ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αποψη: Δεν λύνουν το πρόβλημα μείωση χρέους ή νέο νόμισμα

ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΧΑΡΟΚΟΠΟΣ*

Η ελληνική οικονομία έχει χάσει δύο από τα βασικά της συγκριτικά πλεονεκτήματα που συνέβαλαν στην παραγωγή πλούτου: τη ναυτιλία και τον τουρισμό.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Π​​ολιτικοί από όλα τα κόμματα αλλά και πολλοί πολίτες πιστεύουν ότι μια γενναία ρύθμιση του χρέους θα λύσει το ελληνικό πρόβλημα, αφού θα επιτρέψει έξοδο στις αγορές και δανεισμό με πώληση ομολόγων αντί την υπογραφή μνημονίων.

Η θέση μας είναι ότι αν και μια μείωση του χρέους είναι ασφαλώς καλοδεχούμενη, δεν θα λύσει το ελληνικό πρόβλημα. Αλλά ποιο είναι ακριβώς το ελληνικό πρόβλημα; Θα προσπαθήσουμε να το συνοψίσουμε ως εξής: Το ελληνικό κράτος στη σημερινή του μορφή έχει περισσότερα έξοδα από έσοδα και η διαφορά αυτή δημιουργεί ελλείμματα που πρέπει να καλυφθούν και ό,τι τρόπος και να επιλεχθεί για να επιτύχει αυτό το αποτέλεσμα θα είναι η πτώση του βιοτικού επιπέδου και η αύξηση των έμμεσων και άμεσων φόρων, ώστε αυτοί που έχουν εισόδημα να καλύπτουν τις ανάγκες αυτών που δεν έχουν λόγω της μεγάλης ανεργίας.

Η αναδιανομή πλούτου έχει όρια και δεν μπορεί να λειτουργήσει αν ξεπεραστούν. Οταν μια χώρα εισέρχεται σε σοβαρή οικονομική κρίση, η αναδιανομή πλούτου μέσω φορολόγησης είναι ένα από τα αναγκαία στάδια, που επίσης συμπεριλαμβάνουν τη μείωση δαπανών, την αναδιάρθρωση του χρέους και το τύπωμα χρήματος. Η Ελλάδα δεν έχει τη δυνατότητα να τυπώσει χρήμα, όπως έκαναν άλλες χώρες εκτός Ε.Ε. Το γεγονός αυτό άφησε ανοικτό ένα παράθυρο σπέκουλας ότι αν η Ελλάδα έφευγε από το ευρώ θα μπορούσε να ανακάμψει και να αποφύγει τα μνημόνια.

Το ευρώ είναι το τελευταίο ανάχωμα που προστατεύει μια χώρα σε σοβαρότατη κρίση όπως η Ελλάδα από τον ανεξέλεγκτο πληθωρισμό. Αν η Ελλάδα έφευγε από το ευρώ χωρίς αναγκαία συναλλαγματικά αποθέματα για να αντιμετωπίσει μαζικές επιθέσεις στο καινούργιο νόμισμα, ο πληθωρισμός θα ανέβαινε κατακόρυφα και ουσιαστικά θα μεταφραζόταν σε ένα μεγαλύτερο φόρο σε σύγκριση με αυτούς που έχουν επιβάλει τα μνημόνια. Λέγεται ότι στα οικονομικά «δεν υπάρχει δωρεάν γεύμα». Για να αποφευχθεί ο πληθωρισμός χρειάζεται αυξημένη παραγωγή πλούτου σε υψηλά επίπεδα παραγωγικότητας. Αλλά αυτό είναι αδύνατον γιατί υπάρχουν μια σειρά από προβλήματα στη δομή του ελληνικού κράτους αλλά και παγκοσμίως που θα παραθέσουμε αμέσως.

Η ελληνική οικονομία τα τελευταία χρόνια έχει χάσει δύο από τα βασικά της συγκριτικά πλεονεκτήματα που συνέβαλαν στην παραγωγή πλούτου, στη ναυτιλία και στον τουρισμό. Η μεν ποντοπόρος ναυτιλία πήρε τον δρόμο της εισαγωγής σε ξένα χρηματιστήρια, αλλά και τα τελευταία χρόνια είναι σε δυσμενή θέση λόγω πτώσης των ναύλων από υπερπροσφορά εμπορικών πλοίων. Το ελληνικό κράτους επιδοτεί το Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο με περίπου ένα δισεκατομμύριο ευρώ τον χρόνο για να καλύψει συντάξεις. Από την άλλη μεριά, η τουριστική περίοδος είναι σχετικά μικρή, ο ανταγωνισμός τεράστιος και η παγκοσμιοποίηση του εμπορίου με συναλλαγές μέσω Ιντερνετ έχει πλήξει σοβαρά τα έσοδα.

Ο κύριος λόγος για το τεράστιο οικονομικό πρόβλημα στη χώρα μας είναι η παγκοσμιοποίηση. Προσπαθήσαμε πριν από 10 χρόνια να αφυπνίσουμε τους πολιτικούς που ζούσαν σε πελάγη ευτυχίας με δανεικά, αλλά αποτύχαμε. Επανήλθαμε και κρούσαμε πάλι τον κώδωνα του κινδύνου, γιατί η επόμενη φάση της παγκοσμιοποίησης θα είναι ακόμα πιο ανελέητη προς αυτούς που δεν προετοιμάζονται κατάλληλα.

Η παγκοσμιοποίηση δεν μπορεί να περιοριστεί σημαντικά γιατί είναι φυσική εξέλιξη που οδηγεί σε φυσική επιλογή. Αυτοί που θα μπορέσουν να προσαρμοστούν θα επιζήσουν. Οι υπόλοιποι θα έχουν συνεχώς πτωτικό βιοτικό επίπεδο με τεράστιες συνέπειες. Αν οι πολιτικοί καταλάβουν το πρόβλημα, ίσως βρεθεί ένα κοινό σημείο αναφοράς με αυτούς που μπορούν να δώσουν κάποιες λύσεις. Οι λύσεις θα είναι δύσκολες, αλλά η Ελλάδα έχει κάποια πλεονεκτήματα ως χώρα που μπορεί να τις κάνουν λιγότερο επώδυνες. Ομως οι λύσεις δεν συμπεριλαμβάνουν μείωση του χρέους ή επιστροφή σε εθνικό νόμισμα. Το πρώτο δεν θα λύσει το πρόβλημα και μπορεί να περιπλέξει την κατάσταση, ενώ το δεύτερο θα ήταν καταστροφικό σε αυτή στην συγκυρία.

* Ο κ. Ευθύμιος Χαροκόπος έχει εργαστεί στη Ρομποτική και στη Wall Street.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ