Μπάμπης Παπαδημητρίου ΜΠΑΜΠΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Το μέλλον των τραπεζών, οι κίνδυνοι και η νέα διαπλοκή

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ο πρωθυπουργός οδηγεί την κυβέρνηση σε μια ιδιότυπη «φυγή προς τα εμπρός». Μη φανταστείτε κάτι το δυναμικό. Μοιάζει περισσότερο με αυτό που οι Γάλλοι ονομάζουν «navigation à vue», όσο βλέπουν τα μάτια μας δηλαδή, χωρίς άλλα βοηθήματα, χωρίς ραντάρ, χωρίς σχέδιο πλεύσης. Το πρόβλημα είναι πως κανείς δεν είναι σε θέση να προβλέψει πόσο μακριά θα πάμε όσο επικρατούν συνθήκες ασάφειας. Η επαναφορά της οικονομίας σε μια κάποια σταθερότητα είναι σπουδαία, αλλά δεν αρκετή. Εγκαθίσταται μια ραθυμία, ένα «πάλι καλά», μια έλλειψη αυτοπεποίθησης, όχι όμως εμπιστοσύνη στις μεσοπρόθεσμες προοπτικές. Οι κίνδυνοι παραμένουν. Η οικονομία δεν έχει βγει από το δάσος, τα χρέη βασανίζουν τα νοικοκυριά, οι τρέχουσες υποχρεώσεις απομυζούν την αποταμίευσή τους, εργαζόμενοι κι επαγγελματίες ματώνουν από τη βαρύτατη κρατική αφαίμαξη.

Σε αυτό το περιβάλλον, το μέλλον των τεσσάρων τραπεζών αναδεικνύει ένα πολύ πραγματικό και γι’ αυτό πολύ επικίνδυνο πρόβλημα. Μια οικονομία με capital controls και χωρίς, πρακτικά, σύστημα νέων δανείων δεν μπορεί να ανταγωνιστεί στον διεθνή στίβο όσο κι αν μας εγκαλεί ο κ. Σόιμπλε. Η αναδιάρθρωση των παλαιών «κόκκινων» δανείων μπλοκάρει τους πόρους της οικονομίας· καλλιεργεί τη νέα διαπλοκή· βλάπτει τις καλές επιχειρήσεις· αδικεί τους συνεπείς δανειολήπτες και αυξάνει τους μελλοντικούς κινδύνους. Απόδειξη ότι όσες «τυχερές» επιχειρήσεις έχουν μετόχους που τις κρατούν ζωντανές έριξαν «μαύρη πέτρα» πίσω τους: εγκαταλείπουν τις συστημικές, δηλαδή γραφειοκρατικές, τράπεζες και σηκώνουν επαρκές και φθηνότερο χρήμα απευθείας στις αγορές κεφαλαίου ή στις νέες τους εταιρικές έδρες, εκτός Ελλάδας. Κάθε μέρα που περνάει δείχνει τα όρια αυτής της αναιμικής, άνευρης και χωρίς ζωντανή προσφορά εργασίας, ανάκαμψης.

Το θέμα είναι πολιτικό. Το γνωρίζει πολύ καλά το Ταμείο (ΔΝΤ), που πολλαπλασιάζει τις προσπάθειές του να βγει μια ώρα αρχύτερα από την Ελλάδα χρησιμοποιώντας, εμμονικά αλλά αδίκως, τη βραδυφλεγή βόμβα των τραπεζών. Ιχνηλατεί άριστα τη βόμβα που έκρυψε η σημερινή κυβέρνηση στο σώμα της οικονομίας, όταν στον πανικό του 2015 απέφυγε τη θαρραλέα και ολοκληρωτική ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Επειδή βεβαίως επεδίωκε να κρύψει τις βαρύτατες ευθύνες της για το δημόσιο χρήμα που χάθηκε για πάντα.

Τρομοκρατημένη από το μέγεθος του προβλήματος, η κυβέρνηση απλώς παρακολουθεί τον Ντράγκι να συγκρούεται με τη Λαγκάρντ. Ο Γιάννης Στουρνάρας εξηγεί ότι η Τράπεζα Ελλάδος «δεν θα αφήσει το Ταμείο να ισοπεδώσει το ελληνικό τραπεζικό σύστημα». Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφωνεί. Στο Βερολίνο, όμως, πέραν της εκλογικής ραστώνης, δεν έχουν πάρει την απόφαση να τελειώνουν με το Ταμείο. Εξάλλου, το πραγματικό πρόβλημα παραμένει: Υπάρχουν πάρα πολλοί μικρομεσαίοι επιχειρηματίες, φίλοι (κάποτε και ελεγκτές) βουλευτών, συνδικαλιστών, τραπεζιτών και άλλων παραγόντων που δηλώνουν «αδυναμία» (!) να πληρώσουν τα παλιά τους δάνεια, είναι όμως πρόθυμοι να ξαναγοράσουν τις επιχειρήσεις τους σε... καλή τιμή. Εξάλλου, πολιτευτές των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ «υπόσχονται» τη μεσολάβησή τους για διαγραφή χρεών, ακόμη και την ανάκτηση επιχειρήσεων που υποτίθεται ότι θα τις πάρουν οι τράπεζες, από την... πίσω πόρτα. Η διαπλοκή του αιώνα!

Η κυρία Λαγκάρντ, στην επικείμενη επίσκεψή της, θα στρίψει το μαχαίρι στην πληγή που κρατά ανοικτή η αντιεπιχειρηματική πρακτική των στελεχών της πλειοψηφίας, εξηγώντας ότι η ανάπτυξη δεν θα επιστρέφει όσο δεν διαθέτουμε τράπεζες, που σημαίνει ότι το ζήτημα του χρέους θα παραμείνει άλυτο.

Παράγοντες των αγορών πιστεύουν ότι αυτό που χρειάζεται είναι μια τράπεζα που θα διαχειριστεί τις ζημίες του συστήματος (bad bank) και στην οποία δεν θα δουλέψει κανένα από τα παλαιά τραπεζικά στελέχη. Αρκεί να βάλει η κυβέρνηση 10 δισ. (που θα τα πάρει από το μνημόνιο), να προικοδοτήσουν οι τράπεζες άλλα 10 δισ., να βρεθεί ο νέος διαχειριστής των «κακών» δανείων με ίδιο ποσό και να εφαρμοστεί η σκληρή γραμμή ανάκτησης και διαγραφής των «κακών» δανείων. Αλλιώς, πιστεύουν οι ίδιοι κύκλοι, το τραπεζικό σύστημα θα βγάλει δύσκολα το ’18 και σίγουρα δεν θα τα καταφέρει να σταθεί όρθιο το 2019.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ