ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Ισλανδία

Την ώρα που η χώρα των ηφαιστείων σείεται από μια νέα έξαρση σεισμικής δραστηριότητας, ο συνεργάτης μας, τακτικός επισκέπτης της, διερευνά πώς οι Ισλανδοί αναδεικνύουν ένα τουριστικό «προϊόν» άρρηκτα δεμένο με τα φυσικά φαινόμενα.

Την τελευταία πενταετία η Ισλανδία γνωρίζει μια άνευ προηγουμένου τουριστική ανάπτυξη. Σύμφωνα με το Ισλανδικό Συμβούλιο Τουρισμού, ο αριθμός των επισκεπτών που φτάνει στο διεθνές αεροδρόμιο του Κέφλαβικ και στα λιμάνια της χώρας αυξάνεται κατά 30% κάθε χρόνο. Οι επισκέπτες το 2016 άγγιξαν σχεδόν τα 1,8 εκατομμύρια, ενώ το 2012 ήταν μόλις 672.773. Όσο για φέτος, αναμένεται να φτάσουν τα 2,4 εκατομμύρια – αριθμός σχεδόν εφτά φορές μεγαλύτερος από τον πληθυσμό των κατοίκων της χώρας. Εκτιμάται, δε, ότι μέχρι το 2030 η Ισλανδία θα διαχειρίζεται έξι εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως.

Πώς όμως ένα νησί με αφιλόξενο κλίμα και έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα κατάφερε να προσελκύσει τόσο πολλούς τουρίστες σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα;

Ευρηματικές καμπάνιες

Το 2010 ήταν χρονιά-ορόσημο για τον ισλανδικό τουρισμό. Η έκρηξη του ηφαιστείου Eyjafjallajökull είχε ως αποτέλεσμα την καθήλωση χιλιάδων πτήσεων λόγω της ηφαιστειακής στάχτης και την ταλαιπωρία εκατομμυρίων ταξιδιωτών. Φοβούμενοι την αρνητική δημοσιότητα και τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει η έκρηξη στον τουρισμό, οι ισλανδικές τουριστικές αρχές ανταποκρίθηκαν με μια διεθνή διαφημιστική καμπάνια-«ομπρέλα» με τίτλο «Inspired by Iceland» (www.inspiredbyiceland.com), που στόχο είχε την τόνωση της θετικής εικόνας της χώρας στο εξωτερικό μέσα από επιμέρους μικρές και μεγαλύτερες δράσεις. «Για πρώτη φορά η κυβέρνηση, η τοπική αυτοδιοίκηση και ο ιδιωτικός τομέας ένωσαν τις δυνάμεις τους για μια ολοκληρωμένη πρωτοβουλία μάρκετινγκ», αναφέρει η Inga Hlín Pálsdóttir από τον οργανισμό Promote Iceland, ο οποίος διαχειρίζεται την καμπάνια έως σήμερα.

Πρώτη δράση στο πλαίσιο της εκστρατείας ήταν το ωριαίο διαδικτυακό happening «Iceland Hour» (Η ώρα της Ισλανδίας), που καλούσε το ισλανδικό έθνος, αλλά και όσους ξένους είχαν επισκεφτεί τη χώρα στο παρελθόν, να μοιραστούν τις ιστορίες τους και να ενθαρρύνουν μέσω ίντερνετ φίλους τους να επισκεφτούν την Ισλανδία. Πάνω από ένα εκατομμύριο μηνύματα εστάλησαν, τα σχετικά tweets διαβάστηκαν από πέντε εκατομμύρια άτομα, ενώ το προωθητικό διαφημιστικό βίντεο ξεπέρασε το ένα εκατομμύριο προβολές την πρώτη ημέρα.


Οι «εκπαιδευτές» του Iceland Academy θα σας μάθουν όσα χρειάζεται να γνωρίζετε για την Ισλανδία. (Φωτογραφία: Inspired by Iceland/AP Images)

Ντόπιοι επιστρατεύτηκαν και στη δράση του 2015 «Ask Guðmundur» (Ρώτα τον Guðmundur), στο πλαίσιο της οποίας επτά κάτοικοι ονόματι Guðmundur/Guðmunda (ένα από τα πιο δημοφιλή ονόματα στη χώρα) σε ρόλο ανθρώπινης μηχανής αναζήτησης απαντούσαν σε ερωτήσεις τουριστών από όλο τον κόσμο. Πέρυσι, σειρά είχε το «Iceland Academy» (Ισλανδική Ακαδημία), που συνεχίζεται ακόμα και περιλαμβάνει μια σειρά από «εκπαιδευτικά» βίντεο με χρήσιμες συμβουλές για ένα ασφαλές και ευχάριστο ταξίδι στην Ισλανδία. Χαρακτηριστικό το βίντεο με τίτλο «Πώς να αποφύγετε την αμηχανία στο τζακούζι» – χρήσιμο ακόμα και αν δεν ζει κανείς στην Ισλανδία.
 
Παράγοντες που βοήθησαν

Η άνθηση του ισλανδικού τουρισμού δεν οφείλεται, βέβαια, μόνο στις επιτυχημένες καμπάνιες μάρκετινγκ. Άλλοι καθοριστικοί παράγοντες που συνέβαλαν σε αυτήν υπήρξαν η αυξανόμενη διαθεσιμότητα πτήσεων χαμηλού κόστους από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, αλλά και το ότι η Ισλανδία απασχόλησε τη διεθνή επικαιρότητα παραπάνω από μία φορά, αρχής γενομένης το 2008 με την οικονομική κατάρρευση των τραπεζών της. Το 2010 η έκρηξη του ηφαιστείου την έφερε και πάλι στο προσκήνιο, ενώ πέρυσι τη γνώρισαν και όσοι δεν την ήξεραν μέχρι τότε χάρη στην πρόκριση της εθνικής της ομάδας ποδοσφαίρου στα προημιτελικά του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος, στο οποίο μάλιστα συμμετείχε για πρώτη φορά. Παράλληλα, η εξαιρετικά δημοφιλής τηλεοπτική σειρά «Game of Thrones», σκηνές της οποίας γυρίστηκαν στην Ισλανδία, πιθανώς να έπαιξε και αυτή το ρόλο της, κάνοντας γνωστές τοποθεσίες όπως η λίμνη Mývatn στα βόρεια της χώρας.

Θετικός αντίκτυπος

Το 2015 ο τουρισμός απέφερε έσοδα ύψους 3,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ποσό που ισοδυναμεί με το ένα τρίτο των εξαγωγικών εσόδων της χώρας. Ως αποτέλεσμα, είναι πλέον ένας από τους πιο σημαντικούς πλουτοπαραγωγικούς κλάδους της Ισλανδίας, συνεισφέροντας κατά 5%-6% στο ΑΕΠ – περίπου το διπλάσιο σε σχέση με τις περισσότερες άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Την ίδια στιγμή, ο τουρισμός είναι με διαφορά ο τομέας με τους περισσότερους εργαζομένους, καθώς πολλοί Ισλανδοί επενδύουν σε νέες τουριστικές υπηρεσίες (βλ. insidethevolcano.com).

Παράλληλα, οι όλο και περισσότερες αφίξεις τουριστών έχουν οδηγήσει τη χώρα, και δη την πρωτεύουσα, σε κατασκευαστικό οργασμό. Μια σειρά από νέα ξενοδοχεία, συμπεριλαμβανομένου του πρώτου Canopy by Hilton, έχουν ανοίξει τον τελευταίο χρόνο στην πόλη, ενώ ένα πεντάστερο Marriott αναμένεται να προστεθεί το 2018. Ακόμα και το αεροδρόμιο του Κέφλαβικ πρόκειται να επεκταθεί κατά 7.000 τ.μ., ενώ επέκταση θα γίνει επίσης και στην περίφημη «Γαλάζια Λίμνη».


 Ο εμβληματικός καθεδρικός ναός Hallgrίmskirkja στο Ρέικιαβικ. (Φωτογραφία: © GETTY IMAGES/IDEAL IMAGE)

Οι επιπτώσεις

Η άνοδος του τουρισμού, ωστόσο, έχει και αρνητικές πτυχές. Για παράδειγμα, η τουριστική ανάπτυξη επικεντρώνεται κατά κύριο λόγο στην ευρύτερη περιοχή του Ρέικιαβικ, ενώ πόλεις όπως το Akureyri –η δεύτερη μεγαλύτερη της χώρας– αδυνατούν να προσελκύσουν επισκέπτες, εφόσον ούτε πολλές απευθείας πτήσεις από το εξωτερικό δέχονται ούτε και συνδέονται συχνά με το διεθνές αεροδρόμιο του Κέφλαβικ.

Παράλληλα, η αυξανόμενη ζήτηση για καταλύματα στο Ρέικιαβικ και ο αυξανόμενος αριθμός των βραχυπρόθεσμων μισθώσεων σε τουρίστες, κυρίως μέσω της πλατφόρμας Airbnb, έχουν εκτινάξει τα ενοίκια στα ύψη, με αποτέλεσμα οι ντόπιοι να μην αντέχουν πλέον το κόστος διαμονής στο κέντρο της πρωτεύουσας.

Στα ύψη έχει εκτιναχθεί και η ισλανδική κορώνα. Ιδιαίτερα σε σχέση με τη στερλίνα και το δολάριο, η ανοδική ισοτιμία της κορώνας συνεπάγεται ότι τα ταξίδια θα κοστίζουν περισσότερο στις δύο μεγαλύτερες ομάδες επισκεπτών, Αμερικανούς και Βρετανούς.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times πριν από μερικούς μήνες, ακόμα και το ισλανδικό σύστημα υγείας τελεί υπό πίεση, δεδομένου ότι οι υποδομές του δεν είναι ικανές να διαχειριστούν τόσο πολλούς ανθρώπους.
Ανησυχία, τέλος, έχει αρχίσει να εκφράζεται για τις συνέπειες που μπορεί να έχει η ανεξέλεγκτη εισροή τουριστών και στο παρθένο ισλανδικό περιβάλλον.

Τι μέλλει γενέσθαι;

Θα μπορούσε η άνθηση του ισλανδικού τουρισμού να είναι μόνο μια φούσκα; Εάν συνεχίσουν να αυξάνονται οι τιμές, τότε είναι πολύ πιθανό το θετικό κλίμα να ανατραπεί. Ήδη τον τελευταίο καιρό έχουν γίνει κάποιες ακυρώσεις κρατήσεων. «Πρέπει να προσέξουμε να μη γίνουμε θύματα της ίδιας μας της επιτυχίας», δήλωσε η 29χρονη Thórdís Kolbrún R. Gylfadóttir που ανέλαβε καθήκοντα υπουργού Τουρισμού τον Ιανουάριο. Ήδη έχουν ακουστεί προτάσεις από μέλη του κυβερνώντος συνασπισμού για την επιβολή ορίων στον αριθμό των επισκεπτών, ενώ υπάρχουν και σχέδια για αύξηση της φορολογίας.

Η κ. Pálsdóttir με τη σειρά της σημειώνει πως «κύρια μέριμνα είναι να δοθεί προτεραιότητα στους περιφερειακούς προορισμούς, προκειμένου να τονωθεί η ανάπτυξη στις αγροτικές περιοχές της Ισλανδίας». Προτεραιότητα του Promote Iceland αποτελεί επίσης η ανάπτυξη του τουρισμού off season: «Έχουμε δει μια μαζική μεταβολή στην αντίληψη ότι η Ισλανδία είναι ένας αποκλειστικά καλοκαιρινός προορισμός. Το ενδιαφέρον από τις αγορές-κλειδιά για χειμερινές διακοπές έχει αυξηθεί κατά 59% κατά μέσο όρο μέσα σε μόλις τρία χρόνια».

Καλή στρατηγική για το μέλλον προκειμένου να αποφευχθούν οι ανεξέλεγκτες ορδές τουριστών θα μπορούσε να αποτελέσει επίσης και η επένδυση σε τομείς όπως ο οικοτουρισμός και ο ακαδημαϊκός τουρισμός, που θα προσείλκυαν επισκέπτες μιας άλλης ποιότητας. Συνοψίζοντας, η κ. Pálsdóttir αναφέρει: «Βασικός μας στόχος είναι η διατήρηση της βιωσιμότητας της βιομηχανίας του τουρισμού. Να διατηρήσουμε την ισορροπία μεταξύ της κοινωνίας, των ταξιδιωτών και της φύσης».

5 Εναλλακτικέςς στάσεις

1. Πισίνα Seljavallalaug Χτισμένη το 1932 σε μια ήσυχη κοιλάδα κάτω από το ηφαίστειο Eyjafjallajökull, η υπαίθρια πισίνα Seljavallalaug είναι μία από τις παλαιότερες της χώρας και αποτελεί ένα καλά κρυμμένο μυστικό των ντόπιων. Φτάνετε νωρίς το πρωί, για να μπορέσετε να απολαύσετε ανενόχλητοι το ζεστό νερό και την εκπληκτική θέα.
2. Akureyri Η δεύτερη σε μέγεθος πόλη της Ισλανδίας βρίσκεται σε μια εκπληκτική τοποθεσία στη βάση του φιορδ Eyjafjördur, στα βόρεια του νησιού. Είναι προσβάσιμη με αυτοκίνητο από την πρωτεύουσα μετά από μια τετράωρη γραφική διαδρομή κατά μήκος της περιφερειακής εθνικής οδού.
3. Ιsafjördur Η μικρή κωμόπολη Isafjördur βρίσκεται στην περιοχή των δυτικών φιορδ. Επισκεφτείτε την το Πάσχα, κατά τη διάρκεια του μουσικού φεστιβάλ Aldrei fόr ég sudur, για να απολαύσετε μερικά από τα μεγαλύτερα συγκροτήματα της χώρας.
4. Το DC-3 της Solheimasandur
Το κουφάρι ενός αεροπλάνου DC-3 του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού που έκανε λόγω κακοκαιρίας αναγκαστική προσγείωση το 1973 στην παραλία Sόlheimasandur αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο δραματικά τοπία για φωτογράφιση σε όλη την Ισλανδία.
5. Ηφαιστειακός λαβύρινθος Dimmuborgir Κάντε μια βόλτα στους βράχους με τους ασυνήθιστους σχηματισμούς και ανακαλύψτε τις πολυάριθμες σπηλιές στον λαβύρινθο του Dimmuborgir – στα ισλανδικά σημαίνει «σκοτεινά κάστρα». Το μοναδικό αυτό ηφαιστειογενές τοπίο, ανατολικά της λίμνης Myvatn, σχηματίστηκε πριν από 2.300 χρόνια, μετά από μια μεγάλη έκρηξη των κοντινών κρατήρων Prengslaborgir και Lύdentsborgir.

Online

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΑΡΧΕΙΟ