ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Ποιο είναι το φορολογικό καθεστώς για τα αλλοδαπά trusts και τα ιδρύματα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗΣ, ΤΖΕΝΗ ΠΑΝΟΥ*

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Ξεκαθαρίζει το μέχρι σήμερα αδιευκρίνιστο τοπίο της φορολογικής μεταχείρισης αλλοδαπών εμπιστευμάτων (trusts) και ιδρυμάτων (foundations). Με την πρόσφατη εγκύκλιο ΠΟΛ 1114/2017, το υπουργείο Οικονομικών επιχειρεί να ρυθμίσει τα ζητήματα που ανακύπτουν κατά τη φορολόγηση στην Ελλάδα περιουσιακών στοιχείων που έχουν ανατεθεί σε trust ή έχουν μεταβιβασθεί σε ίδρυμα της αλλοδαπής και των εισοδημάτων που αποκτώνται στο πλαίσιο της εν λόγω διαχείρισης προς όφελος των δικαιούχων του.

Το trust αποτελεί ιδιόμορφο καθεστώς διαχείρισης και εκκαθάρισης περιουσίας, όπου ο ιδρυτής του (trustor) συμβάλλεται με τον εμπιστευματούχο (trustee) και του μεταβιβάζει περιουσιακά στοιχεία, τα οποία ο τελευταίος διαχειρίζεται προς όφελος του ίδιου του ιδρυτή ή άλλων προσώπων (εμπιστευματοδόχων ή ωφελούμενων) για εξυπηρέτηση ορισμένου σκοπού. Οι ωφελούμενοι είναι φυσικά ή νομικά πρόσωπα που απολαμβάνουν των ωφελειών του εμπιστεύματος μέσω τακτικών πληρωμών ή με τη λήξη του εμπιστεύματος, βάσει των όρων που έθεσε ο ιδρυτής του. Το «ίδρυμα» είναι παρεμφερής θεσμός με νομική προσωπικότητα κατά το αλλοδαπό δίκαιο της έδρας του και του οποίου η διαχείριση ανατίθεται στο διοικητικό του συμβούλιο, με σκοπό την εκπλήρωση των επιθυμιών του ιδρυτή. Οταν αλλοδαπό trust ή ίδρυμα αποκτά στην Ελλάδα (χωρίς μόνιμη εγκατάσταση) εισόδημα από μερίσματα, τόκους ή δικαιώματα, φορολογείται σύμφωνα με τον ισχύοντα κώδικα φορολογίας εισοδήματος, δηλαδή παρακρατείται φόρος 15% ή 20%, κατά περίπτωση. Τυχόν εισοδήματα από ακίνητη περιουσία φορολογούνται ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα με συντελεστή 29%, ενώ η υπεραξία από μεταβίβαση μετοχών, τίτλων, κ.λπ. δεν φορολογείται. Αν το trust ή το ίδρυμα είναι φορολογικός κάτοικος χώρας με την οποία η Ελλάδα έχει συνάψει σύμβαση αποφυγής διπλής φορολογίας, θα έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της οικείας σύμβασης.

Το εισόδημα που λαμβάνει από το αλλοδαπό trust ή ίδρυμα ο ιδρυτής του (το πρόσωπο που έχει εισφέρει την περιουσία ή τα κεφάλαια), ως δικαιούχος των ωφελειών του, φορολογείται ως μέρισμα με συντελεστή 15% (υποκείμενο και σε εισφορά αλληλεγγύης). Ομοίως φορολογείται και το ποσό (προϊόν εκκαθάρισης) που λαμβάνει ο δικαιούχος-ιδρυτής κατά τη διάλυση του trust ή του ιδρύματος, στον βαθμό που υπερβαίνει το αρχικό κεφάλαιο (περιουσία) που έχει καταβάλει. Η εισφορά κεφαλαίων σε αλλοδαπό εμπίστευμα ή ίδρυμα δεν αποτελεί τεκμήριο απόκτησης περιουσιακών στοιχείων για το φυσικό πρόσωπο-ιδρυτή. Οι διανομές που γίνονται από το αλλοδαπό trust ή ίδρυμα προς τρίτα επωφελούμενα πρόσωπα φορολογούνται με βάση τις διατάξεις περί φορολογίας κληρονομιών ή δωρεών, αναλόγως εάν διενεργούνται μετά τον θάνατο του ιδρυτή ή εν ζωή αυτού. Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση κατά την οποία επέρχεται θάνατος του ιδρυτή του trust και ο δικαιούχος κληρονόμος λαμβάνει, μετά την αιτία θανάτου κτήση των περιουσιακών στοιχείων, αποδόσεις από αυτά (π.χ. μισθώματα, μερίσματα, κ.λπ.). Οι αποδόσεις αυτές συνιστούν εισόδημα του κληρονόμου και φορολογούνται με βάση τις διατάξεις του ΚΦΕ στο όνομά του. Ο Κώδικας Φορολογίας Κληρονομιών και Δωρεών περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις για τη φορολόγηση των περιουσιακών στοιχείων της αλλοδαπής που έχουν ανατεθεί σε αλλοδαπό trust, είναι κινητά ή ακίνητα, έχουν συσταθεί με διάταξη τελευταίας βούλησης ή με πράξη εν ζωή κ.λπ., κατά περίπτωση. Αντίθετα, το αλλοδαπό ίδρυμα ως θεσμός δεν ρυθμίζεται από την ελληνική έννομη τάξη, οπότε για τη φορολογική του αντιμετώπιση θα αναζητηθούν οι διατάξεις του εσωτερικού δικαίου που προσομοιάζουν περισσότερο στις ρυθμίσεις του και ικανοποιούν την αληθινή βούληση του ιδρυτή του, αλλά και το γενικό πλαίσιο επιβολής των φόρων κληρονομιών και δωρεών.

* Ο κ. Γιώργος Σαμοθράκης και η κ. Τζένη Πάνου είναι υπεύθυνοι του φορολογικού τμήματος της ASnetwork.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ