ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

«Υπάρχουν δεκάδες φεστιβάλ και νέα εγχειρήματα, ασυνήθιστα πολλά για την πόλη», λέει ο Γιώργος Τούλας. Στον απόηχο της ΔΕΘ, λίγο πριν τη σκυτάλη πάρει η Μπιενάλε και στη συνέχεια το Φεστιβάλ Κινηματογράφου, κάνει την «ακτινογραφία» της φθινοπωρινής Θεσσαλονίκης και εξηγεί πώς οι συλλογικότητες βοήθησαν την πόλη «να ξεπεράσει την απαισιοδοξία και τη συστολή που έφερε η κρίση». Μιλήσαμε μαζί του ενώ προετοίμαζε τις εκδηλώσεις για την επέτειο από τα 100 χρόνια της καταστροφικής πυρκαγιάς της Θεσσαλονίκης.

Από τη ΔΕΘ στην Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης και μετά στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου. Είναι το φθινόπωρο η καλύτερή εποχή για τον επισκέπτη;

Αυτή τη στιγμή επικρατεί ένα κλίμα ευφορίας. Το τουριστικό κύμα που σηκώνεται με τη ΔΕΘ δεν διαρκεί μόνο το δεκαήμερο της έκθεσης, και αυτό φαίνεται από τις κρατήσεις των ξενοδοχείων και τα γκρουπ τουριστών που τριγυρίζουν στους πεζόδρομους. Η Θεσσαλονίκη εξελίσσεται σε δυνατό city break προορισμό, τόσο για τους Βαλκάνιους που έρχονται για μια-δυο μέρες όσο και για τους υπόλοιπους Ευρωπαίους. Βέβαια, σε αυτό βοηθάει και το γεγονός ότι προστέθηκαν νέες αεροπορικές συνδέσεις. Σταθερή αφορμή αποτελούν τα Δημήτρια, η 6η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης, που ανοίγει τις πύλες της στις 30 Σεπτεμβρίου, και το Φεστιβάλ Κινηματογράφου τον Νοέμβριο. Ανάμεσα σε αυτές τις δύο πολιτιστικές διοργανώσεις, αλλά και παράλληλα με αυτές, ο κόσμος κάθε μέρα έχει κάπου να πάει. Μπορεί να επιλέξει από θεματικά φεστιβάλ όπως είναι το Reworks, ένα από τα μεγαλύτερα φεστιβάλ ηλεκτρονικής μουσικής της Ευρώπης που πραγματοποιήθηκε πριν από λίγες μέρες, μέχρι εκδηλώσεις που βάζουν τη γαστρονομία και το street fashion στο παιχνίδι. Με αφετηρία την άνοιξη και κορύφωση το φθινόπωρο, η πόλη βρίσκεται σε έναν οργασμό δραστηριοτήτων. Αυτό συμβαίνει τα τελευταία τρία-τέσσερα χρόνια και οφείλεται στην ανάπτυξη των δημιουργικών δυνάμεων. Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου θα απλωθεί φέτος σε περισσότερες γειτονιές, και αυτό κατά τη γνώμη μου το κάνει ένα σημαντικό κομμάτι της ζωής όλων μας.

Ποιες είναι οι τάσεις που θα δούμε να επικρατούν στις εκδηλώσεις του φθινοπώρου;

Φέτος όλα είναι δρόμος: έχουν μεγάλη απήχηση τα φεστιβάλ του δρόμου, οι υπαίθριες γιορτές και τα παζάρια. Νέοι πολυχώροι ευνοούν τις συνέργειες, καλλιτεχνικές και επιχειρηματικές. Τα πάρτι αποκτούν θεματικό χαρακτήρα, διότι δεν αρκεί μόνο ένας DJ, χρειάζεται να υπάρχει και να στηθεί ένα ολόκληρο κόνσεπτ. Όσον αφορά τη γαστρονομία, αυξάνονται τα brunch Σαββατοκύριακου και γίνεται στροφή στην «πράσινη» κουλτούρα. Πολλαπλασιάζονται οι αστικοί λαχανόκηποι και οι vegan γωνιές, ενώ οι τελευταίες τάσεις στη φιλοξενία είναι τα hostels και τα bed & breakfast με φρέσκια αισθητική.  

Τι πυροδότησε τη δημιουργία τέτοιων ομάδων; Ποιες ξεχωρίζουν και ποιοι τις αποτελούν;

Καλλιτέχνες, αρχιτέκτονες, μουσικοί, designers, δημοσιογράφοι, κάτοικοι που επέμειναν να μείνουν εδώ και να αντιμετωπίσουν την κρίση κράτησαν την πόλη ζωντανή. Τα δημιουργικά μυαλά της πόλης αντέδρασαν στην κατήφεια και στην ηττοπάθεια της κρίσης, και τώρα ζούμε το αποκορύφωμα της δραστηριότητάς τους. Όλες οι ομάδες κάνουν καλές δουλειές. Ανάμεσά τους οι Open Ηouse, η αρχιτεκτονική κολεκτίβα που διοργανώνει ξεναγήσεις σε κτίρια της πόλης, το Kapani Project, μια δράση πολιτισμού με μουσικά, εικαστικά και θεατρικά δρώμενα, που κάθε Οκτώβριο ζωντανεύει τα μαγαζιά στο Καπάνι, την παραδοσιακή αγορά της Θεσσαλονίκης. Συνέχεια γίνεται κάτι καινούργιο, οι πολίτες έχουν αφορμή για να βγουν από το σπίτι. Η πόλη έχει ξεπεράσει την απαισιοδοξία και τη συστολή που έφερε η κρίση και σε αυτό έχει βάλει ένα λιθαράκι και το «Θεσσαλονίκη Αλλιώς», γιατί ήταν η πρώτη μεγάλη συνέργεια και ενέπνευσε πολλούς στη συνέχεια.

Πώς γεννήθηκε η πρωτοβουλία «Θεσσαλονίκη Αλλιώς»;

Πριν από επτά χρόνια αποφασίσαμε να γιορτάσουμε τα 20 χρόνια δράσης του περιοδικού Parallaxi, του παλιότερου free press της Θεσσαλονίκης, που ξεκίνησε στα τέλη του 1989. Σκεφτήκαμε τότε, αντί να κάνουμε ένα πάρτι, να δείξουμε έμπρακτα πώς θα θέλαμε εμείς να είναι η πόλη μας και να αποδείξουμε ότι μπορούμε να ενώσουμε τις δυνάμεις μας για το κοινό καλό. Έτσι ξεκίνησε ένα «αστικό πείραμα». Έκτοτε έχουμε συντονίσει πάνω από 43 δράσεις, προσελκύοντας συνολικά περισσότερους από 500.000 θεατές. Στόχος μας είναι σε κάθε πρωτοβουλία να φέρνουμε κοντά ανθρώπους από διαφορετικούς χώρους και να υλοποιούμε δράσεις με άξονες το περιβάλλον, την κοινωνική αλληλεγγύη, τον πολιτισμό και τον δημόσιο χώρο.

Πώς προσεγγίσατε την ιστορική πυρκαγιά του 1917 και με τι στόχο;

Η φωτιά αποτελεί σημαντικό ορόσημο της ιστορίας της Θεσσαλονίκης, αφού κατέστρεψε το μεγαλύτερο μέρος της. Σηματοδοτεί την αλλαγή εποχής και την αναγέννησή της. Έτσι, θεωρήσαμε ότι θα έπρεπε να στοχαστούμε πάνω σε αυτό το γεγονός προσεγγίζοντάς το σφαιρικά: από το στάδιο του αστικού θρύλου μέχρι τις βαθύτερες αιτίες. Αναπαραστήσαμε λοιπόν, σε ένα μεγάλο σκηνικό με τις πλατείες και τα μπαλκόνια του κέντρου, τις 32 δραματικές ώρες που έζησε η πόλη. Πάνω από 400 άτομα, εθελοντές και μη, καλλιτέχνες, μουσικοί, φοιτητές της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ, video artists, δούλεψαν για το πολυθέαμα «Έγινε η σπίθα πυρκαγιά», που συνδιοργάνωσαν η Parallaxi και το «Θεσσαλονίκη Αλλιώς» σε συνεργασία με τον Δήμο Θεσσαλονίκης.

Από ποια νοοτροπία θα έπρεπε να απαλλαγεί η Θεσσαλονίκη; Και τι δεν θα έπρεπε να χάσει ποτέ;

Από τη νοοτροπία της αδιαφορίας και του «οχαδερφισμού» και από τη συνήθεια στην ατιμωρησία. Δεν υπάρχουν συνέπειες για όποιον είναι ασεβής απέναντι στην πόλη, γι’ αυτόν που παρκάρει στο πεζοδρόμιο ή βγάζει τραπεζοκαθίσματα, μετατρέποντας τον δημόσιο αστικό χώρο σε έκθεση επίπλων. Δεν υπάρχει αποτελεσματικός ελεγκτικός μηχανισμός. Όμως έχει μια ζεστασιά η Θεσσαλονίκη, που δεν τη συναντάς στις άλλες μεγαλουπόλεις. Έχει συνοχή. Το κέντρο της είναι ζωντανό όλες τις ώρες της ημέρας, δεν είναι π.χ. σαν την Ομόνοια, δεν ερημώνει τις νύχτες. Ακόμα και στην κορύφωση της κρίσης, ένα κάλεσμα ήταν αρκετό για να ανταποκριθούν χιλιάδες κάτοικοι. Είναι ένας τόπος που αγαπιέται πολύ, όχι μόνο από αυτούς που γεννήθηκαν εδώ, αλλά και από όσους ήρθαν να σπουδάσουν. Έχει στους κόλπους της 120.000 φοιτητές – το 1/10 των κατοίκων της σπουδάζει. Αυτό το ζωντανό κοινό ακόμη δεν έχει αξιοποιηθεί, μπορούμε να τους εμπνεύσουμε και να τους σηκώσουμε από τα καφέ – δεν είναι ακατόρθωτο!

Κάνοντας έναν σύντομο απολογισμό, ποιο θεωρείτε ότι είναι το μεγαλύτερο επίτευγμα αυτών των παρεμβάσεων;

Το ότι σε αυτά τα 28 χρόνια δεν προδώσαμε τις αρχές μας. Ξεκινήσαμε μόνο με δράσεις για το σινεμά, ξαναβάλαμε τον κόσμο στις αίθουσες, ευαισθητοποιήσαμε τους πολίτες σε ζητήματα αστικού περιβάλλοντος, επιμείναμε για τις πεζοδρομήσεις και τα καταφέραμε. Πήγαμε σε εγκαταλελειμμένα οικόπεδα, φτιάξαμε πάρκα, δουλέψαμε με τσιγγάνους στον Δενδροπόταμο, ανακαινίσαμε ιδρύματα που πλήττονται, όπως η Σχολή Τυφλών, οργανώσαμε εκπαιδευτικά προγράμματα. Μπήκαμε σε αχαρτογράφητα κομμάτια. Επιβιώσαμε χωρίς να βάλουμε νερό στο κρασί μας και έτσι θα συνεχίσουμε.

Ποια θα είναι η εικόνα της πόλης όταν ολοκληρωθούν τα έργα υποδομής που τρέχουν;

Πρόκειται για έναν κύκλο έργων που, όταν ολοκληρωθούν –λέγεται ότι θα είναι το 2021–, η Θεσσαλονίκη θα αναβαθμιστεί. Ανάμεσά τους το Στρατόπεδο Παύλου Μελά, που θα αναπλαστεί και τα επόμενα χρόνια θα μεταμορφωθεί σε ένα τεράστιο Μητροπολιτικό Πάρκο, και το Μουσείο Ολοκαυτώματος, που θα ανεγερθεί στην παρηκμασμένη δυτική είσοδο της Θεσσαλονίκης. Σε συνδυασμό με τα έργα του μετρό, την αναβάθμιση στο λιμάνι και στο αεροδρόμιο, τη ριζική αναμόρφωση της Αγοράς Μοδιάνο, την ανάδειξη των αρχαίων ευρημάτων που εντοπίστηκαν κατά την ανασκαφή του μετρό και τον αρχαιολογικό περίπατο που σχεδιάζεται, η πόλη θα είναι αγνώριστη. Ας ελπίσουμε ότι θα γίνουν πράξη.

Online

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ