυμίζει τη σθεναρή στάση του σερ Ουίνστον Τσώρτσιλ, την περίοδο της αναβίωσης του ναζιστικού μιλιταρισμού, 1933-1939, όταν η χιτλερική Γερμανία, «με τρομακτικούς εις έντασιν εξοπλισμούς», απειλούσε, εκ νέου, την Ευρώπη. Η περίοδος αυτή της σταδιοδρομίας του αδιαμφισβήτητου ηγέτη του αντιναζιστικού και αντιφασιστικού αγώνα των ελευθέρων λαών είναι εξίσου σημαντική με την επακολουθήσασα εποποίια του σύγχρονου αυτού τιτάνα του 20ού αιώνα.

Οι άξονες επί των οποίων βασίστηκε η όλη πορεία του «Λέοντα του Τσάρτγουελ», κατά τον προσφυή χαρακτηρισμό της έγκυρης γαλλικής «Le Monde», κατά τα έτη 1933-1939, ήταν δύο: η ισορροπία των όπλων (balance of power), αφενός, και η ανάγκη του επανεξοπλισμού της χώρας του, αφετέρου. Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με το δημοσίευμα της «Κ», χαιρέτισε την απόφαση του Εργατικού Κόμματος να μην καταψηφίσει τα αφορώντα την άμυνα κονδύλια. Προσωπικότητα εκτός κανόνων, απρόοπτος και ταλαντούχος, άνθρωπος της υπερβολής αλλά και των αστραπιαίων ενοράσεων, ρομαντικός και ρεαλιστής, συνδύαζε, χωρίς προσπάθεια, το φανταστικό με τη realpolitik, ένας αναντικατάστατος πολιτικός ηγέτης, του οποίου η καριέρα τον οδήγησε από τις φλόγες της βικτωριανής περιόδου στις σκοτεινές ημέρες του Χίτλερ και στην αγωνία του Ψυχρού Πολέμου. Περνώντας από τα πάνω και τα κάτω του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, διέσχισε την έρημο, στα χρόνια της δεκαετίας του 1930, όταν, μόνος αυτός, προειδοποιούσε, εις μάτην, για το φαινόμενο του ναζισμού και τον κίνδυνο που αντιπροσώπευε ο Αδόλφος Χίτλερ για την ανθρωπότητα. Καταδίκασε με δριμύτητα τις δύο επισκέψεις του Τσάμπερλεν στον Χίτλερ και στις 5 Οκτωβρίου 1938 εκφώνησε, στη Βουλή των Κοινοτήτων, όταν ήρθε ενώπιόν της η Συμφωνία του Μονάχου, έναν από τους πιο λαμπρούς και μνημειώδεις κοινοβουλευτικούς λόγους που ακούστηκαν ποτέ. Κατήγγειλε την πολιτική του κατευνασμού του Τσάμπερλεν (L’ appeasement) και κατέληξε με την περίφημη φράση: «Στο Μόναχο υπέστημεν μια απόλυτη ήττα». Αδιάλλακτος εχθρός των ολοκληρωτισμών, επέβαλε με την αυτοπρόσωπη παρουσία του στην Αθήνα, τον τραγικό Δεκέμβριο του 1944, όταν ακόμη εμαίνετο ο πόλεμος στην Ευρώπη, την παραμονή της χώρας μας στον ελεύθερο κόσμο. Γίγαντας του 20ού αιώνα, εμβληματική φυσιογνωμία της βρετανικής ισχύος, ηρωικό σύμβολο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Ουίνστoν Τσώρτσιλ ανήκει σήμερα περισσότερο στον μύθο παρά στην Iστορία.

Ιωαννης Κ. Θεοδωροπουλος, Δικηγόρος, τ. αντιπρόεδρος του Εθνικού Θεάτρου

Το κτίριο της Παλαιάς Βουλής και η τύχη του Μουσείου

Κύριε διευθυντά
Διάβασα στην «Καθημερινή» (3 Μαρτίου 2017) ότι η Βουλή διεκδικεί το κτίριο της Παλαιάς Βουλής, όπου στεγάζεται σήμερα, ύστερα από παραχώρηση, με απόφαση του Ελευθερίου Βενιζέλου, το Ιστορικό και Εθνολογικό Μουσείο της Ελλάδας.

Και, βέβαια, ο προφανής λόγος της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας δεν είναι άλλος από την επιθυμία της Βουλής να μεταφέρει εκεί διάφορες υπηρεσίες της που σήμερα στεγάζονται σε κτίρια στα οποία καταβάλλονται υψηλά ενοίκια, διότι σε αντίθετη περίπτωση η Βουλή δεν έχει ανάγκη άλλων χώρων. Ομως, διαισθάνομαι ότι κανείς από το προεδρείο της Βουλής δεν έχει επισκεφθεί τα εκθέματα τα οποία κοσμούν το μουσείο αυτό, το οποίο και περιλαμβάνει όλο τον αφάνταστο πλούτο ενθυμίων και ευρημάτων από τον επαναστατικό αγώνα του 1821. Δεν έχω αντίρρηση το κτίριο αυτό να περιέλθει στη Βουλή. Πριν γίνει αυτό, όμως, θα πρέπει να υλοποιηθούν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: Πού θα στεγαστεί το μουσείο ώστε να ικανοποιούνται πλήρως οι εκθεσιακές του ανάγκες;

Μια λύση θα ήταν το κτίριο του παλαιού Πρωτοδικείου στην οδό Σταδίου. Φοβάμαι, όμως, ότι το κτίριο αυτό δεν ικανοποιεί κανένα κριτήριο ασφαλείας και μπορεί εύκολα να γίνει στόχος των αναρχο-αντιεξουσιαστών «μπαχαλάκηδων», οι οποίοι βεβήλωσαν δύο φορές τον ανδριάντα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη που βρίσκεται και αυτός στην οδό Σταδίου. Είναι βέβαιο, επομένως, ότι δεν θα έχουν κανέναν ενδοιασμό να καταστρέψουν ιερά κειμήλια του ιστορικού αγώνα του τόπου μας και, γι’ αυτόν τον λόγο, το οίκημα αυτό πρέπει να αποκλεισθεί. Αλλη λύση θα μπορούσε να είναι η παραχώρηση –κατά πλήρη χρήση– τμήματος του Μεγάρου Μουσικής, το οποίο, μετά την αλόγιστη επέκτασή του, έχει σήμερα πλήθος αχρησιμοποίητων χώρων.

Τρίτη λύση, να παραχωρηθεί κατά χρήση από τον σημερινό ιδιοκτήτη (αγνοώ ποιος είναι σήμερα) το νεοκλασικό κτίριο ασύγκριτης ομορφιάς, όπου παλαιότερα στεγαζόταν η διοίκηση της Αγροτικής Τράπεζας, επί της οδού Πανεπιστημίου απέναντι από την Ακαδημία Αθηνών, το οποίο παραμένει κλειστό και προφανώς καταρρέει. Επίσης, άλλο ένα νεοκλασικό κτίριο επί της Πανεπιστημίου, απέναντι από το Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο έχει διατηρήσει την παλιά του πρόσοψη ενώ έχει αυξηθεί με εσοχές σε αρκετούς ορόφους, παραμένει και αυτό κλειστό και ανεκμετάλλευτο εδώ και πολλά χρόνια. Ανέφερα χαρακτηριστικά μερικά από τα κτίρια τα οποία κοσμούν την Αθήνα και παραμένουν σήμερα ανεκμετάλλευτα.

Απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχή εκπλήρωση του σκοπού που αποβλέπει η Βουλή θα πρέπει να είναι η ανάληψη πρωτοβουλίας από τον πρόεδρο της Βουλής ώστε να εξευρεθούν στο Εθνολογικό Ιστορικό Μουσείο οι σχετικές πιστώσεις, ώστε το παραχωρούμενο κτίριο να πληροί τις προϋποθέσεις της υψηλής αποστολής του.

Επί τη ευκαιρία θα ήθελα να σημειώσω ότι, εξ όσων γνωρίζω, τρία τεράστια κτίρια τα οποία ανακατασκευάστηκαν και εκμοντερνίστηκαν, προοριζόμενα για να στεγάσουν υπουργεία και δημόσιες υπηρεσίες, παραμένουν σήμερα κλειστά και καταρρέουν.

Η ανακατασκευή του κτιρίου του παλιού εργοστασίου «Κεράνη» –για το οποίο διατέθηκαν εκατομμύρια ευρώ προκειμένου σε αυτό να στεγαστούν εκεί τα Δικαστήρια του Πειραιά τα οποία σήμερα στεγάζονται σε κτίρια με απαράδεκτες συνθήκες– δεν ολοκληρώθηκε ποτέ διότι αρνήθηκαν οι δικηγόροι του Πειραιά. Το παλαιό κτίριο επί της λεωφόρου Κηφισίας στο Μαρούσι, το οποίο ανεγέρθηκε για τις ανάγκες των Ολυμπιακών Αγώνων και το οποίο προοριζόταν να στεγάσει όλες τις υπηρεσίες του υπουργείου Υγείας, δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ για τον σκοπό αυτό, λόγω άρνησης των υπαλλήλων να μεταβούν στο Μαρούσι και να εγκαταλείψουν την οδό Αριστοτέλους.

Ο ίδιος ακριβώς λόγος, άλλωστε, ήταν που εμπόδισε να μεταφερθεί το υπουργείο Απασχόλησης σε τεράστιο κτίριο, το οποίο ανεγέρθη για τους Ολυμπιακούς Αγώνες στο ολυμπιακό χωριό. Αρκεί, βέβαια, να σημειωθεί ότι και τα τρία αυτά κολοσσιαία κτίρια, παραμένοντας κλειστά, υφίστανται τη μοιραία φθορά των χρόνων. Ως πολίτης λυπάμαι για όλα αυτά, δεν ελπίζω όμως ότι η επιστολή αυτή θα ευαισθητοποιήσει τους αρμόδιους ώστε να δοθεί κάποια λύση.

Ιωαννης Βαρβιτσιωτης, Πρώην υπουργός

Αγαπημένα μας χωριά, χαίνουσες πληγές από την εγκατάλειψη

Κύριε διευθυντά
Η εγκατάλειψη και ερήμωση της ελληνικής υπαίθρου έλαβε δραματικές διαστάσεις ιδίως στη Μακεδονία και όλως ιδιαιτέρως στις ακριτικές περιοχές. Η γήρανση και η αραίωση του πληθυσμού σε συνδυασμό με τη φθίνουσα πορεία της οικονομίας εν μέσω οξύτατης κρίσης οδηγεί μαθηματικώς στον θάνατο των χωριών. Είναι μια προοπτική με το τέρμα της σχεδόν προδιαγεγραμμένο. Στη δραματικότερη μορφή της, ο θάνατος έχει ήδη επέλθει και προσφέρει, από σήμερα, ένα δείγμα του αμέσως προσεχούς μέλλοντος. Για την ακρίβεια, ωστόσο, της περιγραφής, θα έπρεπε να λαμβάνονται υπόψη και άλλες παράμετροι, που έχουν σχέση με τη συνολική μεταβολή των συνθηκών και με τη διαμόρφωση νέου οικιστικού τύπου στην ύπαιθρο και διαφορετικών μορφών και σχέσεων παραγωγής. Στη σύνθετη αυτή εικόνα, η οποία κυριαρχείται από τη μελαγχολία και την οδύνη του τέλους μιας προαιώνιας μορφής ζωής, αλλά έχει και το ρεαλιστικό της αντίβαρο της προσαρμογής, ανταποκρίνεται η περίπτωση που εκτίθεται κατωτέρω, ως δείγμα εκ του όλου και ως συμβολή στην κατανόησή του: Το τοπίο στην περιοχή Boΐου είναι συνταρακτικό. Μιλάει την ανάγλυφη γλώσσα των γεωλογικών αιώνων. Χέρια γιγάντων με δυο τσεκουριές σχημάτισαν τις αντικριστές όχθες μιας βαθιάς τομής του εδάφους. Χαίνουσα πληγή στον φλοιό της γης, που στην επιδερμική της ανάπλαση συνεργάστηκαν οι χιλιετίες, οι όμβροι των εποχών, τα σφρίγη της άνοιξης και τα ρίγη των χειμώνων, η ικμάδα της γονιμότητας και η στειρότητα της αποσάθρωσης, του Απόλλωνα τα σπέρματα και τα ωδινήματα της γης. Στον επιμήκη άξονα αυτού του πίνακα φιδοσέρνονται το καλοκαίρι οι απορροές του ορεινού διαχωρισμού των υδάτων και της σταλακτικής απομείωσης του όγκου των αιωνίων χιόνων ή κατέρχονται βρυχώμενες τον χειμώνα οι «κατεβασιές» των μικρών ποταμών, τιθασεύοντας μέχρι πλήρους ταπεινώσεως τα «δειλά τολμήματα» της παραποτάμιας βλάστησης, για να σωρεύσουν και να εκτονώσουν την οργή τους στις πλατιές κοίτες του Αλιάκμονα. Στα παράπλευρα προσχωσιγενή πεδία, που το πλάτος τους δεν υπερβαίνει τα 300-500 μέτρα, η ανθρώπινη φιλοπονία και η επιείκεια της φύσεως είχαν δημιουργήσει λειμώνες καταφυγής και απλού αγροτικού βίου. Και στο απώτατο βάθος, διαμέσου όρθιων συντεταγμένων, που δίνουν την αίσθηση μιας τηλεσκοπικής εστίασης στην παρατήρηση, υψώνεται επιβλητικό το μέγεθος του Σμόλικα και διαγράφονται οι περίτεχνες επάλξεις των κορυφογραμμών του. Κρεμασμένο στην οφρύ της αριστερής όχθης της Πραμόριτσας, ανάερο κι ανάλαφρο, το ελληνικό χωριό της παράδοσης και της ελληνικής περιπέτειας γράφει κι αυτό την ιστορία του. Είχε μνήμες που βυθίζονταν στις ομίχλες αμνημόνευτων χρόνων και παρήγε, μέχρι προ ολίγων δεκαετιών, μνήμες που προορίζονταν για το μέλλον. Αλλά μιλάει τώρα κι αυτό τη σπαρακτική γλώσσα της σύγχρονης εποχής, «Είναι η καρδιά μου σφαλιστή, σαν μια Μητρόπολη σβηστή», λέει ο ποιητής. Δεν υπάρχουν, όμως, καθόλου καρδιές πλέον σ’ αυτό το ελληνικό χωριό. Η εκκλησία είναι μόνη και μόνιμα κλειστή. Τα σπίτια μετρούν τα χρόνια της ερημιάς, της μοναξιάς και της ερείπωσης. Το σχολείο βουβό. Οι αυλές χωρίς ανθρώπινες πατημασιές. Και όμως... Ολες οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις, ακόμα και το εκχερσωμένο δάσος, είναι καλλιεργημένες από τους σύγχρονους αγρότες με τα τρακτέρ και τα μεγάλα γεωργικά μηχανήματα, οι οποίοι ζουν στη γειτονική πόλη και φιλοπονούν στην ύπαιθρο, με τη μορφή πλέον επιχειρηματικής γεωργικής εκμετάλλευσης.

Ενα χωριό πεθαμένο σε μια ζωντανή γη. Το Παρόχθιο, πρώην Συγκόλι. Κάπου στη Δυτική Μακεδονία...

Γερασιμος Μιχ. Δωσσας, Θεσσαλονίκη

Πριν αλέκτορα φωνήσαι τρις

Κύριε διευθυντά
Στις 9 Σεπτεμβρίου 2016 συναντήθηκαν στην Αθήνα οι επτά ηγέτες του ευρωπαϊκού Νότου με στόχο τον συντονισμό και τη συνεργασία για την αλλαγή της ευρωπαϊκής ατζέντας.  Η πρωτοβουλία ήταν του Ελληνα πρωθυπουργού, ο οποίος συνόψισε το όραμά του στο σύνθημα «λιτότητα ή ανάπτυξη». Η συνάντηση των Αθηνών θεωρήθηκε ως κήρυξη πολέμου στη Γερμανίδα καγκελάριο.

Πριν αλέκτορα φωνήσαι τρις, οι ηγέτες των τριών μεγαλύτερων χωρών του ευρωπαϊκού Νότου (Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία) συναντήθηκαν στο Παρίσι μαζί με τη Γερμανίδα καγκελάριο, ύστερα από πρόσκληση του Γάλλου πρωθυπουργού και όλοι μαζί διατύπωσαν το ακριβώς αντίθετο όραμα, αυτό της Ευρώπης των πολλών ταχυτήτων.  Τι κοινό μπορεί να έχει η Ελλάδα της θεσμικής, πολιτικής και οικονομικής οπισθοδρόμησης, της ύφεσης, των αέναων μνημονίων, του κρατισμού, των πελατειακών σχέσεων και των ιδεολογικών αγκυλώσεων με τις υπόλοιπες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου; Και ποια θέση μπορεί να ελπίζει ότι θα καταλάβει σε μια Ευρώπη πολλών ταχυτήτων, αν συνεχίσει την ίδια πολιτική;

Τι κοινό έχει η Ελλάδα με τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου εκτός από τη γεωγραφία; Οποιοι γνωρίζουν την ιστορία καταλαβαίνουν καλύτερα. Την εποχή που η Ιταλία χαιρόταν τους πλούσιους καρπούς της Αναγέννησης, δίνοντας τα φώτα της σε ολόκληρη τη δυτική Ευρώπη και λίγο πριν οι χώρες της Ιβηρικής χερσονήσου δημιουργήσουν τις υπερπόντιες αυτοκρατορίες τους, το Βυζάντιο προτίμησε την αγκαλιά των Οθωμανών, για να μην αποδεχθεί το filioque και τη χρήση άζυμου άρτου στο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Ευτυχώς που οι Ελληνες λόγιοι πρόλαβαν να μεταλαμπαδεύσουν τις γνώσεις τους στη Δύση.  Η πτώση του Βυζαντίου είναι βέβαια πολύ πιο σύνθετη υπόθεση, αλλά οι δογματικές διαφωνίες που αναφέρω ήταν στο τραπέζι από αιώνες και εξάλλου δεν ήταν ο ανθενωτικός Λουκάς Νοταράς που, σύμφωνα με τον Δούκα (37, 10), είπε το περίφημο «κρειττότερον έστιν ειδέναι εν μέση τη πόλει φακιόλιον βασιλεύον Τούρκων ή καλύπτραν λατινικήν»;  Το ιδεολογικό περιτύλιγμα μπορεί να έχει αλλάξει στις μέρες μας, αλλά ο τρόπος που αξιολογούμε τη σοβαρότητα των ζητημάτων και ιεραρχούμε τις προτεραιότητές μας παραμένει ίδιος και απαράλλαχτος. Το ζητούμενο δεν είναι λοιπόν να συγκροτήσουμε ένα μέτωπο των χωρών του Νότου αλλά να αποφασίσουμε επιτέλους να εντάξουμε εαυτούς στην Ευρώπη.

Μιχαηλ Πασχαλης, Ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης - Τμήμα Φιλολογίας

«Σκληρή κριτική προς όλους... συνεχώς»

Κύριε διευθυντά
Σε επιστολή του στην «Κ» της 22-2-2017, ο κ. Πάνος Δόβας έγραψε ότι ο καθηγητής Χρήστος Γιανναράς στην «Κ» της 12-2-2017 χαρακτήρισε τον Ελευθέριο Βενιζέλο «αδίστακτο δοξομανή», «αρρωστημένο εγωιστή», «αυτουργό της αυτοεξευτελιστικής αυτοχειρίας μας», «στυγνό δικτάτορα» και πως με τις ενέργειες του Βενιζέλου καταλήξαμε να «εξαργυρώνουμε με καταναλωτική ξιπασιά το εξαθλιωτικό μας “ανήκομεν” (εις την Δύσιν, προφανώς)». Παρακαλώ την «Κ» να μου επιτρέψει να σχολιάσω και εγώ τους χαρακτηρισμούς του κ. Γιανναρά για τον Ελευθέριο Βενιζέλο.

Με λύπη διαπιστώνω ότι ο κ. Γιανναράς ουδεμία πολιτική προσωπικότητα του ελληνικού κράτους έχει εγκρίνει κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνος. Εχει απαξιώσει ακόμα και σημαίνοντες ορθόδοξους χριστιανούς ιεράρχες. Ιδού τι έγραφε, μεταξύ άλλων, στην «Κ» της 28-4-2005 με αφορμή τον θάνατο του Αρχιεπισκόπου Αμερικής Ιακώβου: «Ηταν σίγουρα ιδιοφυής ηγέτης, αλλά και τυπικό γέννημα της ιστορικής παρακμής του Ελληνισμού... Ηταν δηλαδή μεγάλος με τα μέτρα του Ελευθέριου Βενιζέλου, του Πατριάρχη Αθηναγόρα, του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Ονόματα που μνημονεύουμε με ευγνωμοσύνη ανάμεικτη με θλίψη και πίκρα... Οδυνόμαστε για την παγίδευσή τους στην παρακμιακή μυωπική οπτική». Στην «Κ» της 14-6-2009 είχε χαρακτηρίσει τον τότε πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή «παραλυτικά άτολμο και ανήκεστα μειονεκτικό σε φυσικά προσόντα». Τον Γιώργο Παπανδρέου (4-9-2011) είχε αποκαλέσει «ολίγιστον» και είχε αποκαλέσει τον Αντώνη Σαμαρά «φυλακισμένο στην επαγγελματική πολιτική». Εχει πολλάκις καταφερθεί δριμύτατα εναντίον της σημερινής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, την οποία αποκαλεί κομματοκρατία και στην οποία υπολογίζει ότι «οι σκεπτόμενοι πολίτες είναι 10% και μειώνονται δραματικά, καταδικασμένοι στον πνιγμό» («Κ» 7-9-2003). Κατατρύχεται, ο κ. Γιανναράς, από έντονη απαισιοδοξία για το μέλλον του Ελληνισμού και τους αισιόδοξους κατατάσσει σε αυτούς που «έχουν αδυναμία ή αρνούνται να δουν κατά πρόσωπο την πραγματικότητα» («Κ» 12-1-3003). Διατείνεται ότι «με την ίδρυση του ελλαδικού (όχι ελληνικού) κράτους σήμανε το ιστορικό τέλος του Ελληνισμού» («Κ» 10-3-2002). Αποκαλεί το νεοελληνικό κράτος «θλιβερό βαλκανικό κατάλοιπο της Ελληνικότητας που θα κατρακυλάει όλο και πιο βαθιά στου κακού τη σκάλα» («Κ» 28-12-2003). Ομως, σε αυτό το κράτος πρότεινε «την κατάργηση της ελλαδικής αυτοκεφαλίας, την εκκλησιαστική επανένωση ολόκληρου του Ελληνισμού υπό το Οικουμενικό Πατριαρχείο και κατόπιν τη μεταφορά του Πατριαρχείου στην άλλοτε συμβασιλεύουσα Πόλη, τη Θεσσαλονίκη» («Κ» 26-10-2003). Τη μεταφορά του Πατριαρχείου στη Θεσσαλονίκη την πρότεινε ο κ. Γιανναράς και από τηλεοράσεως την Κυριακή των Βαΐων του 2005. Με τους Τούρκους, είμαι βέβαιος, να εύχονται κάτι τέτοιο και πρόθυμους να συνδράμουν στο έργο μας! Είμαι βέβαιος ότι κανένας Ελληνας δεν θεωρεί τους πολιτικούς μας όλους άχρηστους, αλλά ούτε και αλάνθαστους. Χάρις σ’ αυτούς, που βγαίνουν από τα σπλάγχνα μας, υπάρχουμε ακόμα. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ωθούμενος από τον πατριωτισμό του, εξέλαβε ως εθνική ευκαιρία την πρόταση του Ζορζ Κλεμανσό, του Λόιντ Τζορτζ και του προέδρου Γούντροου Ουίλσον να αποβιβάσει ελληνικό στρατό στη Σμύρνη το 1919. Δυστυχώς, όμως, χωρίς έγγραφες ρητές εγγυήσεις εκ μέρους των τριών εντολέων για στρατιωτική συνδρομή εάν χρειαζόταν. Τα όσα ακολούθησαν είναι γνωστά. Είναι όμως άδικο να τα φορτώσουμε όλα στον Βενιζέλο. Σοβαρότατες ευθύνες έχουν και οι νικητές των εκλογών της 1-11-1920.

Να μη λησμονούμε ότι ο Βενιζέλος διπλασίασε την Ελλάδα με τους πολέμους των ετών 1912-1913. Κριτική σε ιστορικά πρόσωπα πρέπει να γίνεται. Οχι όμως με χαρακτηρισμούς που χρησιμοποιεί ο κ. Γιανναράς. Με την απόσταση των 95 ετών που μας χωρίζει από τη Μικρασιατική Καταστροφή, εύκολα μπορούμε τώρα να συνειδητοποιήσουμε ότι μετά την επανάσταση των Νεοτούρκων (1908) και τις διεθνείς συνθήκες που διαμορφώθηκαν έκτοτε (πόλεμοι 1912-1913, Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος), ήταν αδύνατον να παραμείνουμε στη Μικρά Ασία. Μας έδιωξαν με τραγικές για εμάς συνέπειες, για τις οποίες δεν είμαστε ανεύθυνοι. Θα μπορούσαμε να έχουμε αποχωρήσει από τη Μικρά Ασία, όπως φύγαμε από την Αίγυπτο επί Νάσερ.

Γεωργιος Τολης, Καρδιοχειρουργός

Το Ανοικτό Πανεπιστήμιο

Κύριε διευθυντά
Ομολογουμένως τα έχασα από το πνεύμα που διακρίνει το άρθρο (7.3.2017) για το «Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο». Διαβάζω: «Τιμωρείται η εμπειρία», η πρόταση «αντιβαίνει τις βασικές αρχές αξιολόγησης», «διαβλητοί όροι», κάτι το «καινοφανές». Λυπάμαι, αλλά όσα γράφονται συνιστούν ό,τι ονομάζουμε «στείρα αντιπολίτευση» και συντεχνιακό πνεύμα.  Οι αλλοπρόσαλλες πολιτικές επιλογές του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ μας προσφέρουν δυστυχώς κάθε τόσο πάμπολλες ευκαιρίες για να τους κρίνουμε και να διαμαρτυρόμαστε. Και μια φορά που φαίνεται να γίνεται κάτι σωστό, δεν έχουμε το θάρρος να το δούμε και να το στηρίξουμε, παρά καταφεύγουμε ξαφνικά στους συνδικαλιστές του «Συλλόγου μελών ΔΕΠ του ΕΑΠ». Εξηγούμαι για όσους δεν ξέρουν. Εως τώρα, όταν ένα μέλος ΔΕΠ (που μισθοδοτείται κανονικά από την πολιτεία) υποβάλλει αίτηση για να διδάξει στο ΕΑΠ, προηγείται από όσους είναι είτε σε κατώτερη βαθμίδα είτε, πολύ περισσότερο, νέοι επιστήμονες, απλοί διδάκτορες (κι ας έχουν και κάποιες δημοσιεύσεις). Και όριο δεν υπήρχε (όπως υπάρχει στο αντίστοιχο κυπριακό ίδρυμα και σε πολλά άλλων χωρών): μπορούσε να διδάσκει κάποιος (με σύμβαση) διαρκώς. Το αποτέλεσμα ήταν, για χρόνια, οι νεότεροι να μένουν άνεργοι και τα μέλη ΔΕΠ να εισπράττουν δεύτερο μισθό. Καθώς μάλιστα οι «επί συμβάσει» διορισμοί στα πανεπιστήμια έχουν σχεδόν μηδενιστεί στα χρόνια της κρίσης, η ανεργία έδιωχνε ένα σωρό φρέσκα μυαλά από τον χώρο της επιστήμης. (Αλλωστε δεν θα αποχωρήσουν όλα τα μέλη ΔΕΠ. Απλώς θα υπάρχει μια ποσόστωση).

Μα δεν είναι καλύτεροι οι έμπειροι; Πρώτον, και αυτό είναι συζητήσιμο (πριν από 30 και 40 χρόνια το μυαλό μου ήταν πολύ πιο ισχυρό), και πάντως υπάρχει και το κέφι για τη δουλειά. Ο πρόεδρος του «Συλλόγου μελών ΔΕΠ του ΕΑΠ» (που φυσικά για να προασπίζει τα συμφέροντά τους τον εξέλεξαν) καταγγέλλει πως δεν είναι σωστό να απαιτείται κάποια απόδειξη ότι ο υποψήφιος «μπορεί να τηρήσει τις υποχρεώσεις του προς το ΕΑΠ» (άρθρο 5 των κριτηρίων επιλογής). Κάθε λογικός άνθρωπος θα έλεγε, «Δόξα σοι ο Θεός, επιτέλους». Δεν μπορούμε να αγανακτούμε πως οι νέοι μας φεύγουν στο εξωτερικό και να θέλουμε διπλοθεσίτες τους παλιούς. Ας ανοίξει και καμιά πόρτα.

– «Μα, βρε αφελή, δεν βλέπεις ότι όλη η ιστορία γίνεται για να βολευτούν «συριζόπουλα»; Ποιος μπορεί να το αποκλείσει; Αλλά πρώτον κάποια από αυτά τα παιδιά μπορεί να είναι πολύ καλοί στην επιστήμη τους (και προσωπικά γνωρίζω κάποιους), δεύτερον, δεν θα επιλεγούν μόνο αυτοί, και τρίτον, καλύτερα ένας νέος άνεργος (μόνο έτσι θα μπορέσει να προχωρήσει και να ωριμάσει) παρά οι παλιοί που θέλουν να στηρίξουν λίγο το γλίσχρο εισόδημά τους (γιατί «αυτό» είναι «κοινωνική πολιτική»).

Αλεξης Πολιτης –Ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ