ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Το κλειδί στο «κούρεμα» των τόκων

ΒΑΣΙΛΗΣ ΖΗΡΑΣ

Σύμφωνα με τους Eυρωπαίους, δεν έχουν λάβει επαρκείς διαβεβαιώσεις από την Κριστίν Λαγκάρντ ότι έχει ληφθεί απόφαση υπέρ της συμμετοχής του Ταμείου.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Μετά την άτακτη υποχώρηση που σήμανε η κυβέρνηση, η συμφωνία με τους θεσμούς επί των μέτρων και των μεταρρυθμίσεων απέχει μια ανάσα, και ήδη στο παρασκήνιο κορυφώνονται οι διαπραγματεύσεις για το επόμενο μεγάλο βήμα, τη ρύθμιση του χρέους.

Η απόσταση μεταξύ των πιστωτών στο θέμα του χρέους παραμένει μεγάλη, καθώς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) επιμένει στο να εγγυηθούν οι Ευρωπαίοι πως το επιτόκιο του ελληνικού χρέους δεν θα ξεπεράσει το 1,5% του ΑΕΠ, κάτι που ισοδυναμεί δυνητικά με «κούρεμα» τόκων. Η λογική του ΔΝΤ είναι η εξής: το κριτήριο για τη βιωσιμότητα δεν είναι πλέον το μέγεθος του χρέους, αλλά οι ετήσιες χρηματοδοτικές ανάγκες για την εξυπηρέτησή του. Η Ελλάδα πρέπει να έχει τέτοια πρωτογενή πλεονάσματα, ώστε να πληρώνει τους τόκους, αφού τα χρεολύσια μετατίθενται γι’ αργότερα μέσω περιόδων χάριτος.

Χοντρικά, με ένα χρέος 300 δισ. ευρώ και επιτόκιο 1,5%, προκύπτουν τόκοι 4,5 δισ. ευρώ ετησίως. Με ένα μέσο πρωτογενές πλεόνασμα 1,5% του ΑΕΠ έως το 2060, η Ελλάδα μπορεί να καλύπτει αυτούς τους τόκους. Υψηλότερα επιτόκια και τόκοι απαιτούν μεγαλύτερα πρωτογενή πλεονάσματα, που δεν είναι ρεαλιστικά. Συνεπώς, οι Ευρωπαίοι πρέπει να εγγυηθούν ότι το μέσο επιτόκιο με το οποίο επιβαρύνεται το ελληνικό χρέος δεν θα είναι υψηλότερο του 1,5%. Αυτό σημαίνει πως οι τόκοι που προκύπτουν από τυχόν υψηλότερα επιτόκια θα επιβαρύνουν τους Ευρωπαίους πιστωτές.

Είναι προφανές ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να το αποδεχθεί πολιτικά καμία κυβέρνηση της Ευρωζώνης, ακόμη κι αν μεταβιβάζονταν και τα διακρατικά δάνεια στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) κι έπαιρνε αυτός τη ζημία. Σύμφωνα με κυβερνητικούς αξιωματούχους που έχουν άμεση γνώση των διαβουλεύσεων στο παρασκήνιο, το ΔΝΤ παραμένει σε αυτή τη λογική, παρά την επί της αρχής συμφωνία Μέρκελ - Λαγκάρντ για την εξεύρεση κάποιου συμβιβασμού. Επιπλέον, το ΔΝΤ ανεβάζει τον πήχυ των χρηματοδοτικών αναγκών της Ελλάδας, υποστηρίζοντας –και στην Ουάσιγκτον την περασμένη εβδομάδα– ότι οι ελληνικές τράπεζες θα χρειαστούν πιθανόν και νέα ανακεφαλαιοποίηση.

Από την άλλη, ο ESM έχει φτιάξει ένα «δημοσιονομικό μονοπάτι», το οποίο προβλέπει πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ για μία 5ετία, από το 2018 έως το 2022. Στη συνέχεια, οι στόχοι θα μειώνονται σταδιακά κάθε χρόνο, διαμορφώνοντας έναν μέσο στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα κοντά στο 2% του ΑΕΠ έως το 2060. Με αυτό τον στόχο, εκτιμούν οι Ευρωπαίοι, δεν χρειάζεται να γίνει «κούρεμα» τόκων, κάτι που θα αποτελούσε μεταβίβαση χρέους από ένα κράτος-μέλος σε άλλα (fiscal transfer) και απαγορεύεται από τις ευρωπαϊκές συνθήκες.

Η διαφορετική προσέγγιση δείχνει ότι οι διαφωνίες μεταξύ των δύο πιστωτών (Ευρωπαίων και Ταμείου) είναι πιο βαθιές από το πόσο αναλυτική θα είναι η περιγραφή των μεσοπρόθεσμων μέτρων ελάφρυνσης. Μέχρι τώρα, κρύβονταν πίσω από τις εκκρεμότητες της αξιολόγησης. Ωστόσο, αυτό το άλλοθι θα εκλείψει τις επόμενες ημέρες, όταν επιτευχθεί τεχνική συμφωνία με τους θεσμούς, καθώς η κυβέρνηση έχει δεχθεί τις βασικές απαιτήσεις των πιστωτών και κυρίως τις επώδυνες πολιτικά περικοπές στις συντάξεις και το αφορολόγητο όριο. Ο στόχος είναι να έχει κλείσει η συμφωνία έως την ερχόμενη Τετάρτη.

Το αφορολόγητο

Οπως αποκάλυψε η «Κ», τα προσχέδια των μνημονίων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (MoU) και του ΔΝΤ (MEFP) προβλέπουν:

Τη μείωση της έκπτωσης φόρου για όλους τους φορολογουμένους, ανεξαρτήτως οικογενειακής κατάστασης, κατά 650 ευρώ. Ετσι:

• Για άγαμο φορολογούμενο η έκπτωση φόρου μειώνεται από τα 1.900 ευρώ σήμερα, σε 1.250 ευρώ, και το έμμεσο αφορολόγητο όριο από 8.636 ευρώ σε 5.685 ευρώ.

• Για φορολογούμενο με ένα παιδί, η έκπτωση φόρου από 1.950 ευρώ θα υποχωρήσει σε 1.300 ευρώ και το αφορολόγητο όριο από 8.864 ευρώ σε 5.905 ευρώ.

• Για οικογένεια με δύο παιδιά, η έκπτωση φόρου θα διαμορφωθεί σε 1.350 ευρώ από 2.000 σήμερα, και το αφορολόγητο σε 6.135 ευρώ από 9.090 ευρώ.

• Τέλος, για φορολογουμένους με τρία παιδιά και άνω, η έκπτωση φόρου από 2.100 ευρώ θα μειωθεί σε 1.450 ευρώ και το έμμεσο αφορολόγητο θα διαμορφωθεί σε 6.595 ευρώ από 9.545 ευρώ.

H μείωση του αφορολογήτου θα τεθεί σε εφαρμογή το 2020, εκτός εάν διαπιστωθεί ότι οι περικοπές της προσωπικής διαφοράς στις συντάξεις δεν αποδίδουν τα αναμενόμενα το 2019. Σε αυτή την περίπτωση, η μείωση του αφορολογήτου θα επισπευσθεί και θα εφαρμοστεί μερικώς και το 2019.

Οι πέντε αλλαγές

Επιπλέον, το νέο μνημόνιο προβλέπει:

1. Την περικοπή των προσωπικών διαφορών στις καταβαλλόμενες συντάξεις έως 22%. Αν από αυτή τη μείωση δεν προκύπτει δημοσιονομικό όφελος 1% του ΑΕΠ, θα περικοπούν ανάλογα οι προσωπικές διαφορές στις συντάξεις.

2. Στα εργασιακά, προβλέπεται ότι μέχρι το τέλος του προγράμματος δεν θα αλλάξει τίποτα απ’ όσα έχουν εφαρμοστεί με τα προηγούμενα μνημόνια, συμπεριλαμβανομένων της επεκτασιμότητας των κλαδικών συμβάσεων και της αρχής της ευνοϊκότερης ρύθμισης, που προβλέπει ότι η κλαδική σύμβαση υπερισχύει της επιχειρησιακής αν έχει καλύτερους όρους για τον εργαζόμενο.

3. Σε ό,τι αφορά τις ομαδικές απολύσεις καταργείται το δικαίωμα βέτο του υπουργείου Εργασίας και η όλη διαδικασία εποπτεύεται από το Ανώτατο Συμβούλιο Εργασίας. Ωστόσο, δεν προβλέπει αύξηση του ορίου.

4. Στα ενεργειακά προβλέπει σταδιακή μείωση της λιγνιτικής ισχύος της ΔΕΗ κατά περίπου (around) 40%. Ωστόσο, δεν υπάρχει αναφορά σε πώληση υδροηλεκτρικών μονάδων.

5. Το προσχέδιο προβλέπει επίσης την κατάργηση των περιορισμών στη λειτουργία των καταστημάτων τις Κυριακές, την περαιτέρω απελευθέρωση του επαγγέλματος των πολιτικών μηχανικών και την πώληση φαρμάκων εκτός φαρμακείου.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, οι αλλαγές που ζητεί η ελληνική πλευρά είναι περιορισμένης κλίμακας και αφορούν κυρίως διαδικασίες και χρονοδιαγράμματα. Κυρίως αυτό που ενδιαφέρει είναι να υπάρξει μια φόρμουλα ώστε να μη βρεθεί στη δυσάρεστη θέση να ψηφίσει τα μέτρα και να μην πάρει κάτι στο χρέος, που θα ανοίξει τον δρόμο για τη συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ