ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ενα σενάριο σε δύο φάσεις για το χρέος και το Plan B

ΕΛΕΝΗ ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗ

Κριστίν Λαγκάρντ και Βόλφγκανγκ Σόιμπλε θα βρεθούν αντιμέτωποι «στη μητέρα των μαχών» για το ελληνικό χρέος.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Ο χρόνος μετράει πλέον αντίστροφα, καθώς λίγες εβδομάδες απομένουν για να λυθεί το μεγαλύτερο αδιέξοδο που υπάρχει ανάμεσα στους θεσμούς. Ο λόγος αφορά «τη μητέρα των μαχών», όπως χαρακτηρίζουν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι τον συμβιβασμό ανάμεσα στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και στη Γερμανία για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους.

Η πίεση είναι ακόμα μεγαλύτερη, καθώς η ελληνική κυβέρνηση θα έχει φέρει εις πέρας λίγο πολύ τις υποχρεώσεις της –μόλις ψηφίσει και τους 80 νόμους που αναμένονται για την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης– πετώντας το μπαλάκι σε Βερολίνο και ΔΝΤ, για να βρουν έναν συμβιβασμό που θα επιτρέψει τη συμμετοχή του Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα. Στην άλλη όχθη του Ατλαντικού, αξιωματούχοι του ΔΝΤ εξέφραζαν ανοιχτά την έκπληξή τους με την επίτευξη της προκαταρκτικής συμφωνίας, όταν διαπίστωσαν «ότι τελικά οι Ελληνες τα δέχθηκαν όλα».

Οι αντιρρήσεις

Δεν είναι μυστικό ότι ένα μέρος των τεχνοκρατών του Ταμείου υποστηρίζει πως δεν πρέπει το ΔΝΤ να συμμετάσχει σε ένα νέο ελληνικό πρόγραμμα για μία σειρά από λόγους, γι’ αυτό και κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης ο πήχυς των μέτρων που ζητούσε το Ταμείο όλο και αυξανόταν ώστε να ωθήσει τους Ελληνες να απαιτήσουν την αποχώρηση του ΔΝΤ από τις διαπραγματεύσεις. Ομως, αυτό δεν συνέβη. Παρ’ όλο που οι διαπραγματεύσεις για τη δεύτερη αξιολόγηση κράτησαν περίπου ένα χρόνο, η ελληνική κυβέρνηση δέχθηκε όλα τα αιτήματα του ΔΝΤ.

Ο λογαριασμός που άφησε η διαπραγμάτευση στην ελληνική οικονομία είναι βαρύς – ενδεικτικό είναι ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε τον στόχο για ανάπτυξη για το 2017 από 2,7% στο 2%.

Το θέμα του χρέους δεν συζητήθηκε κατά τη διάρκεια του Euroworking Group της Πέμπτης, ενώ Ευρωπαίος αξιωματούχος έκανε μια μάλλον ασαφή δήλωση, λέγοντας ότι το Εurogroup «θα διευθετήσει τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους στο άμεσο μέλλον, στη βάση της συμφωνίας του Μαΐου 2016». Ωστόσο, εκεί όπου τέθηκε επί τάπητος και δη αναλυτικά, ήταν στο διοικητικό συμβούλιο του ΔΝΤ, στην Ουάσιγκτον, την περασμένη Τετάρτη.

Ο επικεφαλής του ευρωπαϊκού προγράμματος του ΔΝΤ, Πόουλ Τόμσεν, προσπάθησε να μειώσει τις προσδοκίες των μελών του συμβουλίου, υπενθυμίζοντάς τους ότι αυτό που έχει συμφωνηθεί με τους Ευρωπαίους εταίρους από πέρυσι τον Μάιο είναι πως τα μέτρα για την ελάφρυνση του χρέους θα οριστούν επ’ ακριβώς και θα εφαρμοστούν με τη λήξη του προγράμματος το 2018 και όχι προηγουμένως.

Το «κλειδί»

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με αξιωματούχο, η πρόταση-«κλειδί» του κ. Τόμσεν ήταν ότι ανέφερε πως η ποσοτικοποίηση των μέτρων μπορεί να γίνει και αργότερα, αφού συμφωνηθεί πρώτα η συμμετοχή του Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα. Στην ουσία, ο κ. Τόμσεν είπε αυτό που είχε γράψει και η «Κ» πριν από μερικές εβδομάδες ότι η συμφωνία για το χρέος μπορεί να εξελιχθεί σε δύο δόσεις:

1. Τώρα να αποφασιστεί το πλαίσιο μέτρων χωρίς συγκεκριμένα νούμερα (π.χ. να μην αναφέρεται για πόσα ακριβώς χρόνια θα γίνει η επέκταση της ωρίμανσης των δανείων, αλλά ότι μπορεί να φτάσει μέχρι τα 40 χρόνια), σε τέτοιο βαθμό που θα επιτρέψει τη συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα.

2. Σε δεύτερη φάση, μετά τη λήξη του προγράμματος το 2018, να γίνει η ακριβής ποσοτικοποίηση των όποιων μέτρων.

Αυτό το σενάριο όμως, αν και πήρε το «πράσινο φως» από το διοικητικό συμβούλιο του ΔΝΤ, δεν φαίνεται να έχει την έγκριση του Βερολίνου, «τουλάχιστον όχι ακόμα», όπως λέει Ευρωπαίος αξιωματούχος στην «Κ». Η πρόταση που φαίνεται να ικανοποιεί τους Γερμανούς είναι αυτή της ανταλλαγής χρέους, κατά την οποία ο ESM θα εξαγόραζε 13 δισ. ευρώ από δάνεια του Ταμείου στην Ελλάδα που λήγουν το 2019 ή και αργότερα, χρησιμοποιώντας κεφάλαια του ελληνικού προγράμματος που έχουν μείνει αναξιοποίητα.

Ο ESM θα προσέφερε χαμηλότερα επιτόκια και μεγαλύτερη διάρκεια, παρέχοντας σημαντική ελάφρυνση στην Αθήνα. Η απόφαση όμως για κάτι τέτοιο δεν θα ληφθεί πριν από το 2018 και δεν είναι ξεκάθαρο κατά πόσον θα ικανοποιούσε αυτή τη φορά το Ταμείο. Σε συζητήσεις με Ευρωπαίους αξιωματούχους για το αν υπάρχει Plan B σε περίπτωση που τελικά δεν συμμετάσχει το ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα, η απάντηση, μετά την αρχική διάψευση ότι «κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να συμβεί», είναι ότι θα χρειαστεί να συμφωνηθεί ένα νέο πρόγραμμα από την αρχή. Αυτό θα είναι πολύ δύσκολο, καθώς όχι μόνο ο χρόνος θα είναι πολύ λίγος για να συμφωνηθεί ένα νέο πρόγραμμα βασισμένο στις διαπραγματεύσεις που έχουν γίνει μέχρι στιγμής, αλλά θα είναι και δύο μήνες πριν από τις γερμανικές εκλογές με ό,τι συνέπειες κάτι τέτοιο μπορεί να έχει. Γι’ αυτό το βασικό σενάριο είναι συνολική συμφωνία που θα επιτρέπει τη συμμετοχή του ΔΝΤ στις 22 Μαΐου ή 15 Ιουνίου που είναι το επόμενο Eurogroup το αργότερο.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ