ΜΟΥΣΙΚΗ

Η ναυμαχία στο Aκτιο εμπνέει τον Μέρτενς

ΝΙΚΟΣ Α. ΔΟΝΤΑΣ

Το νέο του έργο «Σκόνη απ’ τις αλήθειες» παρουσίασε ο Βέλγος μινιμαλιστής Βιμ Μέρτενς στο Ηρώδειο.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Κριτική

Πριν φτάσει στην Αθήνα για τη συναυλία του στις 30 Ιουλίου στο Ηρώδειο, ο διάσημος Βέλγος συνθέτης Βιμ Μέρτενς παρουσίασε το νέο έργο του «Dust of truths» στην Πρέβεζα, στο συντηρημένο αρχαίο ωδείο της Νικόπολης. Η επιλογή του υπήρξε δικαιολογημένη, καθώς ο Μέρτενς εμπνεύστηκε τη συγκεκριμένη σύνθεση πριν από τρία χρόνια στον ίδιο τόπο, όταν εμφανίστηκε στο μνημείο του Οκταβιανού Αυγούστου στη Νικόπολη. Οπως εξηγεί, τότε συνειδητοποίησε τη σημασία της ναυμαχίας στο Ακτιο το 31 π.Χ.: Περισσότερο από ναυτική αναμέτρηση στο πλαίσιο ενός εμφυλίου πολέμου της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας ανάμεσα στον Γάιο Οκτάβιο και στον Μάρκο Αντώνιο, ο Μέρτενς εξέλαβε την ναυμαχία ως αντιπαράθεση ανάμεσα σε δύο κόσμους, εκείνον της Ρώμης και αυτόν της ελληνιστικής Αιγύπτου.

Η «Σκόνη απ’ τις αλήθειες» αποτελεί τελευταίο μέρος ενός τριπτύχου με τίτλο «Κραν ντ’ Εφ», όνομα παράλιας περιοχής της Γαλλίας κοντά στο Καλαί και στα σύνορα με το Βέλγιο. Γραμμένο για πιάνο και κουιντέτο εγχόρδων, δύο βιολιά, βιόλα, τσέλο και κοντραμπάσο με ηλεκτρικά ενισχυμένο ήχο, το σπονδυλωτό έργο αποτελείται από έντεκα κομμάτια, στα οποία κυριαρχεί ο καθαρά ενόργανος ήχος. Σε ορισμένα προβλέπεται τραγούδι. Ωστόσο, οι λιγοστοί στίχοι τους οποίους απέδιδε σποραδικά ο συνθέτης υποθέτει κανείς ότι είχαν και αυτοί ως κύριο στόχο να συνεισφέρουν στο αποτέλεσμα με ενόργανο τρόπο, καθώς ούτε η γλώσσα στην οποία τραγουδούσε ο Μέρτενς γινόταν κατανοητή ούτε το κείμενο δόθηκε στους ακροατές σε κάποια μορφή, τυπωμένο ή σε προβολή. Δεδομένης της μουσικής γλώσσας του συνθέτη, η οποία στη βασική μινιμαλιστική λογική της συνδυάζει στοιχεία κλασικής μουσικής, τζαζ και άμπιεντ μουσικής, γινόταν ακόμα πιο δύσκολο να συσχετιστεί το συγκεκριμένο ακρόαμα με τα ερεθίσματα που το γέννησαν. Σε κάθε περίπτωση, η μουσική ξεχώριζε για την έμφαση στο ρυθμικό στοιχείο, η οποία χαρακτηρίζει συνολικά τη δημιουργία του Μέρτενς και η οποία προσφέρει δομή στο λιτό μελωδικό θεματικό υλικό.

Στο δεύτερο μέρος της βραδιάς ο συνθέτης παρουσίασε μία επιλογή από τα κομμάτια που τον έκαναν διάσημο, με κορυφαίο το θέμα από την ταινία «Η κοιλιά του αρχιτέκτονα» του Πίτερ Γκρίναγουεϊ, η οποία πρωτοπαρουσιάστηκε το 1987 και τον έκανε γνωστό σε όλο τον κόσμο. Ετσι, είχε κανείς μπροστά του ολόκληρη τη διαδρομή από τα παλαιότερα, πολύ πιο αυστηρά, «ορθόδοξα» έργα, έως τη σημερινή γραφή με την πολύ πιο ελεύθερη χρήση της τεχνικής του μινιμαλισμού και μπορούσε να απολαύσει κάθε περίοδο για την ξεχωριστή της γοητεία.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ