ΑΤΖΕΝΤΑ

Ματιές στον κόσμο

ΝΙΚΟΣ ΒΑΤΟΠΟΥΛΟΣ

H φαντασμαγορία και η δύναμη της όπερας
ΛΟΝΔΙΝΟ

Σκηνογραφικά αναπτύγματα και κόγχες ιδιαίτερης συγκίνησης προκαλούν ισχυρά συναισθήματα στη νέα έκθεση στο Μουσείο Βικτόρια και Αλμπερτ στο Λονδίνο. Η έκθεση με τίτλο «Οπερα, πάθος, εξουσία και πολιτική» εγκαινιάστηκε πριν από λίγες ημέρες (η πρώτη στη νέα Sainsbury Gallery) και καθώς θα διαρκέσει έως τις 25 Φεβρουαρίου φιλοδοξεί να είναι ένας από τους μείζονες πολιτιστικούς πόλους του χειμώνα για ένα διεθνές κοινό. Με τη μεγάλη αυτή παραγωγή, το V & A (σε συνεργασία με τη Βασιλική Οπερα του Λονδίνου) επιχειρεί μια σύνθετη αφήγηση, που δεν ακολουθεί κάποιο γραμμικό κανόνα, αφού ζητούμενο είναι η κατανόηση της όπερας ως ενός πολυσύνθετου πολιτισμικού φαινομένου και όχι η πρόσβαση σε μια ιστορική διαδρομή. Για τον λόγο αυτό, ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στη θεατρικότητα της έκθεσης, με σκοπό τον διαρκή αιφνιδιασμό του επισκέπτη. Τολμηρά χρώματα και φαινομενικά αταίριαστες συγκατοικήσεις γεννούν το ζητούμενο δέος μπροστά σε ένα κατεξοχήν πνευματικό δημιούργημα του ευρωπαϊκού πολιτισμού και εν γένει της Δύσης των τελευταίων 400 ετών.

Μοχλός της έκθεσης και εύρημα των διοργανωτών είναι η έμφαση σε επτά πρεμιέρες, που δόθηκαν σε επτά μεγάλα λυρικά θέατρα. Είναι ο συνεκτικός ιστός γύρω από τον οποίο αρθρώνεται η ανάπτυξη και η διάδοση της όπερας ως μουσικού είδους με τεράστιο συμβολισμό αλλά και κοινωνική αντανάκλαση. Μέσα από την περιήγηση στην έκθεση αποκαλύπτεται και η δύναμη της Ευρώπης ως δεξαμενής ιδεών, ταλέντου και κοινωνικής μεταβολής. Από τον Μοντεβέρντι και τη «Στέψη της Ποππαίας» (1643) και το Λονδίνο του Χέντελ (εντυπωσιάζουν τα σκηνικά για την όπερα «Ρινάλντο» του 1711) μέχρι τους «Γάμους του Φίγκαρο» του Μότσαρτ στη Βιέννη του Διαφωτισμού και τον «Ναμπούκο» του Βέρντι στο Μιλάνο, οι στάσεις που επιχειρεί η έκθεση σηματοδοτούν κορυφές της ευρωπαϊκής ιστορίας.

Οπερα χωρίς φωνή δεν νοείται και οι μεγάλες φωνές, ανάμεσά τους φυσικά και η Κάλλας, επενδύουν την έκθεση διευρύνοντας την εμπειρία που αγγίζει και θέματα ερωτισμού και επιθυμίας, θέματα διαχρονικά στο λυρικό θέατρο.

Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον το γεγονός ότι η όπερα συγκεντρώνει τόσους προβολείς με τόσο σύνθετο τρόπο σε ένα από τα κορυφαία μουσεία της Ευρώπης.

ΒΕΡΟΛΙΝΟ
Ευρώπη και Κίνα, 1669-1907

Αυτή η πορσελάνινη φιγούρα (με προέλευση το Frankenthal την περίοδο 1755-56) αποτελεί τμήμα της έκθεσης «Ανταλλάσσοντας βλέμματα. Ανάμεσα στην Κίνα και την Ευρώπη 1669-1907» που παρουσιάζεται τώρα στην Kunstbibliothek (Βιβλιοθήκη Τέχνης) των Κρατικών Μουσείων του Βερολίνου. Η έκθεση παρουσιάζει χαλκογραφίες, έργα ζωγραφικής, φωτογραφίες, πορσελάνες και τεχνουργήματα που αποκαλύπτουν τη μακρά οδό ανταλλαγής και έμπνευσης ανάμεσα στην Ευρώπη και στην Απω Ανατολή.

ΣΑΡΑΓΟΣΑ
Ο Γκόγια και ο Διαφωτισμός

Η «συγκομιδή» είναι ένα από τα έργα του Φρανσίσκο ντε Γκόγια που περιλαμβάνονται στην έκθεση «Ο Γκόγια και η Αυλή του Διαφωτισμού» στη Σαραγόσα, στο La Caixa Forum. Η έκθεση, που διαρκεί έως τις 21 Ιανουαρίου 2018, περιλαμβάνει 80 έργα του Γκόγια και συγχρόνων του, όλα ιδιαζόντως νεωτερικά για την εποχή τους όχι μόνον ως ύφος και τεχνοτροπία αλλά και ως υπόσχεση για το αύριο. Αυτό το ρήγμα επιχειρεί να φωτίσει η έκθεση αυτή σε μία από τις ωραίες, παλιές πόλεις της Ισπανίας.

ΤΟΚΙΟ
Η τέχνη της Yayoi Kusama

Mε δέος και περιέργεια, μια επισκέπτρια πλησιάζει το έργο «Αστερόεσσα Κολοκύθα» της εκκεντρικής Γιαπωνέζας καλλιτέχνιδος Yayoi Kusama. Μόνιμη έκθεση με έργα της παρουσιάζεται τώρα στο μουσείο που φέρει το όνομά της στο Τόκιο. Η Yayoi Kusama είναι περσόνα της διεθνούς τέχνης με έντονο το περίβλημα της ιαπωνικής προσέγγισης στην αισθητική και την ιδεολογία. Η έκθεση που εγκαινιάστηκε περιλαμβάνει και τα πιο πρόσφατα έργα της, που υποτίθεται ότι όλα φέρουν μηνύματα αγάπης και ειρήνης.

ΛΟΝΔΙΝΟ
Διάλογος με τον Νταλί

Η νέα έκθεση στη Βασιλική Ακαδημία Τεχνών στο Λονδίνο εγκαινιάστηκε χθες και, καθώς θα διαρκέσει έως τις 3 Ιανουαρίου, θεωρείται ότι θα συγκεντρώσει πλήθη. Είναι ο διάλογος ανάμεσα στον Σαλβαδόρ Νταλί (1904-1989) και στον, πρεσβύτερό του, Μαρσέλ Ντουσάμπ (1887-1968), που για πρώτη φορά στην ιστορία των εκθέσεων αποτελούν κοινό αντικείμενο μελέτης. Στη φωτογραφία, ένα χαρακτηριστικό έργο του Νταλί από το 1937 με τίτλο «Ζευγάρι με τα κεφάλια του γεμάτα σύννεφα».

ΓΕΝΕΥΗ
Επιστροφή λαφύρου

Αυτός ο πίνακας του Τζον Κόνσταμπλ είχε κλαπεί από τη φιλοναζιστική κυβέρνηση της Γαλλίας στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Πρόσφατα, ένας δικηγόρος της Γενεύης πέτυχε την επιστροφή του έργου στους απογόνους των νομίμων κατόχων του, που ήταν μια οικογένεια Εβραίων. Μετά την εκδίκαση της υπόθεσης, ο πίνακας του Κόνσταμπλ θα επιστραφεί στους νόμιμους κατόχους από το Μουσείο Καλών Τεχνών της μικρής ελβετικής πόλης La Chaux-de-Fonds, κοντά στα γαλλοελβετικά σύνορα.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ