ΜΟΥΣΙΚΗ

Η Κρατική σε ρόλο συνοδού ταινίας

ΝΙΚΟΣ Α. ΔΟΝΤΑΣ

Από την προβολή της ταινίας "Θωρηκτό Ποτέμκιν", την οποία συνόδευσε η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Κριτική

Αλλοτε, στα όχι και τόσο μακρινά χρόνια, η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών συνέχιζε τις τακτικές εβδομαδιαίες εμφανίσεις της στο καλοκαίρι στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών, στο Ηρώδειο. Η δεκαετία Λούκου, η οποία έστρεψε την πλάτη της στην κλασική μουσική, άλλαξε οριστικά τα πράγματα και η νέα διεύθυνση του Φεστιβάλ δεν δείχνει διάθεση να διαφοροποιηθεί. Ούτε, βέβαια, η διεύθυνση της Κρατικής, η οποία έσπευσε να ακυρώσει τη μία και μοναδική συναυλία της στο Ηρώδειο μόλις η Μάρτα Αργκεριχ ακύρωσε τη συμμετοχή της. Δεν επιχείρησε να αντικαταστήσει τη διάσημη πιανίστρια ούτε να τροποποιήσει το πρόγραμμά της, όπως έκανε στην απολύτως ανάλογη περίπτωση η Φιλαρμονική της Αγίας Πετρούπολης λίγες ημέρες νωρίτερα. Η μόνιμη επωδός, ότι το κοινό της κλασικής μουσικής στην Ελλάδα είναι περιορισμένο, ηχεί τουλάχιστον κωμική, όταν διατυπώνεται από φορείς που δεν δείχνουν οι ίδιοι να την υποστηρίζουν, παρότι γι’ αυτό επιχορηγούνται.

Ετσι, η μοναδική παρουσία της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών στο φετινό Φεστιβάλ ήταν για ακόμη μία φορά ως συνοδός ταινίας του βωβού. Ηταν επίσης η μόνη ευκαιρία να ακούσει το αθηναϊκό κοινό μουσική του Σοστακόβιτς, καθώς αυτή έχει εδώ και χρόνια εξοριστεί από το ρεπερτόριο της ορχήστρας. Αλλοτε, επί διεύθυνσης Φιδετζή, ο κορυφαίος αυτός συμφωνιστής του 20ού αιώνα είχε σταθερή θέση στα προγράμματα της Κρατικής. Σήμερα, η μουσική του παίζεται μόνο ως μέντλεϊ σε προβολή ταινίας. Η ταινία ήταν το «Θωρηκτό Ποτέμκιν» σε αντίγραφο αποκατεστημένο, συμπεριλαμβανόμενης της επιχρωματισμένης από τον ίδιο τον Αϊζενστάιν «κόκκινης» σημαίας που υψώνεται στον κεντρικό ιστό του πλοίου, ώστε να μη μένει αμφιβολία για τη στόχευση του ιστορικού αυτού αριστουργήματος.

Αναφέρεται ότι ο σκηνοθέτης επιθυμούσε η μουσική που συνοδεύει την ταινία να γράφεται εκ νέου κάθε είκοσι χρόνια, ώστε ο προπαγανδιστικός χαρακτήρας της να διατηρεί την επικαιρότητά του. Ετσι, εκτός από την «αυθεντική» σύνθεση του Εντμουντ Μάιζελ υπάρχουν πλήθος ακόμη μουσικές που συνοδεύουν την ταινία. Η Κρατική επέλεξε αυτήν με αποσπάσματα από τις Συμφωνίες 4, 5, 8, 10 και 11 του Σοστακόβιτς, που δημιουργήθηκε το 1976. Παρότι αυτά είχαν επιλεγεί με προσοχή, ώστε να αποδίδουν την ταραχή των ναυτών, τις εντάσεις των αντιπαραθέσεων, την αγωνία του κόσμου στην Οδησσό, η ορχήστρα υπό τον Γενς Τρέστερ απλώς διεκπεραίωσε την υποχρέωσή της, άνευρα και αδιάφορα, ούτε καν παρακινούμενη από τα άκρως ρυθμικά εμβατήρια του συνθέτη. Τα προβλήματα στα χάλκινα και στα χαμηλά έγχορδα συμπλήρωναν την ελάχιστα κολακευτική (ηχητική) εικόνα.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ