ΚΟΣΜΟΣ

Ανάλυση: «Πως να αυξήσετε τη φοροδιαφυγή»

ΣΤΕΛΙΟΣ ΠΕΤΣΑΣ*

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Τον Αύγουστο 2013 η κυβέρνηση Σαμαρά μείωσε πιλοτικά για πέντε μήνες τον ΦΠΑ στην εστίαση στο 13%, από 23% τότε. Μια μεγάλη μείωση 10 ποσοστιαίων μονάδων ή κατά 43% η οποία συνεχίστηκε και όλο το 2014! Το αποτέλεσμα της τολμηρής αυτής κίνησης ήταν να δικαιωθούν οι αρμόδιες Ελληνικές υπηρεσίες (ΓΛΚ, ΓΓΔΕ/ΓΓΠΣ) οι οποίες προέβλεπαν ότι με αυτή τη μείωση θα αυξανόταν ο τζίρος στο «τουριστικό πακέτο» (κατάλυμα και εστίαση), θα αυξανόταν η απασχόληση στον κλάδο, θα μειώνονταν οι τιμές και θα αυξανόταν η φορολογική συμμόρφωση (βλέπε Διάγραμμα 1). Έτσι, κόντρα στη διαφωνία της Τρόϊκα και των προβλέψεών της για απώλεια εσόδων 249 εκατ. ευρώ, τελικά η απώλεια εσόδων ήταν αμελητέα, με όποια μεθοδολογία και αν το εξετάσει κανείς («actual” vs. “counterfactual”).

Διάγραμμα 1.


 

Αντί η κυβέρνηση Τσίπρα και η Τρόϊκα να «χτίσουν» πάνω σε αυτό το καλό παράδειγμα, αντέστρεψαν με το 3ο, αχρείαστο, Μνημόνιο αυτή την «καλή πρακτική» (best practice). Αύξησαν ξανά τον ΦΠΑ στην εστίαση, αύξησαν όλο τον ΦΠΑ στο 24%, μετατάσσοντας μάλιστα σε αυτόν και πολλά άλλα αγαθά και υπηρεσίες και κατήργησαν τους μειωμένους κατά 30% συντελεστές ΦΠΑ στα νησιά μας, κόντρα στην αρχή της προστασίας της νησιωτικότητας και της ρητής πρόβλεψης της σχετικής κοινοτικής Οδηγίας για τον ΦΠΑ. Θα έλεγα και κόντρα στις «δεσμεύσεις» των ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ που απειλούσαν ακόμη και να «ρίξουν» την κυβέρνηση αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, αλλά όπως με πίκρα διαπίστωσαν όλοι οι Έλληνες, αυτές οι δεσμεύσεις δεν έχουν καμία σημασία.

Το αποτέλεσμα καταστροφικό!

Αποτυπώνεται ξεκάθαρα στην Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την απώλεια εσόδων ΦΠΑ το έτος 2015. Το «κενό ΦΠΑ» (VAT Gap) μετράει αυτή την απώλεια εσόδων ως τη διαφορά ανάμεσα στις δυνητικές και στις πραγματικές εισπράξεις ΦΠΑ με δεδομένους φορολογικούς συντελεστές και φορολογική βάση (χρησιμοποιείται ως μεταβλητή η ιδιωτική κατανάλωση). Συγκεκριμένα, με τις αυξήσεις ΦΠΑ της κυβέρνησης Τσίπρα, οι οποίες έγιναν με τις ευλογίες των «Θεσμών», αυξήθηκε 8,5% ο πραγματικός συντελεστής ΦΠΑ (effective rate). Όμως, τα φορολογικά έσοδα δεν αυξήθηκαν αναλόγως, αλλά κατά μόλις 1,6%. Σύμφωνα με την Κομισιόν, αυτό το απογοητευτικό αποτέλεσμα συνέβη γιατί η φορολογική συμμόρφωση μειώθηκε κατά 4% και η φορολογική  βάση συρρικνώθηκε κατά 2,4% (βλέπε Table 1.3).

Με άλλα λόγια η αύξηση του ΦΠΑ επιδότησε τη φοροδιαφυγή. Το 2015, αντί για 1 δις ευρώ παραπάνω έσοδα, η κυβέρνηση εισέπραξε μόλις 200 εκατ. ευρώ από τις αυξήσεις των συντελεστών και την κατάργηση της έκπτωσης 30% στα πρώτα πέντε νησιά. Έτσι, το «κενό ΦΠΑ» αυξήθηκε κατά 800 εκατ. ευρώ περίπου το 2015 (βλέπε Table 3.8), έναντι του 2014 φτάνοντας τα 5.079 εκατ. ευρώ (4.290 εκατ. ευρώ το 2014). Η απώλεια εσόδων μετρούμενη με το «κενό ΦΠΑ» αυξήθηκε ξανά το 2015 αποτελώντας το 28% της φορολογικής βάσης ΦΠΑ, από 25% το 2014. Και μάλιστα αυτό το απογοητευτικό αποτέλεσμα συνέβη σε ένα έτος που εξαιτίας των capital controls αυξήθηκαν σημαντικά οι συναλλαγές με «πλαστικό χρήμα», δηλαδή συναλλαγές που καταγράφονται στην φανερή οικονομία και δεν θάβονται κάτω από το χαλί της παραοικονομίας.

Αντίθετα, το 2014, όταν η τότε κυβέρνηση με κορμό τη Νέα Δημοκρατία μείωσε το ΦΠΑ, το «κενό ΦΠΑ» συρρικνώθηκε κατά περίπου 2 δις ευρώ (6.158 εκατ. ευρώ το 2013, 4.290 εκατ. ευρώ το 2014). Αντίστοιχα, το «κενό ΦΠΑ» ως ποσοστό της φορολογικής βάσης ΦΠΑ μειώθηκε θεαματικά στο 25% της φορολογικής βάσης ΦΠΑ, από 33% το 2013.


 

Συμπερασματικά, η ιδεοληψία της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ για υπερφορολόγηση, σε συνδυασμό με την απαράδεκτη στάση των δανειστών, αντέστρεψαν μια πετυχημένη πολιτική, φόρτωσαν εξοντωτικές αυξήσεις ΦΠΑ στους πολίτες, αύξησαν το κόστος στο καλάθι της νοικοκυράς, υπέσκαψαν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας και τελικά έκαναν «μια δημοσιονομική τρύπα στο νερό».

Απέναντι σε αυτήν απαράδεκτη πολιτική, οι Έλληνες ξέρουν πια ότι οι αυξήσεις φόρων πέραν ενός εύλογου ύψους είναι αντιπαραγωγικοί, μειώνουν, δεν αυξάνουν τα έσοδα. Και απαιτούν πολιτική αλλαγή ώστε μια άλλη Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη να μειώσει τους φόρους, όχι γιατί έτσι της αρέσει, αλλά γιατί αποδεικνύεται από τα στοιχεία ότι είναι προς το συμφέρον όλων: των φορολογουμένων, της οικονομίας, των φορολογικών εσόδων και, τελικά, της κοινής λογικής.

*Ο κ. Πέτσας είναι Σύμβουλος Δημοσιονομικής Πολιτικής του προέδρου της νέας Δημοκρατίας κ. Κ. Μητσοτάκη.

Online

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ