ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Nίνα Ολσον: «Για να είναι συνεπής ο φορολογούμενος, οι φόροι πρέπει να είναι ανταποδοτικοί»

ΠΡΟΚΟΠΗΣ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ, ΕΥΑ ΚΑΡΑΜΑΝΩΛΗ

«Η σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους - φορολογουμένου είναι πολύ σημαντική. Αν διαρραγεί, χρειάζεται πολύς χρόνος για να αποκατασταθεί», υπογραμμίζει η κ. Νίνα Ολσον.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Οταν χαθεί η εμπιστοσύνη μεταξύ φορολογικής διοίκησης και φορολογουμένων, είναι δύσκολο να ανακτηθεί. Απαιτείται πολύς χρόνος ενώ ο δρόμος είναι μακρύς, αναφέρει στην «Κ» το νούμερο τρία της αμερικανικής εφορίας (IRS) Nίνα Ολσον. Ωστόσο σημειώνει ότι η ελληνική φορολογική αρχή βρίσκεται στη σωστή κατεύθυνση.

Είναι επικεφαλής μιας ανεξάρτητης υπηρεσίας που λειτουργεί εντός των τειχών του IRS και η κ. Ολσον είναι η μόνη από την αμερικανική εφορία που έχει τη δυνατότητα  να υποβάλλει νομοσχέδια στο Κογκρέσο, τα οποία στις περισσότερες περιπτώσεις στοχεύουν στην προστασία των φορολογουμένων. Αυτή ακριβώς είναι και η δουλειά της. Η προστασία των φορολογουμένων απέναντι στην εφορία. Οπως αναφέρει και η ίδια, «δουλειά μου είναι να βοηθώ τους φορολογούμενους να λύνουν τα προβλήματα που έχουν με το IRS. Εμείς εντοπίζουμε τα νομικά και τα τεχνικά προβλήματα που υπάρχουν και εν συνεχεία τα αναφέρουμε είτε στο IRS είτε στο Κογκρέσο, προτείνοντας λύσεις. Ερωτηθείσα πόσο ανεξάρτητη είναι και αν δέχεται παρεμβάσεις στη δουλειά της, απαντάει ότι διορίζεται από τον υπουργό Οικονομικών, ωστόσο στη θέση αυτή βρίσκεται από το 2001. «Διορίστηκα επί Κλίντον, δούλεψα επί Μπους, με την κυβέρνηση Ομπάμα, και τώρα δουλεύω με την κυβέρνηση Τραμπ». Οπως αναφέρει η κ. Ολσον, στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχουν και τα μετακινούμενα φορολογικά δικαστήρια. Δεκαεννέα δικαστές οργώνουν όλη την επικράτεια και μπορούν να βγάλουν αποφάσεις ακόμα και αυθημερόν. Ενας θεσμός που δεν υφίσταται στην Ελλάδα και η αναμονή για τις δίκες μπορεί να φθάσει και τα πέντε χρόνια.

– Ποια είναι η άποψή σας για την ελληνική φορολογική διοίκηση;

– Εκτιμώ τον Γιώργο Πιτσιλή (σ.σ.: επικεφαλής της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων) και τη δουλειά που κάνει. Συναντηθήκαμε πρώτη φορά τον περασμένο Δεκέμβριο σε ένα διεθνές μίτινγκ και συζητήσαμε για τα προβλήματα που αντιμετωπίζετε στην Ελλάδα. Νομίζω ότι η ΑΑΔΕ κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Αυτό που προσπαθούν να κάνουν, και είναι βασικό, είναι να χτίσουν εμπιστοσύνη μεταξύ του κράτους και των φορολογουμένων. Είναι βέβαια μακρύς ο δρόμος. Είναι πολύ εύκολο να χαθεί η εμπιστοσύνη των ανθρώπων και είναι εξαιρετικά δύσκολο να ξαναχτιστεί.

– Θεωρείτε ότι η υψηλή φορολογία, όπως αυτή που έχουμε στην Ελλάδα, μπορεί να «χτίσει» φορολογική συνείδηση;

– Οι άνθρωποι, ξέρετε, πληρώνουν φόρους για διάφορους λόγους. Εχει πολλές φορές να κάνει και με την προσωπικότητα του καθενός. Βλέπεις κάποιον που αντιμετωπίζει τα πάντα ως πρόκληση, ως παιχνίδι. Ετσι, όταν του έρχεται ένας υψηλός φόρος, αρχίζει και «παίζει» προκειμένου να τον παρακάμψει ώστε να «νικήσει» το κράτος. Για να χτιστεί φορολογική συνείδηση, χρειάζεται όσοι φοροδιαφεύγουν να καταλάβουν ότι κάποιος άλλος πληρώνει και επιβαρύνεται με τους φόρους τους. Επίσης, ο φορολογούμενος για να είναι συνεπής θα πρέπει να αισθάνεται ότι υπάρχει ανταποδοτικότητα. Οτι οι φόροι που πληρώνει γίνονται δρόμοι, σχολεία, νοσοκομεία. Πρέπει το κράτος να εξηγεί. Ακόμα και αν η φορολογία είναι χαμηλή, αν δεν υπάρχει ανταποδοτικότητα, τότε ο φορολογούμενος δεν θα είναι συνεπής.

– Πόσες υποθέσεις έρχονται κάθε χρόνο στο γραφείο σας;

– Αντιμετωπίζουμε περίπου 225.000 υποθέσεις τον χρόνο. Από αυτές, καταφέρνουμε να επιλύσουμε περίπου το 75%. Για ένα περίπου 8% δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα, εξαιτίας νομικού κενού ή κωλύματος. Σε αυτές τις περιπτώσεις κάνουμε προτάσεις για τη νομοθετική αντιμετώπιση του ζητήματος. Aπό το 2001 που ανέλαβα τα καθήκοντά μου, έχουμε κάνει πάνω από 100 προτάσεις και 16 από αυτές έγιναν νόμοι. 

– Μπορεί ο φορολογούμενος να προσφύγει στη Δικαιοσύνη για έναν υπερβολικό φόρο ή ένα πρόστιμο που του έχει επιβληθεί;

– Υπάρχει ένα ξεχωριστό δικαστήριο που δικάζει φορολογικές υποθέσεις. Με το που θα καταλογιστεί κάποιο πρόστιμο ή θα οριστεί ο φόρος, οι φορολογούμενοι έχουν προθεσμία 90 ημερών κατά την οποία μπορούν να προσφύγουν στο δικαστήριο χωρίς να πληρώσουν τον φόρο ή το πρόστιμο. Εάν περάσει η προθεσμία, τότε και πάλι μπορούν να πάνε σε δίκη, αλλά θα πρέπει να πληρώσουν. Συνήθως τότε έρχονται σε εμάς. Σε περιπτώσεις που κάποιος φορολογούμενος δεν μπορεί να πληρώσει δικηγόρο, τότε προσφέρουμε εμείς χρήματα σε ΜΚΟ που δίνουν νομικές συμβουλές. Δίνουμε περίπου 12 εκατομμύρια δολάρια τον χρόνο για αυτό.

– Υπάρχει «συνταγή» για να περιοριστεί η φοροδιαφυγή;

– Για να παλέψεις τη φοροδιαφυγή, θα πρέπει πρώτα να την εντοπίσεις, και ένα από τα δημοφιλέστερα εργαλεία είναι η δήλωση εισοδήματος. Στις ΗΠΑ πρέπει να δηλώνονται τα μερίσματα, οι πωλήσεις, οι μετοχές και φυσικά οι μισθοί από τους εργοδότες και τις τράπεζες αντίστοιχα. Επίσης θα πρέπει να δηλώνονται πληρωμές σε μεμονωμένους ιδιοκτήτες, οι οποίες ξεπερνούν τα 600 δολάρια τον χρόνο. Εάν μια επιχείρηση δεν δηλώσει αυτά που πρέπει, τότε είναι αντιμέτωπη με πρόστιμα.

Μετακινούμενοι δικαστές που βγάζουν αποφάσεις αυθημερόν

– Στην Ελλάδα, πριν προσφύγει κάποιος στη Δικαιοσύνη, περνάει αναγκαστικά από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, όπου στις περισσότερες περιπτώσεις χάνει. Στις Ηνωμένες Πολιτείες συμβαίνει το ίδιο;

– Και σε μας τις περισσότερες φορές κερδίζει το κράτος, ωστόσο θα πρέπει να σημειωθεί ότι από τις υποθέσεις που φτάνουν στα δικαστήρια, το 90% λήγει με συμβιβασμό. Συνήθως μοιράζουν τη διαφορά και τελειώνει το θέμα.

– Πόσο χρόνο κάνει το δικαστήριο για να βγάλει απόφαση;

– Μπορεί να περάσει και ένας χρόνος μέχρι μια υπόθεση να φτάσει στο δικαστήριο. Υπάρχουν συνολικά 19 δικαστές που δικάζουν αυτές τις υποθέσεις και κάνουν «τουρ» ανά την επικράτεια. Eίναι ένα μετακινούμενο δικαστήριο. Εν τω μεταξύ, οι δικηγόροι των δύο πλευρών εργάζονται προκειμένου να υπάρξει εξωδικαστικός συμβιβασμός. Εάν η υπόθεση είναι στη Νέα Υόρκη, η εκδίκαση είναι ταχεία καθώς εκεί ο δικαστής δικάζει κάθε μήνα. Τώρα αν η υπόθεση είναι στο Ουισκόνσιν, μπορεί να κάνει και 11 μήνες. Κάποιες φορές η απόφαση εκδίδεται επιτόπου, από έδρας. Πάντως ο μέσος όρος έκδοσης μιας απόφασης είναι 6 μήνες.

– Πότε παραγράφεται το δικαίωμα του αμερικανικού Δημοσίου να ελέγξει κάποιον φορολογούμενο;

– Για να εξετάσει και να περάσει από ακρόαση το IRS μια υπόθεση, έχει 3 έως 6 χρόνια από την υποβολή της δήλωσης. Αν η διαφορά μεταξύ του IRS και του φορολογουμένου είναι 25% ή μικρότερη, τότε το IRS έχει περιθώριο έξι ετών για να τη διερευνήσει. Αυτό γίνεται γιατί, όταν είναι μικρή η διαφορά, είναι δύσκολη η αποκάλυψη της φοροδιαφυγής. Στις περιπτώσεις απάτης, βεβαίως, το IRS έχει τη δυνατότητα να σε ελέγξει σε βάθος χρόνου. Αν και, αντικειμενικά, όταν περνούν πολλά χρόνια, είναι δύσκολο να διαλευκάνεις μια υπόθεση.

– Και αν δεν μπορεί κάποιος να πληρώσει ή είναι άπορος;

– Από τη στιγμή που ο φόρος επιβληθεί, τότε το IRS έχει περιθώριο 10 χρόνια για να τον εισπράξει. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι. Μπορούν να κάνουν δέσμευση μισθού, τραπεζικών λογαριασμών, ακίνητης περιουσίας κ.λπ. Επίσης, μπορεί να γίνει διακανονισμός. Το IRS εξετάζει τα οικονομικά στοιχεία του φορολογουμένου και βλέπει τι μπορεί να πληρώσει, και το ποσόν χωρίζεται σε μηνιαίες δόσεις. Εν συνεχεία, ο φορολογούμενος βρίσκεται σε επιτήρηση για 5 χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων δεν θα πρέπει να υποπέσει σε άλλη φορολογική παράβαση. Eάν «σπάσει» η επιτήρηση, τότε το πρόστιμο επανέρχεται ολόκληρο. Σε ποσοστό 80% οι φορολογούμενοι μένουν νομοταγείς για την πενταετία. Υπάρχει και ακόμα ένας τρόπος. Για περιπτώσεις απόρων, το IRS εξετάζει τα οικονομικά τους στοιχεία, και εφόσον διαπιστώσει αδυναμία, δεν ζητάει τίποτα. Ανά δύο χρόνια επανελέγχει την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη, ώστε σε περίπτωση που αυτή βελτιωθεί, να εισπράξει μέρος της οφειλής.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ