Γράμματα Αναγνωστών

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Γραμματα Aναγνωστων

Το περιοδικό Athens Review of Books

Κύριε διευθυντά
Επιθυμούμε να διαμαρτυρηθούμε με τον πιο σθεναρό τρόπο στην απόφαση του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά να προχωρήσει στο πάγωμα των τραπεζικών λογαριασμών του εκδότη του Athens Review of Books και στην κατάσχεση των εσόδων από τις πωλήσεις της εταιρείας διανομής του περιοδικού. Ο σκοπός αυτής της αδιανόητης, εκδικητικής πράξης του υπουργού Εξωτερικών είναι να προκαλέσει την οικονομική συντριβή του ARB, αναγκάζοντάς το να κλείσει. Πέρα από την απειλούμενη καταστροφή ενός σημαντικού εντύπου, αυτή η εξέλιξη αποτελεί σφοδρό πλήγμα κατά της ελευθερίας του λόγου, της ελεύθερης διακίνησης της γνώσης και της ανταλλαγής ιδεών, που είναι ζωτικές προϋποθέσεις για μια ανοιχτή και δημοκρατική κοινωνία.

Το ARB είναι ένα από τα πιο ζωντανά φόρουμ πνευματικού διαλόγου στην Ελλάδα, ειδικά στα πεδία της λογοτεχνίας, της ιστορίας και των τεχνών. Στα ελκυστικά μηνιαία του τεύχη, εξέχοντες λόγιοι αναλύουν τα έργα σπουδαίων Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, με το εξαιρετικό ύφος και την εμβρίθεια που βρίσκει κανείς σε παλαιότερα και φημισμένα περιοδικά όπως το New York Review of Books, με το οποίο το ARB συνεργάζεται από το 2010. Το ARB έχει έτσι κερδίσει μια ξεχωριστή θέση στην παγκόσμια αγορά πνευματικού διαλόγου.

Τα δεδομένα της υπόθεσης κατά του ARB είναι γνωστά. Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, ο Νίκος Κοτζιάς, προβεβλημένος κομμουνιστής ακτιβιστής και θεωρητικός, εξέδωσε σειρά βιβλίων και άρθρων που υμνούσαν τις αρετές των σοβιετικού τύπου ολοκληρωτικών καθεστώτων, και ειδικά της Ανατολικής Γερμανίας. Πριν από επτά χρόνια, το ARB δημοσίευσε μία επιστολή αναγνώστη που κατηγορούσε τον δρα Κοτζιά ότι υπήρξε προπαγανδιστής του ΚΚΕ και ενθουσιώδης υποστηρικτής του σταλινισμού. Ο δρ Κοτζιάς μήνυσε το ARB για συκοφαντική δυσφήμηση και, παρά τα συντριπτικά και πειστικά στοιχεία που παρουσίασαν οι συνήγοροι υπεράσπισης, τα δικαστήρια έκριναν υπέρ του ενάγοντος και επέβαλαν στον εκδότη του ARB την πληρωμή βαριάς αποζημίωσης. Βάσει αυτής της ετυμηγορίας, οι τραπεζικοί λογαριασμοί του ARB έχουν παγώσει. Η υπόθεση θα φτάσει ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

Μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ και την ταχεία αποδόμηση των κομμουνιστικών καθεστώτων στην Ανατολική Ευρώπη, οι ιδεολογικοί παιάνες υπέρ του ολοκληρωτικού κομμουνισμού, όπως αυτοί που παρήγαγε ο δρ Κοτζιάς, έχουν χάσει την αξιοπιστία τους.

Είτε τους έγραψε εκ πεποιθήσεως είτε για να κερδίσει την εύνοια των ηγετών του κόμματος, δεν μπορεί τώρα να απαρνηθεί το παλαιό του έργο και να επιδιώκει να επιβάλει τη σιωπή στους επικριτές του. Εχοντας ασκήσει το δικαίωμά του να διαδώσει τις αντιλήψεις και τις ιδέες του, δεν μπορεί τώρα να αρνείται το δικαίωμα άλλων να χαρακτηρίζουν τις δημοσιεύσεις του ως σταλινική προπαγάνδα.

Το ARB είναι ένα πολύτιμο πολιτιστικό φόρουμ που πρέπει να προστατευτεί από κάθε είδους πολιτική επιρροή.

ΛΑΡΣ ΜΠΕΡΕΝΤΖΕΝ, Επίτιμος καθηγητής στο Τμήμα Νέων Ελληνικών, Πανεπιστήμιο  της Κοπεγχάγης
ΡΙΤΣΑΡΝΤ ΚΛΟΓΚ, Επίτιμος εταίρος του Κολεγίου St Antony, Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης
ΚΕΒΙΝ ΦΕΔΕΡΣΤΟΟΥΝ, Καθηγητής στην έδρα Σύγχρονων Ελληνικών Σπουδών «Ελευθέριου Βενιζέλου» και καθηγητής Ευρωπαϊκών Σπουδών, London School of Economics
ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΤΡΙΔΗΣ Επίτιμος καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης, Southern Connecticut State University
ΤΖΕΪΜΣ Ε. ΜΙΛΕΡ, Foreign Service Institute (επίτιμος)
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης, Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ

Ο δάσκαλος και η σημαία

Κύριε διευθυντά
Για τη σημαία και τους σημαιοφόρους θα πω και εγώ, αλλά δεν θα επιλέξω και δεν θα υιοθετήσω επιχειρήματα που πλεοναστικά ακούγονται και γράφονται αυτές τις μέρες. Εγώ θα πω πώς αντιμετώπισε το πρόβλημα ο δάσκαλος. Με εξόργιζε το «παράστημα» ως κριτήριο επιλογής σημαιοφόρων και παραστατών. Με εκνεύριζε επίσης, ως παιδαγωγό, το «ιδανικό σχήμα»: Αν ο σημαιοφόρος είναι αγόρι, οι δύο παραστάτες πρέπει να είναι κορίτσια και αντιστρόφως.

Βάλαμε τα παιδιά των δύο τμημάτων της ΣΤ΄ τάξης σε μια αίθουσα και ενώπιον των δύο δασκάλων της τάξης και του διευθυντή του σχολείου, τους μιλήσαμε για τον συμβολισμό της σημαίας και τα δύο κριτήρια επιλογής του σημαιοφόρου, δηλ. το ήθος και την επιμέλεια.

Είπε ο διευθυντής: Ποιος δεν θέλει να είναι σημαιοφόρος; δεν απάντησε κανένας. Υστερα ρώτησε: Ποιος θέλει να είναι σημαιοφόρος; Σήκωσαν όλοι τα χέρια. Αρα πρέπει να κάνουμε εκλογές. Ψηφίζουμε το παιδί που διακρίνεται για το ήθος και την επιμέλεια. Μία ψήφο θα έχουμε κι εμείς, διευθυντής και δάσκαλοι.

Τα αποτελέσματα ήταν καταπληκτικά. Το ίδιο τις επόμενες χρονιές. Ηταν, συν τοις άλλοις, ένα ωραία μάθημα δημοκρατίας. Εστειλα σχετική έκθεση στον ΥΠΕΠΘ. Δεν μου απάντησαν ποτέ.

Κωστας Καλαπανιδας, Δάσκαλος, σχολ. σύμβολος

Ο παιδεμός της παιδείας

Κύριε διευθυντά
Επειδή η παιδεία είναι η γιγαντιαία εισπνοή παρελθόντος και εμπνοή μέλλοντος, θα περίμενε κανεις μιαν καλομελετημένη (μακροπρόθεσμη και δημοκρατική) συναίνεση, αντί για το ασθματικό γαϊτανάκι των εκάστοτε υπουργών Παιδείας – και τις μάλλον ασύμμετρες «αντιδράσεις» των πολιτών. Η σημαία, λόγου χάρη, πράγματι δεν θα έπρεπε να είναι βραβείο για τον ευφυέστερο, αλλα για τον πιο καλόκαρδο ή για τον φτωχότερο μαθητή που τα καταφέρνει. Προς τι λοιπόν οι αποπροσανατολισμένες φωνές μας; Την ίδια στιγμή, όπου ο λαός μας κατάπιε ξανά αμάσητο το δήθεν άσυλο που του υπονομεύει το μέλλον του. Διοτι, σε καιρούς δημοκρατίας, ουδείς ουδέποτε απείλησε τις πανεπιστημιακές ιδέες – εκτός απ’ τον χθεσινό λυκειόπαιδα που εξωπετάει αντιδημοκρατικότατα απ’ τους χώρους εργασίας των όλα τα «άλλα» μέλη της πανεπιστημιακής μη κοινότητας («κατάληψη», σου λέει). Σαράντα χρόνια πέρασαν, κι ακόμα ν’ αντιδράσουν οι συμπολίτες μας…

Θ. Π. Τασιος, Πεντέλη

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ