ΑΤΖΕΝΤΑ

Ματιές στον κόσμο

ΝΙΚΟΣ ΒΑΤΟΠΟΥΛΟΣ

Κόκκινο, η ιστορία ενός χρώματος

Ιστορικός, ειδικευμένος στην ιστορία των χρωμάτων, των συμβόλων και των οικοσήμων, ο Μισέλ Παστουρό είναι διευθυντής σπουδών στην École Pratique des Hautes Études της Σορβόννης στο Παρίσι. Η συνθετική και αναλυτική του ικανότητα είναι ευρέως γνωστή, καθώς ένα προς ένα τα βιβλία του έχουν αποκτήσει πιστούς φίλους. Εμπνέουν τις αισθήσεις οι δικές του ιστορίες των χρωμάτων, συνδεδεμένων με τα τελετουργικά, τις δοξασίες, τις πεποιθήσεις και τις προλήψεις αλλά και την ιστορία της τέχνης, της ομορφιάς και του πλούτου. Το πιο πρόσφατο βιβλίο του, που μεταφράστηκε στην αγγλική γλώσσα σε μια εξαίρετη έκδοση του Princeton University Press, είναι η ιστορία του κόκκινου (Red, The History of a Color). Οι ιστορίες των χρωμάτων σύμφωνα με τον Μισέλ Παστουρό είναι περιηγήσεις στην ιστορία της σκέψης, της τεχνολογίας, της δεισιδαιμονίας, του συμβολισμού. Εχουν προηγηθεί άλλα χρώματα. Και έτσι έχουμε ήδη την ιστορία του Μπλε, του Πράσινου και του Μαύρου. Σειρά έχει τώρα το Κόκκινο.

Στα ελληνικά είχε κυκλοφορήσει προ δεκαετίας το «Μπλε, η ιστορία ενός χρώματος» από τις εκδόσεις Μελάνι, σε μετάφραση Αννας Καρακατσούλη όπως και το πολύ διεισδυτικό «Το ρούχο του διαβόλου, μια ιστορία για ρίγες και ριγέ υφάσματα» από τον ίδιο εκδότη και με την ίδια μεταφράστρια. Ο Παστουρό προκαλεί το μυαλό, καθώς εξυφαίνει αχανείς ταπισερί συμβόλων πάνω στις οποίες οργανώνει το βλέμμα. Ως τον Μεσαίωνα, σύμφωνα με τον Παστουρό, το κόκκινο ήταν χρώμα γοήτρου στη Δύση. Το πρώτο κόκκινο προέκυψε για ζωγραφική και βαφές και σταδιακά στην αρχαιότητα, το κόκκινο συνδέθηκε με τον πόλεμο, τον πλούτο και τη δύναμη. Στον Μεσαίωνα, το κόκκινο συνδέθηκε με τον Χριστιανισμό (συμβόλιζε και το αίμα του Χριστού αλλά και τη φωτιά της Κόλασης), ενώ στην κοσμική ζωή συνδέθηκε με τον έρωτα και την ομορφιά. Στη Μεταρρύθμιση, οι Προτεστάντες άφησαν το κόκκινο στους Καθολικούς, αλλά μετά τη Γαλλική Επανάσταση, το κόκκινο απέκτησε νέα δύναμη, καθώς συνδέθηκε με τα ριζοσπαστικά κινήματα. Ο Παστουρό μας παίρνει από το χέρι και μας οδηγεί μέσα από μονοπάτια της τέχνης και της ιστορίας και μέσα από το παιχνίδι των χρωμάτων αφηγείται εκ νέου την κοινωνική ιστορία της Δύσης. Η έκδοση του Princeton University Press έχει σκληρό εξώφυλλο και πλουσιότατη εικονογράφηση.

ΓΕΡΜΑΝΙΑ
Νέο άλμπουμ του Γιόνας Κάουφμαν

Ο τενόρος σταρ της εποχής μας, ο 48χρονος Γιόνας Κάουφμαν, τραγουδάει γαλλική όπερα του 19ου αιώνα. Στο νέο του άλμπουμ από τη Sony Classical, και με τίτλο «L’ Opera», ο Γιόνας Κάουφμαν δίνει νέα αίσθηση στα μεγάλα αριστουργήματα που μετέτρεψαν το Παρίσι σε διεθνή πρωτεύουσα της όπερας. Περιλαμβάνεται, φυσικά, το περίφημο ντουέτο από τους «Αλιείς μαργαριταριών», αλλά και Κάρμεν, Βέρθερος, Ρωμαίος και Ιουλιέτα... Oπως λέει ο ίδιος, επέλεξε κομμάτια που τον διαμόρφωσαν.

ΗΠΑ
Ο αρχιτέκτων Gunnar Birkerts

Στα 92 του χρόνια απεβίωσε πρόσφατα ο αρχιτέκτων Gunnar Birkerts (1925-2017), εκπρόσωπος του καθαρόαιμου μοντερνισμού των δεκαετιών του ’50, του ’60 και του ’70. Ανήκε στη διασπορά της Βαλτικής (είχε γεννηθεί στη Ρίγα) και στην Αμερική συνδέθηκε με το Ντιτρόιτ αλλά δούλεψε σε πολλά περιώνυμα έργα στις ΗΠΑ και διεθνώς. Στη φωτογραφία, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Χιούστον (1970). Το 2014 σχεδίασε την Εθνική Βιβλιοθήκη της Λετονίας, αξιοποιώντας στοιχεία φολκλόρ.

ΜΟΝΤΡΕΑΛ
Οι αλληγορίες της Τάριν Σάιμον

Φωτογράφος με πολιτική σκέψη και ερευνητική διάθεση, η 42χρονη Τάριν Σάιμον έχει ξεχωρίσει διεθνώς και για την αισθητική ολοκλήρωση των εννοιολογικών φωτογραφιών της. Αυτήν την περίοδο και ώς τις 19 Νοεμβρίου παρουσιάζεται στο Μόντρεαλ (Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης) η έκθεσή της με τίτλο «Paperwork and the Will of Capital». Η λεπτή ειρωνεία της Τάριν Σάιμον φέρνει στο προσκήνιο τις ανθοδέσμες στα τραπέζια των πολιτικών συναντήσεων και της γραφειοκρατικής τελετουργίας.

ΝΙΟΥΠΟΡΤ
Η μπελ επόκ του Ρόουντ Αϊλαντ

Προορισμός για χιλιάδες τουρίστες είναι το Νιούπορτ, στο Ρόουντ Αϊλαντ, με τη σειρά των εντυπωσιακών επαύλεων συνδεδεμένων με ισχυρές οικογένειες όπως οι Βάντερμπιλτ. To Βreakers, που χτίστηκε το 1895, είναι ένα από τα πιο διάσημα σπίτια, δείγμα της περίφημης Gilded Age. Πρόσφατα εγκαινιάστηκε νέα ξενάγηση, που θα παρουσιάζει την οικιακή τεχνολογία που επέτρεψε σε αυτό το 70 δωματίων αρχιτεκτόνημα της μπελ επόκ να είναι τόσο πρωτοποριακό πίσω από τη διακοσμημένη πρόσοψη.

ΒΟΣΤΩΝΗ
Ο φωτογράφος Αλφρεντ Στίγκλιτζ

Εως τις 5 Nοεμβρίου λειτουργεί η ατμοσφαιρική έκθεση-φόρος τιμής στην ιδιοφυΐα του φωτογράφου Αλφρεντ Στίγκλιτζ στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Βοστώνης. Η έκθεση, με γνήσια έργα φωτογραφικού εξπρεσιονισμού, συνδέει την τέχνη του Στίγκλιτζ με την παρουσία του στην Αμερική των αρχών του 20ού αιώνα. Στη φωτογραφία, τα χέρια της ζωγράφου Τζόρτζια O’ Κιφ, της οποίας έχει κάνει και ένα αποκαλυπτικό πορτρέτο, που περιλαμβάνεται επίσης στην έκθεση της Βοστώνης.

 

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ