ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Ο Αλέξανδρος Σαμαράς, επί δεκαετία πρόεδρος του Δ.Σ. του Ελληνοαμερικανικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος, ήταν φανερά συγκινημένος στην τελετή αποφοίτησης (Commencement) του Κολλεγίου Αθηνών την περασμένη Τρίτη – που όλα δείχνουν ότι θα είναι και η τελευταία του σε αυτό τον ρόλο. Στην ομιλία του ενώπιον των νέων αποφοίτων, που φορούσαν τηβέννους (μια πρακτική του παρελθόντος που επαναθεσμοθετήθηκε επί διευθύνσεως Σπ. Πολλάλη και που ορισμένοι χαιρετίζουν ως αντίδοτο στις φανταχτερές εμφανίσεις που είχαν γίνει de rigueur), ο κ. Σαμαράς ανακοίνωσε επισήμως τα καλά νέα: το γεφύρωμα των διαφορών μεταξύ του Δ.Σ. του ΕΕΙ και του Συμβουλίου Επιτρόπων (Board of Trustees) στις ΗΠΑ. Δυστυχώς, δεν βρέθηκε κάποιος από τους Trustees στην εκδήλωση, για να επιβεβαιώσει και δημοσίως τη νέα εποχή στις σχέσεις τους – ενδεχομένως ένδειξη ότι η συμφιλίωση στην πράξη θα είναι πιο δύσκολη απ’ ό,τι στα χαρτιά.

Η διαμάχη μεταξύ των δύο συμβουλίων, που οδήγησε σε πολυετή δικαστική αντιπαράθεση, η όποια ολοκληρώθηκε τον περασμένο Νοέμβριο με δικαίωση των «Αμερικανών», είχε πλήξει τη φήμη του σχολείου και είχε υπονομεύσει αποφασιστικά τον διαπολιτισμικό του χαρακτήρα. Μετά τις συναντήσεις εκπροσώπων τους στη Νέα Υόρκη τον περασμένο Ιανουάριο, οι δύο πλευρές κατέληξαν σε μια συμφωνία ενημέρωσης των bylaws που διέπουν τις μεταξύ τους σχέσεις. Συμφωνήθηκε, επίσης, η αναθεώρηση των εσωτερικών τους κανονισμών και η αμοιβαία παραίτηση από αγωγές που ανέκυψαν ή μπορεί να συνδεθούν με την περίοδο της μακράς δικαστικής κόντρας (τα σχετικά έγγραφα βρίσκονται στη διάθεση της «Κ»).

«Είναι μία καλή συμφωνία, τουλάχιστον σε επίπεδο διατύπωσης», σημειώνει ένας εκ των άμεσα εμπλεκομένων στη διαπραγμάτευση, από την πλευρά του ΕΕΙ. Την ίδια εκτίμηση εκφράζει και πηγή των Trustees που συμμετείχε στις συζητήσεις της Νέας Υόρκης. «Θα δούμε πώς θα εξελιχθεί στην πράξη», σημειώνει. Χαρακτηριστικότερη όλων είναι η φράση ενός μέλους του ΕΕΙ που έχει υπάρξει επικριτικό για τους χειρισμούς Σαμαρά. Το άτομο αυτό αναφέρεται στην απρόθυμη εφαρμογή των μνημονίων από διαδοχικές ελληνικές κυβερνήσεις, σημειώνοντας για τη συμφωνία: «Μπορεί να είναι μία νέα αρχή, μπορεί να μη σημαίνει και τίποτα. Το παν είναι η υλοποίηση και το πνεύμα με το οποίο θα γίνει».

Ο κ. Σαμαράς, στην ομιλία του στο Commencement, ανακοίνωσε επίσης το όνομα του νέου διευθυντή (president) του σχολείου: θα είναι ο Ρίτσαρντ Τζάκσον, πρώην διπλωμάτης του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και πρόεδρος του Anatolia College της Θεσσαλονίκης από το 1999 ώς το 2009. Πρόκειται για πρόσωπο κοινής αποδοχής, ικανό και έμπειρο, αλλά μεγάλης ηλικίας (κοντά στα 80), που θα παίξει κρίσιμο ρόλο στη μετάβαση στη νέα εποχή.

Το ζήτημα της επιλογής του διευθυντή είχε βρεθεί στο παρελθόν στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης των δύο πλευρών. Τόσο για το ζήτημα πρόσληψης και της ενδεχόμενης απόλυσης του διευθυντή όσο και για τις στρατηγικού χαρακτήρα αποφάσεις του σχολείου, το Δ.Σ. και το Συμβούλιο Επιτρόπων έχουν ουσιαστικά δικαίωμα βέτο: χρειάζεται η συμφωνία και των δύο για να ληφθεί η απόφαση, ενώ αν οι διαφορές είναι αγεφύρωτες, θα γίνεται προσφυγή σε διαιτησία.

Εκπαιδευτικός ηγέτης

Ο διευθυντής χαρακτηρίζεται «διευθύνων σύμβουλος» και «εκπαιδευτικός ηγέτης» του εκπαιδευτικού ιδρύματος. Ο συνδιευθυντής, που βάσει της ελληνικής νομοθεσίας πρέπει να είναι Ελληνας, θα διορίζεται από τον διευθυντή (με τη συναίνεση των δύο συμβουλίων) και θα λογοδοτεί αποκλειστικά σε αυτόν. Με αυτή τη ρητή διατύπωση, η προσδοκία είναι ότι θα αποτραπούν τα φαινόμενα διοικητικής δυσλειτουργίας που είχαν προκύψει επανειλημμένως στο παρελθόν εξαιτίας των τριβών μεταξύ των κατόχων των δύο θέσεων. Επιπλέον, αναφέρεται ότι ο διευθυντής «θα είναι υπεύθυνος για τη διοίκηση και την εκπαιδευτική πολιτική του σχολείου και την καθημερινή του λειτουργία». Η αναφορά αυτή ανταποκρίνεται στη βασική έγνοια των Trustees για την υπερβολική εμπλοκή του Δ.Σ. στα ζητήματα της καθημερινότητας του σχολείου.

Ο κ. Σαμαράς δεν δήλωσε ευθέως ότι θα αποχωρήσει στην ομιλία του στο Commencement, αλλά έχει δεσμευθεί επ’ αυτού (έχει καταγραφεί αυτό μάλιστα και στα πρακτικά του Δ.Σ.). Η θητεία του λήγει τον Νοέμβριο, οπότε και θα εκλεγεί ο διάδοχός του. Οι επικρατέστεροι υποψήφιοι είναι η νυν γενική γραμματέας Ανίκα Παπαντωνίου, εφοπλίστρια και άτομο που, κατά γενική ομολογία, πιστεύει στην ανάγκη το Δ.Σ. να αποτραβηχτεί από την καθημερινή διοίκηση του σχολείου· ο ταμίας του Δ.Σ. Πέτρος Αλιβιζάτος· και ο αντιπρόεδρος Νίκος Τσαβλίρης, που θεωρείται ότι ανήκει στον κύκλο Σαμαρά.

Το δύσκολο στοίχημα της ανανέωσης και της αξιοκρατίας

Η συμφωνία για αλλαγή του εσωτερικού κανονισμού του ΕΕΙ περιελάμβανε δύο βασικά σημεία: τη δημιουργία μιας τριμελούς επιτροπής υποψηφιοτήτων (nominating committee) που θα διαχειριστεί τον τρόπο εκλογής νέων μελών του σωματείου και την επιβολή ορίου τεσσάρων πενταετών θητειών στα μέλη του Δ.Σ. (μετά την οποία πρέπει να μεσολαβήσουν πέντε έτη για να θέσει εκ νέου κάποιος υποψηφιότητα).

Στη γενική συνέλευση της 6ης Απριλίου, προτού μπουν οι τελικές υπογραφές μεταξύ των δύο πλευρών, εγκρίθηκε επί της αρχής το αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης και τέθηκαν σε ψηφοφορία οι επιμέρους πτυχές της. Η ενημέρωση των bylaws και η παραίτηση από δικαστικές διεκδικήσεις εγκρίθηκαν με συντριπτικά ποσοστά. Το όριο των τεσσάρων θητειών απέτυχε οριακά να φθάσει την απαιτούμενη αυξημένη πλειοψηφία του 75%, κυρίως λόγω των ψήφων υποστηρικτών του κ. Σαμαρά, που τον Νοέμβριο συμπληρώνει την τέταρτη συνεχόμενη θητεία του στο Δ.Σ. Και οι δύο πλευρές πάντως θεωρούν (και έχουν ανταλλάξει επιστολές σχετικά με αυτό) ότι η δέσμευση του ΕΕΙ στη συμφωνία παραμένει ακέραια και ότι το τυπικό ζήτημα της αλλαγής του καταστατικού θα διεκπεραιωθεί το προσεχές μέλλον.

Τυπικότερες διαδικασίες

Η μείωση του απαιτούμενου ποσοστού για την εκλογή νέων μελών του σωματείου (από 80% σε 70%) επίσης εγκρίθηκε, ενώ καθιερώθηκαν πιο τυπικές διαδικασίες, με διευρυμένο ρόλο της νέας επιτροπής υποψηφιοτήτων, για την προώθηση ενός υποψηφίου. «Ο μέσος όρος ηλικίας των μελών είναι 73 ετών», σημειώνει πηγή με άμεση γνώση των διαβουλεύσεων επί του ζητήματος αυτού. «Το πρώτο μέλημα θα είναι να μπουν δέκα νέα άτομα ηλικίας 35 ετών».

Από την πλευρά τους, οι Trustees, οι όποιοι έχουν αποδεκατιστεί την περίοδο της κρίσης των διμερών σχέσεων (έχουν μείνει μόνο 12), πρέπει κι αυτοί να ανανεωθούν, αλλά και να εντείνουν εκ νέου τις προσπάθειες εξεύρεσης (αμερικανικών) πόρων για το σχολείο.

Νέα μέλη

Σκοπός του προέδρου τους Αλέξη Μίχα είναι να προσελκύσει νέα μέλη (θεωρεί ότι 18-20 είναι ο ιδανικός αριθμός), μεταξύ των οποίων και Αμερικανούς. «Η ζημιά στη φήμη του σχολείου είχε ως αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουμε την αντίστροφη κατάσταση από το ΕΕΙ: εκεί τα μέλη του Δ.Σ. δεν έφευγαν, εμείς δεν μπορούσαμε να τους κρατήσουμε», λέει στην «Κ». Η συμφωνία αναγνωρίζει ότι, λόγω της συρρικνωμένης σύνθεσης του Συμβουλίου Επιτρόπων, η επιβολή ορίων θητείας στο σώμα αναβάλλεται για δύο χρόνια.

Περαιτέρω αλλαγές θα προκύψουν από την έκθεση που ήδη έχει παραδώσει η Boston Consulting Group και από τις προτεραιότητες που θα θέσει η νέα ηγεσία του σχολείου. Μία πρόταση που έχει ισχυρούς υποστηρικτές είναι η θεσμοθέτηση εξετάσεων για την εισαγωγή στην Α΄ Γυμνασίου. «Αυτό θα επιτρέψει την αποχώρηση των μαθητών που δεν αποδίδουν, ενώ θα δώσει κίνητρο στους Trustees να δώσουν υποτροφίες για ταλαντούχα παιδιά από ασθενέστερα οικονομικά στρώματα», δηλώνει στην «Κ» ο τραπεζίτης Νίκος Νανόπουλος, που συμμετείχε εκ μέρους του ΕΕΙ στις διαπραγματεύσεις στη Νέα Υόρκη. Υπέρ της ιδέας είναι και ο Αλέξης Μίχας, που όμως προειδοποιεί ότι «αντιμετωπίζει σθεναρή αντίσταση».

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ