ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

«Αισθάνομαι πως δεν εγκατέλειψα ποτέ το σανίδι»

ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΣΚΑΛΙΔΗ

«Ο καλλιτέχνης πρέπει να διατηρεί τη θέση του στον χορό, γιατί το σώμα μπορεί να εγκαταλείπει, αλλά η ψυχή εξακολουθεί να υπάρχει», λέει ο Μ. Λαβρόφσκι.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Θυμάται ακόμη την αποθέωση που έζησε πριν από 45 χρόνια με τον ρόλο του «Σπάρτακου», ως πρώτος τότε χορευτής, στο Ηρώδειο, παρουσία του ελληνικού κοινού. Η παράσταση εκείνη σημάδεψε και εκτόξευσε την καριέρα του γι’ αυτό και το επέλεξε προσωπικά να επιστρέψει με τα Μπολσόι, λίγο πριν κλείσει τα 76 του χρόνια. Στο τιμητικό αφιέρωμα για τον ίδιο και καλλιτεχνικά ενορχηστρωμένο από τον γιο του, ο Μιχαήλ Λαβρόφσκι θα βρεθεί και ο ίδιος πάνω στη σκηνή μαζί με τον Ιβάν Βασίλιεφ και τους άλλους μεγάλους χορευτές –και μαθητές του– των θρυλικών ρωσικών μπαλέτων.

– Εχετε πει ότι στη ζωή σας δεν σας επιτρεπόταν να κάνετε λάθος, παρά προχωρούσατε πάντα μπροστά. Πόσο δύσκολο και σκληρό είναι αυτό για έναν άνθρωπο; Τι νιώθετε ότι χάσατε από τη ζωή για χάρη του τέλειου χορευτή, χορογράφου, δασκάλου;

– Γεννήθηκα και μεγάλωσα σε μια οικογένεια που ήταν πολύ σημαντικοί καλλιτέχνες και ο χορός ήταν η ίδια τους η ζωή. Μεγάλωσα με σπαρτιατικό τρόπο. Οι γονείς μου λάτρευαν τον ελληνικό πολιτισμό. Μου τον είχαν μεταδώσει και όσο σκληρό και να ακουγόταν, απαιτούσαν το τέλειο. Φυσικά και αυτό είναι δύσκολο για έναν άνθρωπο, έρχεται συνέχεια αντιμέτωπος με τον ίδιο του τον εαυτό. Από την άλλη, επειδή οι γονείς μου ήταν αυτοί που ήταν, οι άλλοι με έβαζαν πολύ νωρίς στο μικροσκόπιο και περίμεναν το λάθος μου. Επρεπε να φανώ αντάξιος της οικογένειάς μου και αυτό ήταν ένα βαρύ φορτίο που κουβαλούσα από την αρχή της ζωής μου.

– Τι συμβουλεύετε τους νέους χορευτές;

– Να προσπαθούν για το καλύτερο και καθένας από αυτούς ξεχωριστά να δοκιμάζει να ξεπερνά τον εαυτό του. Οταν το πετυχαίνεις, είναι πολύ μεγάλη η προσωπική ικανοποίηση. Αυτό όμως απαιτεί θυσίες και μόχθο.

– Με εντυπωσιάζουν τα λόγια σας: «Ο καλλιτέχνης πρέπει πάντα να διατηρεί τη θέση του στον χορό, γιατί το σώμα μπορεί να εγκαταλείπει, αλλά η ψυχή εξακολουθεί να υπάρχει, όπως και η εμπειρία». Ποια ήταν η «θέση», οι αρχές στις οποίες υπήρξατε αμετακίνητος ως προς τον χορό όλα αυτά τα χρόνια;

– Είναι πολύ σημαντική η αυτογνωσία στον καλλιτέχνη. Να γνωρίζεις τις δυνάμεις σου. Είμαι ένας καλλιτέχνης που γεύτηκα την αγάπη του κόσμου και την επιτυχία. Οταν πίστεψα ότι ήρθε η κατάλληλη στιγμή, ήθελα να μεταφέρω την εμπειρία που είχα αποκτήσει ως πρώτος χορευτής, να τη μεταδώσω σε νέους χορευτές και να ασχοληθώ με τη χορογραφία. Αισθάνομαι ότι δεν έχω εγκαταλείψει ποτέ το σανίδι. Είμαι πάντα πάνω σε αυτό, μοχθώ αλλά τώρα με έναν διαφορετικό τρόπο. Η ψυχή εξακολουθεί να υπάρχει, έχει δύναμη και σε συνδυασμό με την εμπειρία αισθάνομαι ότι μπορώ ακόμα να δουλεύω δημιουργικά.

– Τι σας έδωσε ο χορός μέσα σας; Εάν η ζωή σας ήταν ένας ρόλος από τους τόσους που ερμηνεύσατε εκπληκτικά, ποιος θα ήταν;

– Ο χορός ήταν η ίδια μου η ζωή. Κάθε ρόλος με έκανε να βελτιώνομαι και να προχωρώ μπροστά. Τους αγαπώ όλους και τους θυμάμαι όλους. Δεν τους ξεχωρίζω, απλώς κάποιοι από αυτούς, όπως ο «Σπάρτακος», μου έδωσαν τη διεθνή αναγνώριση.

– Τα προσόντα ενός μεγάλου χορευτή και χορογράφου μοιάζουν προφανή, ορατά σε όλους. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά ενός μεγάλου δασκάλου;

– Ο δάσκαλος πρέπει να διακρίνει ανάμεσα στους μαθητές του τον καλύτερο, αλλά χωρίς να τον απομονώνει από το σύνολο. Πρέπει να τον κάνει να σκεφτεί για ό,τι από εκείνον απαιτεί ο χορός, ο οποίος θέλει καθημερινή άσκηση και προσπάθεια βελτίωσης και φυσικά να τον ωθεί να υπερβαίνει τον εαυτό του. Είναι ένας πρωταθλητισμός και πρέπει να το γνωρίζουν όσοι πρόκειται να ασχοληθούν με τον χορό, ότι χρειάζεται σκληρή δουλειά και πειθαρχία. Δεν μπορούν όλοι να γίνουν πρώτοι χορευτές, όχι γιατί ίσως δεν έχουν το ταλέντο, αλλά γιατί μπορεί να μην έχουν την πειθαρχία.

​​Θέατρο Δάσους Θεσσαλονίκη 17/9,
Ωδείο Ηρώδου Αττικού 19-20/9.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ