Νίκος Κωνσταντάρας ΝΙΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ

Το μεγάλο βήμα των Κούρδων

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ο​​σο πλησιάζει η 25η Σεπτεμβρίου, ημερομηνία του δημοψηφίσματος των Κούρδων του βορείου Ιράκ, όπου αναμένεται σχεδόν απόλυτη αποδοχή της πρότασης να κηρύξουν την ανεξαρτησία τους, όλοι οι γείτονες αλλά και η διεθνής κοινότητα πιέζουν να μην προχωρήσουν.

Είναι, όμως, σίγουρο ότι ο πρόεδρος της κουρδικής περιοχής, Μασούντ Μπαρζανί, δεν θα υποκύψει στις πιέσεις και στις απειλές. Πάνω στους ώμους του πέφτει η ιστορική ευθύνη να συμβάλει στη μεγάλη πορεία του λαού του προς την ανεξαρτησία. Δεν μπορεί να κάνει άλλο από το να εκμεταλλευθεί τη συγκυρία. Θα γνωρίζει, ασφαλώς, και τους κινδύνους που οι Κούρδοι θα αντιμετωπίσουν.

Οι ίδιοι συνηθίζουν να λένε ότι «οι Κούρδοι δεν έχουν φίλους παρά μόνο τα βουνά». Οσο και αυτό να έχει αποδειχθεί σε μια μακρά ιστορία όπου συνεχώς προδόθηκαν από συμμάχους και πάτρωνες, το ίδιο επικίνδυνη είναι η τάση αυτοκαταστροφής μεταξύ κουρδικών φυλών και πολιτικών κομμάτων. Μόνο τον τελευταίο αιώνα, πολλοί Κούρδοι πολέμησαν στο πλευρό του Μουσταφά Κεμάλ, βοηθώντας να ανατραπεί η Συνθήκη των Σεβρών που παραχωρούσε αυτονομία σε κουρδική περιοχή (υπό την κηδεμονία των Βρετανών, έστω), έως τις πρόσφατες εμφύλιες συρράξεις μεταξύ του ΚDP του Μπαρζάνι κα του PUK του πρώην προέδρου του Ιράκ, Τζελάλ Ταλαμπανί. Το ερώτημα τώρα είναι εάν η ιστορική ευκαιρία που παρουσιάζεται με το δημοψήφισμα, και σε όσα θα ακολουθήσουν, θα ενώσει τους Κούρδους ή αν θα οδηγήσει σε αλληλοσπαραγμό.

Πέρα από την αντίθεση της Βαγδάτης, οι γειτονικές χώρες φοβούνται πως οι Κούρδοι του Ιράκ θα αποτελέσουν παράδειγμα για τους κουρδικούς πληθυσμούς στις δικές τους χώρες. Στις 12 Σεπτεμβρίου, το ιρακινό κοινοβούλιο δήλωσε ότι δεν αναγνωρίζει τη νομιμότητα του δημοψηφίσματος. Δύο ημέρες αργότερα, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών επικρότησε αυτή την απόφαση. Την ίδια ημέρα (Πέμπτη), ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη μάχη κατά του Ισλαμικού Κράτους, Μπρετ Μακ Γκουρκ, σε αντιπροσωπεία που συμπεριλάμβανε εκπροσώπους του ΟΗΕ, συναντήθηκε με τον Μπαρζανί και του είπε ότι «δεν υπάρχει πιθανότητα» το δημοψήφισμα να τύχει διεθνούς νομιμοποίησης. Στις 9 Σεπτεμβρίου, οι πρόεδροι του Ιράν και της Τουρκίας είχαν συναντηθεί στο Καζαχστάν και, όπως δήλωσε ο πρόεδρος Χασάν Ροχανί, συμφώνησαν ότι «οποιαδήποτε αλλαγή συνόρων πυροδοτεί μεγάλες εντάσεις και αυτό θα βλάψει όλους τους λαούς της περιοχής». Η κυβέρνηση της Συρίας, όπου κουρδικές και κρατικές μονάδες ένωσαν τις δυνάμεις τους εναντίον του Ισλαμικού Κράτους, είναι, επίσης, κατά της ανεξαρτητοποίησης των Κούρδων.

Οι Κούρδοι, όμως, στον βαθμό που συντονίζουν τις κινήσεις τους στην ευρύτερη περιοχή, βρίσκονται κοντά στο να αποκτήσουν «διάδρομο» από το Ιράν έως και την ακτή της Μεσογείου. Την ίδια ώρα, γνωρίζουν ότι άλλες ομάδες και τα γύρω κράτη (εκτός από το Ισραήλ) αντιτίθενται στην ανεξαρτητοποίησή τους. Οι ίδιοι πρέπει να ζυγίσουν και το πόσες φορές στο παρελθόν δυτικές δυνάμεις τούς πρόδωσαν – μεταξύ αυτών η εγκατάλειψη του πατέρα του Μασούντ Μπαρζανί, μουλά Μουσταφά, από τους Αμερικανούς το 1975. Πόσες φορές, όμως, μπορούν οι δυτικοί να προδώσουν ένα λαό που επανειλημμένως αποδείχθηκε πιστός σύμμαχος;

Η συγκυρία ευνοεί το βήμα προς την ανεξαρτησία. Η κόλαση που προκάλεσε το Ισλαμικό Κράτος ανέδειξε τις κουρδικές στρατιωτικές δυνάμεις, των οποίων οι θυσίες και οι επιτυχίες δεν πρέπει να αγνοηθούν από κανέναν. Η ταραχή επέτρεψε στους Κούρδους να πάρουν τον έλεγχο του Κιρκούκ, πόλη που θεωρούν πρωτεύουσά τους, όμως αποτελεί και σημείο μεγάλης έντασης, καθώς είναι πλούσια σε πετρέλαια αλλά και κατοικείται επίσης από πολλούς Αραβες και Τουρκομάνους. Ισως θα ήταν σοφό εκ μέρους του Μπαρζανί να διαβεβαιώσει ότι μετά το δημοψήφισμα θα γίνουν διαπραγματεύσεις για τέτοια θέματα. Αυτό που δεν μπορεί να κάνει είναι να περιμένει «καταλληλότερη στιγμή». Ποτέ δεν είναι τέλειες οι συνθήκες – αλλιώς, δεν θα ήταν αναγκαίες οι επαναστάσεις.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ