ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Εκλεισα για λίγο τα μάτια πάνω στο κατάστρωμα του θωρηκτού «Αβέρωφ». Και όταν τα άνοιξα ξανά, αντίκρισα αυτό που θα έβλεπε ο ναύαρχος Παύλος Κουντουριώτης, που στεκόταν πάντα στο υψηλότερο σημείο της ναυαρχίδας του ελληνικού στόλου: την πλώρη να σχίζει τη θάλασσα. Προτιμούσε αυτό το πόστο αντί για την κανονική θωρακισμένη γέφυρα, παρότι ο ίδιος ήταν εκτεθειμένος σε όλα τα στοιχεία της φύσης και απροστάτευτος στα εχθρικά πυρά. Είχε όμως άμεσο έλεγχο του πλοίου και εμψύχωνε το πλήρωμα με αυτή την αγέρωχη στάση του.

Χάρις στη ναυτική του ιδιοφυΐα και τις μοναδικές δυνατότητες του καταδρομικού, που εθεωρείτο τότε από τα ταχύτερα της Μεσογείου, η Ελλάδα κατάφερε από τους Βαλκανικούς Πολέμους να ενσωματώσει στην επικράτειά της τα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου. Από το 1911 που ναυπηγήθηκε στο Λιβόρνο μέχρι και το 1947 που παροπλίστηκε, το «Αβέρωφ» πρωταγωνίστησε σε όλους τους ναυτικούς αγώνες του έθνους και των συμμάχων μας και ώς σήμερα, 106 χρόνια μετά, παραμένει το μόνο τμήμα ελληνικού εδάφους στο οποίο δεν έγινε ποτέ υποστολή σημαίας.

Ο χθεσινός πλους του θρυλικού καταδρομικού, από τα ναυπηγεία Σκαραμαγκά (όπου κατέπλευσε για επισκευή στα τέλη Απριλίου) μέχρι τη μόνιμή του θέση ελλιμενισμού στον Φλοίσβο, είχε κάτι βαθύτατα συγκινητικό. Το καράβι που διαφέντευε τα πελάγη και έκανε τους Ελληνες υπερήφανους, ξαναβρέθηκε στο φυσικό του στοιχείο. Επλευσε με αρχοντιά και χάρη, παρά το ότι τα φουγάρα του ήταν ακάπνιστα και οι μηχανές του κλειστές.

«Αν θέλουμε να υψώσουμε το εθνικό φρόνημα σε αυτή τη δύσκολη εποχή, μία είναι η λύση: να βγάλουμε τον “Αβέρωφ” ξανά στο πέλαγος, να πάει από την Καβάλα και τη Λήμνο ώς τα Δωδεκάνησα, να γυρίσει ολόκληρη τη χώρα. Είναι ο καταλληλότερος τρόπος να ξαναθυμηθούμε την ένδοξη ιστορία του, αλλά και να αποδείξουμε ότι το υψηλό ηθικό των Ελλήνων σε μια ταραγμένη περίοδο μπορεί να οδηγήσει σε πορεία ανόρθωσης για την πατρίδα», μου λέει ο αρχιπλοίαρχος Π.Ν. Σωτήρης Χαραλαμπόπουλος, κυβερνήτης του πλοίου, που ξέρει το σκαρί σπιθαμή προς σπιθαμή. Ενας άλλος αξιωματικός του Π.Ν., ο Αριστοτέλης Δήμιτσας, ξεκίνησε τις προσπάθειες να αποκαταστήσει το θωρηκτό το 1995 και όλοι αναγνωρίζουν τον σπουδαίο του ρόλο.

Προς νέους πλόες

Η «Κ», που κάλυψε αποκλειστικά το ταξίδι από το κατάστρωμα του πλοίου, έμαθε πρώτη τα καλά νέα: «Υπάρχουν σκέψεις να ρυμουλκηθεί ο “Αβέρωφ” ώς τη Θεσσαλονίκη για την Εθνική Εορτή της 28ης Οκτωβρίου και να επισκεφθεί και τη Χίο», μας αποκάλυψε ο αρχιπλοίαρχος, λέγοντας ότι η δική του πεποίθηση είναι πως οι μηχανές του θα μπορούσαν να υποστούν μετατροπή κάποια στιγμή στο μέλλον και να ξαναμπούν σε λειτουργία, αν βέβαια βρίσκονταν τα χρήματα και οι άνθρωποι που διαθέτουν τις σχετικές γνώσεις.

«Σε αυτό το καράβι, έχεις την αίσθηση ότι δεν είσαι ποτέ μόνος σου», μας είπε κάποια στιγμή ο κυβερνήτης του «Αβέρωφ» που υπηρέτησε σε αυτή τη θέση από το 2010 έως το 2012 και από το 2015 μέχρι σήμερα: «Δεν είναι μουσείο, αλλά ένα ζωντανό πολεμικό πλοίο. Αισθάνεσαι ότι έχει ψυχή, διότι από εδώ πέρασαν γενιές και γενιές ναυτών και αξιωματικών που πολέμησαν για την Ελλάδα. Αυτή την περίεργη αύρα την αισθάνονται οι επισκέπτες ακόμη και οι ξένοι, οι οποίοι έχουν γράψει σχετικά σχόλια στο βιβλίο επισκεπτών. Πρόκειται για ένα από τα πιο αγαπητά εθνικά σύμβολα, το οποίο ενθουσιάζει τους πάντες, κυρίως όμως τους χιλιάδες μαθητές που έρχονται με τα σχολεία τους. Αν ζούσε σήμερα ο Κουντουριώτης, θα ήθελε να δει το θωρηκτό ξανά στη θάλασσα για να τονώσει την αξιοπρέπειά και τον πατριωτισμό μας», υπογράμμισε.

Το πλοίο με εκτόπισμα 10.200 τόνων κατέπλευσε από τον Σκαραμαγκά, αφού ολοκληρώθηκε η πρώτη φάση των εργασιών δεξαμενισμού και συντήρησης, που διήρκεσαν περίπου τρεις μήνες. Στο Φάληρο θα τοποθετηθεί ακόμη το ξύλινο ντεκ από ιρόκο στο κατάστρωμα, μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα. Ετσι, για λίγο ακόμα καιρό δεν θα λειτουργήσει ως μουσείο έως ότου τελειώσουν τη δουλειά τους τα συνεργεία. Η φροντίδα που δέχθηκε το θωρηκτό, που έχει κλείσει έναν αιώνα ζωής, θα του δώσει τουλάχιστον άλλη μια δεκαπενταετή ανάσα.

Τιμές από την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία και την μπάντα του Π.Ν.

«Περιέργως βρίσκεται σε αρκετά καλύτερη κατάσταση από αυτή που θα περίμενε κανείς, δεδομένου ότι είναι 106 ετών και είχε περάσει ένα μέρος της ζωής του σε εγκατάλειψη», λένε στην «Κ», ο Δημήτρης Μηλιώνης, ο Μιχάλης Ξενικάκης και ο Γιάννης Ζωγραφάκης, από τα συνεργεία στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά που εργάστηκαν σκληρά πάνω στο σκαρί για να το συνεφέρουν: «Είναι πολύ γερό, η κατασκευή του το βοηθά να αντέχει στον χρόνο. Εμείς του φερθήκαμε με σεβασμό και τρυφερότητα, όπως αξίζει σε έναν εθνικό θρύλο», αναφέρουν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού της επιστροφής.

Ο απόπλους ξεκίνησε στις 9.10 το πρωί και κράτησε παραπάνω από τρεις ώρες, με μέση ταχύτητα 6-7 κόμβων. Κατά τη διέλευση του θωρηκτού από τον Ναύσταθμο της Σαλαμίνας, ζήσαμε –εμείς οι επιβαίνοντες– και τις πιο συγκινητικές στιγμές. Είκοσι πέντε μέλη από την μπάντα του Ναυτικού, υπό τη διεύθυνση του αρχιμουσικού, πλωτάρχη Γιώργου Τσιλιμπάρη, έπαιξαν τον ύμνο του Πολεμικού Ναυτικού, ένα εμβατήριο με τίτλο «Αβέρωφ» που έγραψε ο συνθέτης Γασπαράτος ειδικά για το καταδρομικό, τον «Θαλασσοπόρο» και τη «Γαλανή Θάλασσα».

Πάντα με την μπάντα

«Ο ναύαρχος Κουντουριώτης είχε πάντοτε μαζί του την μπάντα του ναυτικού στο θωρηκτό για να εμψυχώνει το πλήρωμα. Μάλιστα, στη ναυμαχία της “Ελλης”, τα υπόλοιπα πλοία έχασαν οπτική επαφή με τη ναυαρχίδα και δεν γνώριζαν την τύχη της. Και ξαφνικά μέσα από τους καπνούς άκουσαν την μπάντα να παίζει τον εθνικό ύμνο και το πλοίο που έδιωξε τους Τούρκους να εμφανίζεται θριαμβευτικά μπροστά τους», λέει ο κυβερνήτης Χαραλαμπόπουλος.

Στον Ναύσταθμο, οι φρεγάτες και τα αρματαγωγά απέδωσαν τις δέουσες τιμές, καθώς ο αρχηγός Στόλου, αντιναύαρχος Ιωάννης Παυλόπουλος Π.Ν., επιβαίνων επί της λέμβου του Αρχηγού Στόλου, μαζί με τον υπαρχηγό στόλου, τον υποναύαρχο Ευθύμιο Μικρό, και τον διοικητή του Ναυστάθμου, αρχιπλοίαρχο Γιώργο Μπαμπλένη, συνόδευαν το θωρηκτό. Αργότερα, κοντά στο Φάληρο, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Αμυνας Δημήτρης Βίτσας, με τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ, ναύαρχο Ευάγγελο Αποστολάκη Π.Ν. και τον αρχηγό ΓΕΝ, αντιναύαρχο Νικόλαο Τσούνη Π.Ν., συνόδευσαν το «Αβέρωφ» επίσης στο πλαίσιο απόδοσης τιμών. Σε όλη τη διάρκεια του πλου, ένα ελικόπτερο του Π.Ν. ακολουθούσε τη διαδρομή από αέρος. Η πιο ευχάριστη έκπληξη όμως ήταν η άφιξη στον Φλοίσβο, που συνέπεσε με την εκκίνηση διεθνούς αγώνα ιστιοπλοΐας.

Τελευταία επιθυμία

Οι εργασίες στο θωρηκτό πραγματοποιήθηκαν χάρις στην οικονομική υποστήριξη του αείμνηστου Αλέκου Γουλανδρή αλλά και μιας ομάδας εφοπλιστών που έκαναν δωρεές εις είδος. Ο εφοπλιστής είχε ενημερωθεί στις αρχές του χρόνου από τον δικηγόρο του, Δημήτρη Κωστόπουλο, για τις ανάγκες συντήρησης του καταδρομικού τον Φεβρουάριο και πήρε άμεσα την απόφαση να δώσει ένα σεβαστό ποσό εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ. Η κίνησή του παρώθησε και άλλους να συμβάλουν, με αποτέλεσμα να προγραμματιστούν οι εργασίες για το διάστημα Απριλίου - Ιουλίου.

Η τοποθέτηση του ντεκ θα γίνει με δωρεά των θυγατέρων του Γουλανδρή, Αλεξάνδρας και Μαρίας - Λούλας, καθώς και των παιδιών της πρώιμα χαμένης κόρης του, Βιολαντώς, σε μια πρωτοβουλία ώστε να τιμήσουν τη μνήμη του. Ο Αλέκος Γουλανδρής έφυγε πρόσφατα από τη ζωή, κατάφερε όμως να δει τηλεοπτικά πλάνα του ταξιδιού του «Αβέρωφ» προς τον Σκαραμαγκά. Ετρεφε πολύ μεγάλη αγάπη για το ιστορικό σκαρί και πίστευε ότι η χειρονομία αυτή θα είχε μεγάλο συμβολισμό.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ