ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Πρόβατα στην Πανεπιστημίου

ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΧΑΡΜΠΗΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Ολοι εμείς που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε την Αθήνα ως μεγαλούπολη μετά τη δεκαετία του ’80 και του ’90, αλλά ακόμα και όσοι παλαιότεροι έχουν προλάβει τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, πρέπει οπωσδήποτε να επισκεφθούν τη νέα φωτογραφική έκθεση «Αθήνα 1917. Με το βλέμμα της Στρατιάς της Ανατολής», του Μουσείου Μπενάκη. Κι αυτό διότι η έκθεση, που διοργανώνεται σε συνεργασία με τη Γαλλική Σχολή Αθηνών, μας προσφέρει μια εκπληκτική, αναπάντεχη ματιά σε μια πόλη τελείως διαφορετική, ολίγον βουκολική και κάπως... αφαιρετική.

Τα πάντα, βέβαια, ξεκινούν από το ιστορικό πλαίσιο: βρισκόμαστε στα τέλη του 1916 - αρχές 1917. Εχουν προηγηθεί τα «Νοεμβριανά», η αποβίβαση δηλαδή των γαλλοβρετανικών δυνάμεων στην Αθήνα και οι ένοπλες συγκρούσεις που ακολούθησαν με τους εδώ φιλοβασιλικούς, όπως και ο ναυτικός αποκλεισμός που οδήγησε τους κατοίκους της πόλης στον λιμό. Τον Ιούνιο πια, όταν ο Βενιζέλος επιστρέφει στην Αθήνα από τη Θεσσαλονίκη, μαζί του έρχεται και η Στρατιά της Ανατολής, το πολυεθνικό εκστρατευτικό σώμα –κυρίως γαλλικό– το οποίο εδραιώνει πια την κυριαρχία των Συμμάχων. Εκτός από την επίδειξη δύναμης, οι στρατιωτικοί φωτογράφοι του σώματος βρίσκουν επίσης την ευκαιρία να απαθανατίσουν την Αθήνα της εποχής.

Το έργο τους είχε προφανώς σκοπό προπαγανδιστικό, επιτελεί ωστόσο και σημαντικότατο ιστορικό ρόλο, ενώ υπάρχουν και λήψεις ιδιαίτερου αισθητικού ενδιαφέροντος. Το πιο σημαντικό: οι 110 φωτογραφίες της έκθεσης και οι εκατοντάδες άλλες του ίδιου αρχείου δείχνουν την Αθήνα όπως ήταν προτού την πληθύνουν οι πρόσφυγες, πριν καν θεμελιωθεί στο έδαφός της το πρώτο κτίριο από μπετόν –αυτό έγινε ακριβώς τότε, το 1917. Την Αθήνα όπου κοπάδια αιγοπροβάτων διασχίζουν ανέμελα την Πανεπιστημίου· οι λόφοι της –Φιλοπάππου, Στρέφη, Πνύκα– είναι γυμνοί από βλάστηση· ο μη ανασκαμμένος ακόμα χώρος της Αρχαίας Αγοράς είναι μια φτωχική γειτονιά με υπαίθριες βρύσες και αρχαία μέλη αγαλμάτων πεταμένα στους κήπους· οι άνθρωποι παίρνουν τον μεσημεριανό τους ύπνο στον δρόμο· και το τζαμί στο Μοναστηράκι είναι... το τζαμί στο Μοναστηράκι, με τα ίδια τσίγκινα υπόστεγα που το γνωρίσαμε και τον 21ο αιώνα.

Ο σκοπός

Το σπουδαίο αυτό φωτογραφικό υλικό, που παρουσιάζεται πρώτη φορά στην Ελλάδα, φυλάσσεται σήμερα στο Παρίσι. Σκοπός της έκθεσης του Μουσείου Μπενάκη, όπως μας διευκρίνισαν οι συντελεστές της στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου, είναι η ανάδειξη όσο το δυνατόν περισσότερων στοιχείων, πάντα μέσα από τη ματιά εκείνων των μισο-επαγγελματιών φωτογράφων. Για αυτό, άλλωστε, υπάρχει και ο θεματικός διαχωρισμός σε ενότητες που σχετίζονται με την καθημερινή ζωή ή τα αρχαία μνημεία, αλλά και σε άλλες με καθαρά ιστορικό ενδιαφέρον, όπως αυτές που έχουν να κάνουν με την άφιξη του Βενιζέλου ή τα τεκμήρια των συγκρούσεων. Οπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά, «δίπλα στις εικόνες του “Ελλάς - Γαλλία - Συμμαχία” υπάρχουν ακόμα εκείνες του “Ελλάς - Γαλλία - Αποκλεισμός” κι αυτό δεν μπορούμε να το αγνοήσουμε».

​​Η έκθεση «Αθήνα 1917. Με το βλέμμα της Στρατιάς της Ανατολής» θα διαρκέσει έως τις 12/11.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ