Δρ. ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ*

Κρίση Βόρειας Κορέας και ρευστές γεωστρατηγικές ισορροπίες

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Με πρόσφατη απόφασή του το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ (11/9/2017) επέβαλε ομόφωνα εναντίον της Βόρειας Κορέας αυστηρότερες κυρώσεις που αφορούν τον περιορισμό εισαγωγών πετρελαίου και εξαγωγής προϊόντων και εργατών της. Κατά κάποιους, μια πρόοδος στη συνεργασία των ΗΠΑ με Κίνα και Ρωσία προς την σωστή κατεύθυνση. Υπήρξε, όμως, βεβαιότητα ότι μια αυστηρότερη απόφαση με ουσιαστικά ασφυκτικά μέτρα για την οικονομία, την κοινωνία, ενδεχομένως και για το καθεστώς της Βόρειας Κορέας θα αντιμετώπιζε το veto των δύο τελευταίων. Η αντίδραση της Βόρειας Κορέας αμέσως μετά την απόφαση είναι ενδεικτική της αναμενόμενης εξέλιξης της κρίσης. Αξιωματούχοι της χώρας δήλωσαν ότι, αυξημένη πίεση από τις ΗΠΑ θα μπορούσε να σημαίνει ότι η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει «μια πολύ ισχυρή απόκριση, με αφόρητες συνέπειες». Δηλαδή, κλιμάκωση ενός άκρως επικίνδυνου αδιεξόδου. Στην καλύτερη περίπτωση, η στάση αυτή της Βόρειας Κορέας αποσκοπεί στην εξακολούθηση ενίσχυσης των θέσεών της σε πολύ πιθανές μελλοντικές διαπραγματεύσεις για διπλωματική επίλυση της κρίσης. Η Πιονγιάνγκ επιβεβαίωσε, εξάλλου, πρόσφατα πληροφορίες ότι προετοιμάζει την εκτόξευση ενός ακόμη διηπειρωτικού βαλλιστικού πυραύλου. Η τελευταία πυρηνική δοκιμή της Βόρειας Κορέας, κατά τον ισχυρισμό της, ήταν έκρηξη μιας ισχυρότατης υδρογονοβόμβας. Ενα επιπλέον σημαντικό τεχνολογικό επίτευγμα, που αποτελεί προϋπόθεση για την επιτυχή επανείσοδο του φορέα της πυρηνικής κεφαλής στην ατμόσφαιρα, είναι η σμίκρυνση των πυρηνικών κεφαλών. Η Βόρεια Κορέα ισχυρίζεται ότι και αυτό το επέτυχε. Η ακρίβεια αυτών των ισχυρισμών διαφοροποιεί το τελικό αποτέλεσμα και μόνον ως προς την ακριβή επίτευξη του στόχου και την καταστροφική ισχύ του όπλου. Δηλαδή αντί του κέντρου του Μανχάταν, θα πληγεί ενδεχομένως η περιφέρεια της Νέας Υόρκης ή ίσως τα υπεράνω της, καθώς και αντί να υπάρξει έκρηξη ισχυρής υδρογονοβόμβας θα εκραγεί μια «ασθενέστερη» βόμβα πλουτωνίου ή ουρανίου. Οποία ουσιαστική διαφορά;

Σοβαροί αναλυτές θεωρούν ότι και οι δύο πλευρές αναγνωρίζουν πλέον πως η συνέχιση της κρίσης, δηλαδή η συνέχιση του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος της Βόρειας Κορέας αλλά και η εντατικοποίηση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή, δεν οδηγούν καμία πλευρά σε ευτυχές τέλος. Αυτή η διελκυστίνδα δεν αναδεικνύει μοναδικό νικητή. Η επαναφορά της Β. Κορέας στο επίπεδο μηδενικής πυρηνικής ικανότητας πρέπει να θεωρείται πλέον ουτοπία. Καμία χώρα μη μέλος της NPT, της διεθνούς συμφωνίας για απαγόρευση διασποράς των πυρηνικών όπλων, η οποία είχε ήδη κατασκευάσει πυρηνικά όπλα όπως Ινδία, Πακιστάν, και ενδεχομένως Ισραήλ, δεν επέστρεψε σε μηδενική ικανότητα ή δήλωσε την πρόθεσή της να το πράξει. Μόνη εξαίρεση υπήρξε η Νότια Αφρική, η οποία κατέστρεψε εθελοντικά τα πυρηνικά της όπλα υπό την επίβλεψη των επιθεωρητών του ΙΑΕΑ το 1990 πριν από την τελική κατάρρευση του Απαρτχάιντ.

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι το πυρηνικό οπλοστάσιο της Βόρειας Κορέας και τα σχετικά πυρηνικά της υλικά και εγκαταστάσεις δεν είναι δυνατόν να εξουδετερωθούν με μη ειρηνικό τρόπο. Θα προκληθεί πυρηνικό ολοκαύτωμα. Το ευφυέστερο και αποτελεσματικότερο, αλλά και καθ’ όλα ρεαλιστικό όπως απέδειξε η περίπτωση της συμφωνίας του Ιράν, είναι μία όσο το δυνατόν έγκαιρη διπλωματική συμφωνία που θα βασίζεται αφενός στο άμεσο πάγωμα των πυρηνικών και βαλλιστικών προγραμμάτων της Β. Κορέας και αφετέρου σε υποχωρήσεις των ΗΠΑ στον χώρο της στρατηγικής της ασφάλειας στη ΝΑ Ασία.

Μια τέτοια συμφωνία μπορεί να επιτευχθεί μόνο σε συνεργασία με Κίνα και Ρωσία, στο πλαίσιο του ΟΗΕ και των αρμόδιων οργάνων του (ΙΑΕΑ), όχι με βάση κυρώσεις αποφάσεων του Σ.Α./ΟΗΕ, αλλά αμοιβαίες δεσμεύσεις των δύο πλευρών και με εγγυήσεις από και προς όλες τις χώρες που εμπλέκονται στον χάρτη των νέων πλέον γεωστρατηγικών ισορροπιών. Σε κάθε περίπτωση, αναπόφευκτη συνέπεια της οποιασδήποτε έκβασης αυτής της κρίσης θα είναι δυναμικές ανακατατάξεις στους ευρύτερους γεωστρατηγικούς σχεδιασμούς ασφάλειας των ισχυρών, με οτιδήποτε αυτό συνεπάγεται για όλους τους υπόλοιπους.

* Πρώην επιθεωρητής Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ).

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ