ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αποψη: Η ταυτότητα της Ευρώπης, η Καταλωνία και το ευρώ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΤΟΦΩΛΟΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Η ​​ταυτότητα της Ευρώπης –και ακριβέστερα η πολιτική της διαχείριση στο εξής– αναδεικνύεται σε ένα θέμα πολύ κρίσιμο, όπως επιβεβαιώνουν οι εξελίξεις στην Καταλωνία. Είναι ένα θέμα το οποίο μπορεί να αποδειχθεί πιθανώς σημαντικότερο και από αυτή την ίδια την οικονομική κρίση της τελευταίας οκταετίας, η οποία δίχασε το ευρωπαϊκό σύνολο και απείλησε να διαλύσει την Ευρωζώνη. Η επαναδιατύπωση της ταυτότητας και ενδεχομένως και του χάρτη της Γηραιάς Ηπείρου αποτελεί πλέον μία άκρως ευαίσθητη υπόθεση για το μέλλον, καθώς κανείς δεν μπορεί να προσδιορίσει τι πρόκειται να συμβεί και ποιες θα είναι οι επιπτώσεις στην (αναγκαία) προοπτική ενοποίησης της Ευρώπης.

Ο κόσμος είναι σήμερα αρκετά πολύπλοκος και οι αντιφάσεις που προκαλούνται πάρα πολλές. Τίποτε δεν είναι και δεν θα είναι όπως πριν από δέκα χρόνια. Το μοντέλο που οικοδομήθηκε και πάνω σε αυτό πάτησε και περιεστράφη η παγκόσμια πρόοδος, μετά τον τελευταίο μεγάλο πόλεμο, σήμερα αποδομείται και αντικαθίσταται σταδιακά από ένα διαφορετικό. Καινούργιες δυνάμεις γεννιούνται, νέες διεκδικήσεις και ισορροπίες δημιουργούνται. Εκτός αλλά και εντός Ευρώπης το σκηνικό είναι το ίδιο, η αγωνιώδης αναζήτηση και η κατάκτηση μίας νέας ανταγωνιστικότερης θέσης στη σκακιέρα. Με όλες, ωστόσο, τις αντιφάσεις της μεταβατικής περιόδου !

Για παράδειγμα, η Καταλωνία επιζητεί επίμονα την ανεξαρτητοποίηση από την Ισπανία, αλλά επιθυμεί να παραμείνει στη Ζώνη του Ευρώ. Οπως επίσης, η Σκωτία συζητάει, ως γνωστόν, την απόσχιση από τη Μεγ. Βρετανία, αλλά τάσσεται υπέρ της συμμετοχής της (σε αυτό το σενάριο) στον σκληρό πυρήνα της Ευρώπης, στο ενιαίο νόμισμα. Εν πρώτοις, είναι δύο πράγματα αντιφατικά. Δύο επιλογές στρατηγικής, της μίας ή της άλλης εθνικής οντότητας, που φαίνεται να μην κολλάνε μεταξύ τους… Από τη μία, η ροπή προς το ακόμη μικρότερο κράτος με την τοπικής μόνο εμβέλειας εξουσία και από την άλλη, η διάθεση συμμετοχής σε μία ευρύτερη ομοσπονδιακή συγκρότηση, με υπερεθνικές εξουσίες. Ενιαία αγορά, ενιαίο νόμισμα σήμερα, κοινός προϋπολογισμός, επενδύσεις κ.ο.κ. αύριο.

Τι ακριβώς συμβαίνει; Ποιες δυνάμεις ξεπηδούν από τα βάθη της ευρωπαϊκής Ιστορίας και τι διεκδικούν; Ποιο είναι το βασικό ζητούμενο για τις κοινωνίες και τις εθνότητες της Ευρώπης; Είναι οι οικονομικές προσδοκίες ή ο έλεγχος της εξουσίας, μία ανάγκη κοντινής προστασίας; Πώς θα τα διαχειριστούν όλα αυτά η Μέρκελ ή ο Μακρόν, την ώρα που επιδιώκουν να γυρίσουν τον μεγάλο τροχό της ενοποίησης, οικονομικής και πολιτικής της Ευρώπης; Ασφαλείς απαντήσεις, φυσικά, δεν υπάρχουν. Αρα, δεν μπορεί να διακινδυνέψει κανείς και πολύ σοβαρές προβλέψεις. Αυτό είναι το μεγάλο πολιτικό παιγνίδι που ανοίγει την επόμενη περίοδο στη Γηραιά Ηπειρο. Η ταυτότητα της Ευρώπης και η νέα εσωτερική της δομή. Για να μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά και να επιβιώσει στο άγριο, πλέον, γεωοικονομικό και γεωπολιτικό διεθνές περιβάλλον…

Οι αντιφάσεις και κυρίως τα ερωτήματα είναι πολλά, αλλά υπάρχουν και δύο ισχυρά δεδομένα που πρέπει να λάβουμε υπόψη για να αντιληφθούμε πού μπορεί (και γιατί) να οδηγηθούν τα πράγματα. Το πρώτο δεδομένο, λοιπόν, είναι ότι η παγκοσμιοποίηση άλλαξε δραματικά τις παραδοσιακές δομές και τους παλαιούς ρόλους εξουσίας στη διεθνή σκακιέρα. Παράλληλα, ανέτρεψε τις οικονομικές και κοινωνικές ισορροπίες, όξυνε τις εισοδηματικές ανισότητες στον υπερθετικό βαθμό. Αυτό δεν περνάει από κανέναν απαρατήρητο, εφόσον μάλιστα η ανεργία, σε πολλές ανεπτυγμένες οικονομικά χώρες, είναι σε μέγεθος εκρηκτικό. Η κρίση ισοπέδωσε αξίες. Το δεύτερο ισχυρό δεδομένο είναι ότι η πλειονότητα των Ευρωπαίων (τουλάχιστον σε επίπεδο ηγεσιών τούτη την ώρα) έχει συνειδητοποιήσει ότι η Ευρώπη δεν έχει καμία ελπίδα για το μέλλον με κατακερματισμένες τις δυνάμεις της. Οι διαδικασίες ενοποίησης επιβάλλεται να προχωρήσουν μαζί με τα στοιχεία της νέας ευρωπαϊκής ταυτότητας… Μπορεί αύριο, για παράδειγμα, να υπάρχουν οι κοινοτικοί φόροι παράλληλα με τους τοπικούς φόρους. Ο ομοσπονδιακός ετήσιος προϋπολογισμός παράλληλα με τον τοπικό προϋπολογισμό κ.ο.κ. Κάπως έτσι δεν τρέχουν το μοντέλο και οι ΗΠΑ;

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ