ΕΛΛΑΔΑ

«Αφήνουμε το τοξικό κατακάθι...»

ΓΙΑΝΝΗΣ ΕΛΑΦΡΟΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Βόμβα ρύπανσης με μακροχρόνιες συνέπειες για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία, κυρίως μέσω διατροφικής αλυσίδας, χαρακτηρίζουν επιστήμονες τη διαρροή πετρελαιοειδών από το «Αγία Ζώνη ΙΙ». Για «σοβαρότατο ατύχημα σε σχεδόν κλειστό κόλπο, δίπλα σε μαζικά κατοικημένη περιοχή», που αποτελεί πρωτιά στην Ευρώπη, μιλάει ο κ. Δημήτρης Κουρέτας, καθηγητής Βιοχημείας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Τοξικολογίας. «Εισπνεύσαμε το επικίνδυνο “άρωμα” υδρογονανθράκων (κυρίως οι εργαζόμενοι στον καθαρισμό), καθαρίζουμε το εμφανές “καϊμάκι” που επιπλέει και αφήνουμε το τοξικό κατακάθι πετρελαιοειδών», περιγράφει με όρους... ελληνικού καφέ ο κ. Θοδωρής Τσιμπίδης, διευθυντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος». Ενώ η κ. Αναστασία Μήλιου, υδροβιολόγος και επικεφαλής Ερευνών του «Αρχιπελάγους», τονίζει πως οι συνέπειες έχουν μέλλον, καθώς «οι επιπτώσεις είναι εντονότερες στα αυγά και τις προνύμφες, παρά στα ενήλικα ψάρια». Με τη βοήθειά τους απαντάμε σε μερικά ερωτήματα:

1. Πόσο καιρό χρειάζεται για να καθαρίσει ο Σαρωνικός;

«Σε διαρροή μικρότερης έκτασης στον Ευβοϊκό Κόλπο χρειάστηκε 1,5 χρόνος για να επανέλθει το σύστημα. Είναι η πρώτη φορά που αντιμετωπίζουμε τέτοια ρύπανση κοντά σε κατοικημένη περιοχή. Είναι διαφορετικό από ό,τι στο πέλαγος», τονίζει ο κ. Κουρέτας. «Ο Σαρωνικός δέχεται σημαντικά ρυπαντικά φορτία από μια πόλη τεσσάρων εκατομμυρίων, κι αυτό δυσκολεύει την αποκατάσταση», σημειώνει ο κ. Τσιμπίδης.

2. Πόσο χρονικό διάστημα μπορεί να μείνει το πετρέλαιο στον βυθό;

«Στον θαλάσσιο πυθμένα της περιοχής όπου βυθίστηκε το Exxon Valdez το 1989 υπάρχει ακόμα τοξικό στρώμα πετρελαιοειδών. Μετά 28 έτη συνεχίζουν να ρυπαίνονται οικοσυστήματα και ιχθυαποθέματα», αναφέρει ο κ. Τσιμπίδης. Ο κ. Κουρέτας θυμίζει πως το 1993 στην Πύλο βρέθηκε απόθεση πετρελαίου στον βυθό από ναυάγιο που είχε συμβεί πριν από 12 χρόνια.

3. Ποιες είναι οι συνέπειες των υδρογονανθράκων στην υγεία;

«Η τοξικότητά τους μπορεί να επηρεάσει κυρίως το πνευμονικό σύστημα, αλλά και το νευρολογικό, καρδιακό, γαστρεντερικό, δερματολογικό κ.λπ.», σημειώνει η κ. Μήλιου. «Διαταράσσουν και την ορμονική λειτουργία και γι’ αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή από εγκύους, μικρά παιδιά και άτομα με αναπνευστικά προβλήματα», υπογραμμίζει ο κ. Κουρέτας.

4. Ποια η επίδραση στα ψάρια;

«Η μακροπρόθεσμη έκθεση των προνυμφών σε πετρελαιοειδή επηρεάζει την αναπαραγωγή και την ανάπτυξή τους, ενώ προκαλεί δυσμορφίες και υψηλή θνησιμότητα. Ερευνες στην περιοχή του EXXON VALDEZ έδειξαν πως στα αυγά και τις προνύμφες των σολομών εντοπίστηκε τοξικότητα από αόρατα υπολείμματα πετρελαίου», λέει η κ. Μήλιου. «Εχει παρατηρηθεί σε ανάλογα περιστατικά ακόμα και θηλυκοποίηση αρσενικών ψαριών, λόγω ορμονικών διαταραχών», συμπληρώνει ο κ. Κουρέτας.

5. Ποια αλιεύματα θίγονται περισσότερο;

«Χρειάζεται συγκεκριμένη μελέτη και όχι βιαστικά συμπεράσματα. Μεγαλύτερη βιοσυσσώρευση τοξικών ουσιών παρατηρείται συνήθως στα λεγόμενα “λιπαρά” ψάρια, όπως η σαρδέλα, ενώ σημαντικό πλήγμα αναμένεται να δεχτούν τα κεφαλόποδα (καλαμάρια, χταπόδια κ.ά.)», αναφέρει η κ. Μήλιου.

6. Τι θα γίνει με την αλιεία στην περιοχή που επλήγη;

«Απαιτείται έλεγχος αλιευτικών δειγμάτων από την περιοχή για τουλάχιστον δύο μήνες», τονίζει ο κ. Κουρέτας. «Η αλιεία στη ρυπασμένη περιοχή πρέπει να σταματήσει. Στα ανοικτά, στα 5 - 10 μίλια, υπάρχουν ωραίοι ψαρότοποι», λέει ο κ. Τσιμπίδης.

7. Τα όστρακα επηρεάζονται;

«Τα όστρακα επηρεάζονται ακόμα περισσότερο», λέει ο κ. Κουρέτας. «Η κατανάλωση οστράκων από την περιοχή είναι πολύ επικίνδυνη. Πρέπει να σταματήσουν τώρα τα (παράνομα) συνεργεία οστρακοσυλλεκτών του Σαρωνικού, που εφοδιάζουν εστιατόρια», τονίζει ο κ. Τσιμπίδης.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ