ΕΛΛΑΔΑ

Αμοργός, η... Αντιμύκονος των Κυκλάδων

ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ

Τριακόσια μέτρα πάνω από τη θάλασσα, το μοναστήρι υψώνεται σε 8 ορόφους με πλάτος μόλις 5 μ. Σε αυτά τα λίγα τετραγωνικά κρύβονται 72 χώροι, όπου φυλάσσονται σπάνια κειμήλια, χειρόγραφοι κώδικες, σταυροί και ιερά άμφια.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Eνα από τα «παιδιά» που κρατούσε η Παναγιά στην ποδιά της: η Αμοργός. Μαζί με τα πέλαγα, στα «Τζιτζίκια» του Ελύτη, με το απέραντο γαλάζιο της, που έγινε ομώνυμη ταινία και κέρδισε το 1989 το βραβείο Σεζάρ καλύτερης μουσικής και προβλήθηκε εκτός συναγωνισμού στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών.

Ομως το βλέμμα αιχμαλωτίζεται πάνω στα βράχια του Προφήτη Ηλία, όπου βρίσκεται σκαρφαλωμένη, κατάλευκη και επιβλητική η Μονή της Παναγίας της Χοζοβιώτισσας. Τριακόσια μέτρα πάνω από τη θάλασσα, το μοναστήρι φτάνει τα 40 μέτρα ύψος και εκτείνεται σε οκτώ ορόφους, με πλάτος μόλις πέντε μέτρων. Σε αυτά τα λίγα τετραγωνικά κρύβονται 72 χώροι, μεταξύ των οποίων 15 κελιά μοναχών, και φυλάσσονται σπάνια κειμήλια, χειρόγραφοι κώδικες, σταυροί και ιερά άμφια και των τριών βαθμών της ιεροσύνης. «Ολα έργα τέχνης βυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου, αλλά προπάντων μεγάλα της πίστεως κατορθώματα», λέει ο καθηγούμενος της μονής, αρχιμανδρίτης Σπυρίδων Δεναξάς.

«Θεόσταλτη» ρακή

Η ανταμοιβή των χιλιάδων επισκεπτών που ανεβαίνουν κάθε καλοκαίρι τα 300 και πλέον σκαλοπάτια για να φτάσουν στη μονή, εκτός από τη θέα, είναι και το κέρασμα των μοναχών: λουκουμάκι ή γλυκό τριαντάφυλλο με χειροποίητη «ψημένη» ρακή. Γι’ αυτό εξάλλου και οι ντόπιες ποτοποιίες ονομάζουν το χαρακτηριστικό αυτό αμοργιανό ποτό «θεόσταλτο». Με ένα ποτηράκι «ψημένης» ρακής ολοκληρώνεται και κάθε γεύμα στα ταβερνάκια ως χωνευτικό, ενώ στα μπαράκια της Χώρας, στα Θολάρια και τους άλλους οικισμούς, την πίνει κανείς παγωμένη ή με λίγο πάγο.

Τον Ιούλιο γίνεται και η καθιερωμένη γιορτή της «ψημένης» ρακής στα Κατάπολα, το πρώτο λιμάνι που πιάνει το καράβι από τον Πειραιά, όπου οι επισκέπτες βλέπουν όλη τη διαδικασία παρασκευής της. Την πρώτη Κυριακή μετά τον Δεκαπενταύγουστο, η «ψημένη» ρακή συνοδεύει τη γιορτή του παστελιού, το οποίο διανέμεται σε ένα λεμονόφυλλο, στη Χώρα, την πρωτεύουσα της Αμοργού. Κι αυτή χτισμένη στα ύψη, ώστε οι κάτοικοί της να κρύβονται –πριν από το 1832 και τη σύσταση του νεοελληνικού κράτους– από τους πειρατές, έχει σπάνια αρχιτεκτονική και σφύζει από ζωή.

Εκεί συναντήσαμε και τον δήμαρχο της Αμοργού, Νικόλαο Φωστιέρη. Από τον Μάιο έως τον Σεπτέμβριο, οι 1.957 μόνιμοι κάτοικοι του ανατολικότερου νησιού των Κυκλάδων υποδέχονται τους τουρίστες που ξεπερνούν πολλές φορές τις 15.000. Μάλιστα το 60% εξ αυτών γοητεύεται από τις ομορφιές του νησιού και την ντόπια φιλοξενία, αφού έρχεται κάθε καλοκαίρι. Οι περισσότεροι από αυτούς είναι Γάλλοι και Ιταλοί που γνώρισαν την Αμοργό από το «Απέραντο γαλάζιο» και τους πρωταγωνιστές - δύτες του σκηνοθέτη της ταινίας Λικ Μπεσόν το 1988.

«Φέτος θα κάνουμε την αναβίωση του “Απέραντου γαλάζιου” με δύτες από όλο τον κόσμο, για να τιμήσουμε τους συντελεστές της ταινίας και να την ξαναθυμίσουμε, 29 χρόνια μετά», εξηγεί στην «Κ» ο κ. Φωστιέρης. Πρόκειται για το «Authentic Big Blue» και το «Amorgos Trail Challenge» που οργανώνονται για πρώτη φορά φέτος τον προσεχή Σεπτέμβριο, όπου επίσης θα γίνει και γαστρονομικό φεστιβάλ με παραδοσιακά πιάτα και αμοργιανό κρασί.

«Αντιμύκονος»

«Είμαστε ένα νησί μεσαίο από οικονομική άποψη και ταπεινό από άποψη προβολής, θα έλεγα ότι είμαστε η Αντιμύκονος», λέει ο δήμαρχος, που νιώθει ανακούφιση γιατί πλέον «χάρη στην Blue Star Ferries έχουμε ακτοπλοϊκή σύνδεση και τον χειμώνα με τον Πειραιά, κάθε μέρα». Μάλιστα, θέλει να βελτιωθεί και η χερσαία συγκοινωνία τον χειμώνα και για τον λόγο αυτό σκέφτεται να δημιουργήσει δημοτική συγκοινωνία. Εξάλλου, τονίζει την έντονη διασπορά στο νησί: υπάρχουν τέσσερα δημοτικά σχολεία, ένα Γυμνάσιο - Λύκειο, ένα Επαγγελματικό Λύκειο και πρέπει να μεταφέρονται οι μαθητές καθημερινά από τη μία άκρη του μακρόστενου νησιού στην άλλη.

Το μεγαλύτερο μέρος των ντόπιων ασχολείται με τον τουρισμό και ακολουθούν η κτηνοτροφία, η γεωργία (αρωματικά φυτά) και η αλιεία. Η οικονομική κρίση και τα μνημόνια δεν είχαν ιδιαίτερες επιπτώσεις για τους Αμοργιανούς: «Είμαστε ολιγαρκείς ούτως ή άλλως, αλλά και ο καθένας από μας έχει τα ζώα του και τα ζαρζαβατικά του και επιβιώνουμε», επισημαίνει ο κ. Φωστιέρης.

Τα προβλήματα

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και προβλήματα: «Το Κέντρο Υγείας είναι υποστελεχωμένο, χωρίς γενικό ιατρό», εξηγεί. Στο ένα Κέντρο Υγείας και στα τρία περιφερειακά ιατρεία υπάρχουν τέσσερις αγροτικοί γιατροί και ένας μικροβιολόγος αποσπασμένος από τη Νίκαια. «Λείπει επίσης ένας παθολόγος, ένας καρδιολόγος και ένας παιδίατρος», προσθέτει. Ετσι, για τα δύσκολα περιστατικά οι ασθενείς μεταφέρονται με ελικόπτερο ή με πλοίο στη Νάξο, τη Σύρο ή την Αθήνα. Ομως, τονίζει ότι θα δημιουργηθούν εξοπλισμένα πλοιάρια με γιατρό, σαν «ΕΚΑΒ της θάλασσας», που θα εξυπηρετούν τις ανάγκες των νησιών. «Οχι, μπορώ να πω ότι αυτά τα λίγα που εξαγγέλλει η κυβέρνηση τα δίνει. Τώρα μας έστειλε 200.000 ευρώ για να βελτιώσουμε τη ζωή των κατοίκων», καταλήγει.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ