ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ισλανδία: Τριγμοί μετά την άρση των capital controls

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Τις δυσκολίες που συνεπάγεται η προσπάθεια μιας χώρας να απεμπλακεί από τους ελέγχους στις κινήσεις κεφαλαίων, όταν αυτοί έχουν επιβληθεί σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, αποτελεί η περίπτωση της Ισλανδίας και η τύχη του νομίσματός της, της ισλανδικής κορώνας. Λίγες εβδομάδες μετά την άρση των ελέγχων στις κινήσεις κεφαλαίων, που επί οκτώ χρόνια είχαν περιφρουρήσει το ισλανδικό νόμισμα, η κορώνα παρουσιάζει μεγάλη αστάθεια, και χθες υποχώρησε κάποια στιγμή 1,5%. Στην ίδια συνεδρίαση σημείωναν άνοδο άλλα νομίσματα σκανδιναβικών χωρών. Εχει προηγηθεί η εντυπωσιακή πορεία ανάκαμψής της, που το περασμένο έτος την οδήγησε σε άνοδο κατά 16% έναντι του ευρώ, αλλά άρχισε να αντιστρέφεται προ μηνών, όταν η κυβέρνηση ανακοίνωσε την πρόθεσή της να άρει τους ελέγχους στις κινήσεις κεφαλαίου. Εκτοτε έχει υποτιμηθεί συνολικά κατά 3,5%. Το Ρέικιαβικ αναγκάστηκε να καταφύγει στη βοήθεια μιας τρόικας τεχνοκρατών εμπειρογνωμόνων, που θα αναλάβουν να προτείνουν στην ισλανδική κυβέρνηση τρόπους για να αντιμετωπίσει την κακοδαιμονία του ισλανδικού νομίσματος και να αποτρέψει άλλες μεγάλες πτώσεις του.

Εν ολίγοις, η Ισλανδία, η χώρα που δέχθηκε ίσως το ισχυρότερο πλήγμα από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση το 2008, όταν κατέρρευσαν εν μια νυκτί τρεις τράπεζές της, με άθροισμα ενεργητικού 14 φορές το ΑΕΠ της, και όταν η ισλανδική κορώνα υποχώρησε κατά 70%, εξετάζει ένα νέο καθεστώς στη συναλλαγματική ισοτιμία του νομίσματός της. Ο υπουργός Οικονομικών Μπενεντίκτ Γιοχάνεσον εξέφρασε παλαιότερα την προτίμησή του σε μια σύνδεση του νομίσματος με κάποιο άλλο σταθερότερο νόμισμα, αλλά υπαναχώρησε αμέσως, όταν ο πρωθυπουργός της χώρας Μπτζάρνι Μπενεντίκτσον εγκωμίασε τα πλεονεκτήματα που παρουσιάζει η ελεύθερη διακύμανση της κορώνας. Σύμφωνα με την Ασντις Κριστζαντότιρ, την 38χρονη οικονομολόγο και ένα από τα μέλη τής εν λόγω τρόικας, η ιστορία της κορώνας αποτελεί «τραγωδία», καθώς καταρρέει περίπου μία φορά ανά δεκαετία, εξαιτίας της οικονομικής και δημοσιονομικής κακοδιαχείρισης.

Το 2008, η εν λόγω οικονομολόγος εργαζόταν στην Kauthing Bank όταν πτώχευσε η τράπεζα. Ενα άλλο μέλος της τρόικας, ο 49χρονος νομικός Ιλούγκι Γκούναρσον, έχει διατελέσει υπουργός Παιδείας και σύμβουλος του πρώην πρωθυπουργού Ντέιβιντ Οντσον. Υπήρξε, άλλωστε, μέλος του Δ.Σ. ενός fund που διαχειριζόταν η ισλανδική τράπεζα Glitnir, η οποία επίσης πτώχευσε εν μέσω χρηματοπιστωτικής κρίσης. Είναι απόφοιτος του London Business School και το 2009 πρότεινε να υιοθετήσει η Ισλανδία το ευρώ με τη στήριξη του ΔΝΤ. Στη συνέχεια, όμως, τόσο ο ίδιος όσο και ο πρώην πρωθυπουργός εγκατέλειψαν την ιδέα και τάχθηκαν υπέρ του εθνικού τους νομίσματος.

Ο Ασγκέιρ Τζόνσον, το τρίτο μέλος της τρόικας, ήταν επικεφαλής της ομάδας οικονομολόγων στην τράπεζα Kaupthing έως την κατάρρευσή της το 2008. Είναι διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Ιντιάνα και το διδακτορικό του είχε θέμα «Βραχυπρόθεσμη σταθεροποίηση σε μικρές ανοικτές οικονομίες». Υποστηρίζει πως η αποδυνάμωση της κορώνας τα τελευταία χρόνια συγκάλυψε πολλά από τα χρόνια προβλήματα της ισλανδικής οικονομίας. Εχει εκφράσει επιφυλακτικότητα για την προοπτική να επιβάλει η Ισλανδία ένα καθεστώς σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας στο νόμισμά της. Οπως έχει τονίσει, «η σύνδεση με κάποιο άλλο νόμισμα, αργά ή γρήγορα, θα υπονομευθεί από κερδοσκόπους». Σημειωτέον ότι το 2008, όταν το Ρέικιαβικ επέβαλε ελέγχους στις κινήσεις κεφαλαίου, είχε τη στήριξη του ΔΝΤ, το οποίο και κατόρθωσε να αποπληρώσει πρόωρα μέσα στο 2015.

Στη διάρκεια του 2016, άλλωστε, η ισλανδική οικονομία σημείωσε ανάπτυξη 7,2%. Την οφείλει στην αύξηση του τουρισμού αλλά και στους ελέγχους στις κινήσεις κεφαλαίου που ανέστειλαν τις επενδύσεις στο εξωτερικό και διοχέτευσαν τα ίδια κεφάλαια στην εσωτερική αγορά. Παρενέργεια ήταν η διόγκωση των τιμών των περιουσιακών στοιχείων με τις τιμές των κατοικιών να έχουν σημειώσει άνοδο 16% μέσα σε ένα έτος.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ