Γράμματα Αναγνωστών

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Γραμματα Aναγνωστων

Υπουργοί, αυτοί οι αναξιολόγητοι

Κύριε διευθυντά
Η επικείμενη επίσκεψη του πρωθυπουργού στις Ηνωμένες Πολιτείες έρχεται σε μια περίοδο που η επιθετικότητα του κακού γείτονα αυξάνεται γεωμετρικά. Η Τουρκία είναι προκλητική και ενοχλητική όχι μόνο στον άμεσο περίγυρό της αλλά και σε περιφερειακό επίπεδο. Μια Τουρκία βέβαια την οποία εξόπλισε σαν αστακό η Δύση. Μαζί με το μεταναστευτικό, και αυτό μέρος της τουρκικής επιθετικότητας, ο πρωθυπουργός φεύγει χωρίς γραβάτα αλλά με τις βαλίτσες του γεμάτες εκκρεμότητες σε θέματα εξωτερικής πολιτικής. Θα επισκεφθεί τη μόνη υπερδύναμη σε μια στιγμή που η κυβέρνησή του αντιμετωπίζει πολλά και φλέγοντα εσωτερικά θέματα επίσης. Οι αναξιολόγητοι υπουργοί του φτάσανε και ξεπεράσανε τα όρια της ανικανότητάς τους. Ο καθ’ ύλην υπουργός Κουρουμπλής μάς ξετύλιξε επιτέλους το κουβάρι του λαθρεμπορίου πετρελαίου: όταν ο νηογνώμονας δεν υπογράφει πιστοποιητικά για τα πειρατικά σαπάκια, οι διεφθαρμένες υπηρεσίες του υπουργείου του υπογράφουν εκείνες προσωρινά πιστοποιητικά!

Εκ των υπολοίπων αναξιολόγητων, ο «κίτρινος» Σπίρτζης υποκλίθηκε σε ό,τι πιο εκβιαστικό έχει να επιδείξει ο συνδικαλισμός: στον γνωστό Θύμιο.  Εξωτερική πολιτική, χωρίς να έχει βάλει τάξη στα του οίκου του, ο πρωθυπουργός δεν μπορεί να ασκήσει. Ικέτης θα πάει στις Ηνωμένες Πολιτείες, να πάρει οδηγίες, άφωνος για τα εθνικά και άλαλος για τις παλινωδίες του στα εσωτερικά. Και να φανταστεί κανείς ότι τον υποστηρίζει ακόμα μια μικρή μειοψηφία συμπατριωτών μας.

Νικος Ψαροπουλος, Αξιωματικός Ε.Α. Πολεμικού Ναυτικού

Αρχή νομιμότητας και όχι σκοπιμότητας

Κύριε διευθυντά
Ο όρος «κράτος δικαίου» είναι σε καθημερινή χρήση από νομικούς, πολιτικούς, δικαστές, δημοσιογράφους και απλούς πολίτες. Πολλοί δε, χωρίς νομική παιδεία, τον ταυτίζουν και τον θεωρούν ισόκυρο με το δίκαιο κράτος, με εκείνο δηλαδή το κράτος που επιδιώκει την πραγμάτωση της δικαιοσύνης. Δεν πρόκειται περί αυτού. Γίνονται όμως αγώνες των λαών της Ευρώπης, ώστε να έχει απόλυτη εννοιολογική ταύτιση το «κράτος δικαίου» με το δίκαιο κράτος. Από τα μέσα του 19ου αιώνα, που έγκριτος Γερμανός πολιτειολόγος αποκάλεσε το κράτος ως το ειδεχθέστερο των τεράτων επί της Γης, συνδέθηκε η έννοια του «κράτους δικαίου» με την «κυριαρχία του νόμου» και την αντίθεση προς το «αστυνομικό κράτος» το οποίο είχε προηγηθεί. Κατά τη συνταγματική αυτή αντίληψη η έννοια του κράτους δικαίου αντιστοιχεί, ταυτίζεται –και έτσι πρέπει– στη δέσμευση και αυτοπεριορισμό του κράτους και όλων των οργάνων του στη βάση κανόνων δικαίου. Κατά τον μέγα Ελληνα συνταγματολόγο Αριστόβουλο Μάνεση, «κράτος δικαίου σημαίνει το κράτος στο οποίο οι ασκούντες την κρατική εξουσία περιορίζονται διά κανόνων δικαίου», το «κράτος του νόμου» αποτελεί ειδική μορφή του «κράτους δικαίου», που προσδιορίζει το δημοκρατικό πολίτευμα. Υψιστη αρχή είναι η αρχή της νομιμότητας και όχι της σκοπιμότητας που επικρατούσε στο «αστυνομικό κράτος». Με την Αρχή της σκοπιμότητας ο «σκοπός αγιάζει τα μέσα» και παραμερίζει στο πέρασμά της ό,τι δεν εξυπηρετεί τη σκοπιμότητα που ελάχιστες φορές ήταν δίκαιη και τις περισσότερες αυθαίρετη και παράνομη. Στο «αστυνομικό κράτος» στο όνομα του κρατικού συμφέροντος καταργούσαν, ανέστελλαν, πρόσβαλλαν την ελευθερία των πολιτών με γενικά ή ειδικά μέτρα, παραβιάζοντας τη νομιμότητα. Το «κράτος δικαίου» είναι κατάκτηση του νομικού και του Συνταγματικού Πολιτισμού της Ευρώπης και της Δημοκρατίας. Είναι κατάκτηση και στον δικό μας νομικό και συνταγματικό πολιτισμό. Πρέπει όμως να γίνουν ακόμα αγώνες, ιδίως από τον νομικό κόσμο, ώστε να έρθει γρήγορα η ημέρα όπου το «κράτος δικαίου» θα ταυτίζεται με το δίκαιο κράτος, με το έντιμο, το ηθικό και χρηστό κράτος. Τιμή και ευθύνη της νέας γενιάς των νομικών μας. Η δικαιοσύνη είναι υψίστη αξία, είναι το «οχυρό της δημοκρατίας», όποιος την υπονομεύει, υπονομεύει όχι μόνο «το κράτος δικαίου» αλλά και το δημοκρατικό πολίτευμα. «Ο έχων ώτα ακούειν ακουέτω».

Γ. Σταραντζης, Δικηγόρος στον Αρειο Πάγο και στο ΣτΕ, πρ. επιστημονικός συνεργάτης του «Αρχείου Νομολογίας»

Οι κυλιόμενες σκάλες στα επιβατηγά πλοία

Κύριε διευθυντά
Τα ελληνικά λιμάνια, παρά τη δυσκολία να ελλιμενίσουν τα σημερινά «μεγαθήρια», εξυπηρετούνται πολύ καλά (χάρη στη ναυτοσύνη των άξιων ναυτικών μας) από μεγάλα, μοντέρνα, καινούργια, γρήγορα, ασφαλή και με όλες τις ανέσεις ακτοπλοϊκά επιβατηγά πλοία! Τα τελευταία όμως χρόνια στα περισσότερα από αυτά τα σύγχρονα καράβια έχει απαγορευτεί για λόγους ασφαλείας, όπως δηλώνουν, η χρήση των κυλιόμενων κλιμάκων στις αποβιβάσεις με αποτέλεσμα την ταλαιπωρία και γκρίνια των επιβατών! Να υπογραμμιστεί όμως πως το επιβατηγό-οχηματαγωγό «Σούπερ Φέρι», με το οποίο ταξίδεψε πρόσφατα ο υπογράφων, αποτελεί την ευχάριστη εξαίρεση του κανόνα να λειτουργεί την κυλιόμενη σκάλα και στις αποβιβάσεις υπό την επίβλεψη όμως δύο τριών μελών του πληρώματος, που από το κεφαλόσκαλο συμβουλεύουν και βοηθούν τους επιβάτες πώς πρέπει να σταθούν με ασφάλεια στη σκάλα και πώς να κρατήσουν τις αποσκευές τους.  Ετσι, οι ταξιδιώτες από αυτό το πλοίο αποβιβάζονται ανετότερα, γρηγορότερα και κυρίως... χαμογελαστοί. Βέβαια, όλα τα βαπόρια διαθέτουν και ανελκυστήρα για τα ΑμεΑ και τους οδηγούς, αλλά είναι συνήθως μικρής χωρητικότητας, βρίσκεται στο αντίθετο σημείο από την έξοδο και η διαδρομή διαμέσου των κινούμενων οχημάτων δεν είναι τόσο εύκολη. Σημειώνεται πως για την ενημέρωση Ελλήνων και ξένων επιβατών θα ήταν χρήσιμη η ανάρτηση στα σαλόνια των επιβατηγών ενός ή δύο ναυτικών χαρτών με χαραγμένη την ακολουθούμενη πορεία του πλοίου. Μήπως θα έπρεπε και τα αρμόδια υπουργεία Ναυτιλίας και Τουρισμού να επιληφθούν;
Φριξος Δημου – Πλοίαρχος Ε.Ν.

Η αναδρομική ισχύς των νόμων

Κύριε διευθυντά
Είναι πολλά τα τρελά που συμβαίνουν, δυστυχώς, σε αυτόν τον τόπο, γι’ αυτό και σε πολλούς δεν κάνουν πια εντύπωση. Πιστεύω όμως ότι δεν πρέπει να τα παραβλέπουμε, αλλά αντιθέτως έχουμε υποχρέωση να τα κοινοποιούμε, να τα τονίζουμε και να τα καυτηριάζουμε μήπως κάποτε διορθωθούν.

Το νέο τρελό που υπέπεσε τώρα στην αντίληψή μου είναι η περίπτωση μιας κοπέλας που δεν χρωστούσε στην εφορία, ώσπου ξαφνικά ανακάλυψε στο Διαδίκτυο ένα «σημείωμα για πληρωμή» με το οποίο της είχε επιβληθεί πρόστιμο 60 ευρώ. Αυτό αφορούσε μια φορολογική παράβαση που είχε κάνει το 2008 και η οποία κρίθηκε καταδικαστέα με νόμο που ψηφίστηκε το 2013, δηλαδή 5 χρόνια μετά! Αν είναι δυνατόν. Δηλαδή δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι μια σημερινή πράξη μας δεν θα κριθεί παράνομη με αναδρομικό νόμο πέντε χρόνια μετά! Ελεος.

Η αναδρομική ισχύς νόμων είναι προφανώς άδικη και απαράδεκτη Και όμως ο Αστικός Κώδικας αναφέρει: «Ο νόμος ορίζει περί του μέλλοντος και δεν έχει αναδρομική ισχύ». Ομως αυτή η φράση ερμηνεύτηκε ότι αφορά μόνο τα ποινικά αδικήματα και όχι το φορολογικό δίκαιο.  Αλλά και το Σύνταγμα θεσπίζει τη διάκριση των εξουσιών και καθορίζει ότι η δικαστική εξουσία φροντίζει για τα παρελθόντα, ενώ η νομοθετική εξουσία ασχολείται με τα μέλλοντα.  Εξάλλου και οι αρχαίοι ημών πρόγονοι θεωρούσαν ότι η αναδρομικότητα των νόμων είναι απαράδεκτη. Συγκεκριμένα, ο Δημοσθένης αναφέρει: «Δει τον νομοθετούντα περί των μελλόντων έσεσθαι νομοθετείν… το δε, περί γεγονότων πραγμάτων νόμους γράφειν, ου νομοθετείν έστιν».  Επειτα και από τα παραπάνω, πιστεύω ότι, αν θέλουμε να λεγόμαστε πολιτισμένοι, θα πρέπει αμέσως να ψηφιστεί νόμος που να απαγορεύει την αναδρομική ισχύ οποιουδήποτε νόμου.

Νικος Δυοβουνιωτης, Πολιτικός μηχανικός  – Κηφισιά

Ο σεβασμός προς τους άλλους ίσως είναι μια γενναία επανεκκίνηση

Κύριε διευθυντά
Η σημερινή Ελλάδα βάλλεται από πολλές πλευρές βιώνοντας μία κρίση σε πολλαπλά επίπεδα. Πλέον, καθίσταται σαφές ότι η κρίση αυτή δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά μάλλον –ενδεχομένως, πρωτίστως– μία κρίση θεσμών και αξιών, η οποία δυσχεραίνει τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία και τη διαμόρφωση της ταυτότητας του Νεοέλληνα. Μέσα σε αυτό το ευρύτερο κλίμα του ανταγωνισμού λοιπόν, έχουν παρατηρηθεί ποικίλα φαινόμενα και συμπεριφορές που αναδεικνύουν τη μιζέρια του Νεοέλληνα και την προσπάθειά του να αναδειχθεί παραβλέποντας την ουσία των πραγμάτων.

Η κυριαρχία του φαίνεσθαι και η συνειδητή απόρριψή του αποτελεί ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά γνωρίσματα της εποχής. Η νοοτροπία του Νεοέλληνα θεμελιώνεται –σε αρκετές περιπτώσεις– στο να αποδομεί ή να αποκρύπτει την αλήθεια της κοινωνίας του και κυρίως του εαυτού του, με απώτερο σκοπό να βιώσει ένα αίσθημα ανωτερότητας. Κατά συνέπεια, πολλά φαινόμενα κακεντρεχούς συμπεριφοράς και κακόβουλων αντιδράσεων και σχολίων τόσο σε δημόσιο όσο και σε ιδιωτικό επίπεδο παρατηρούνται, αποτελώντας ένα από τα «είθισται» της ελληνικής κοινωνίας. Η προβολή τους μάλιστα, από όλα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και ιδιαίτερα από το Διαδίκτυο και τα διάφορα κοινωνικά δίκτυα, τα καθιστούν εντονότερα, κάνοντας παράλληλα απροκάλυπτη την έλλειψη ευγένειας και παιδείας. Ιδιαίτερα διαφωτιστικό για την καλύτερη κατανόηση του παρόντος κοινωνικού προβλήματος είναι και το άρθρο της Μαρίας Κατσουνάκη, «Είμαστε η Παιδεία» μας, στην «Καθημερινή» (26/8/2017). Η προβολή της τυπικής εκπαίδευσης ως καταναγκαστικής υποχρέωσης ενδεχομένως να αποτελεί μία από τις αιτίες της παρακμής του Νεοέλληνα όσον αφορά την ευρύτερη πνευματική και ηθική του διαμόρφωση. Η θεώρηση, αντίληψη και αντιμετώπιση της γνώσης και της πνευματικής άσκησης μόνο υπό το πρίσμα της εύρεσης εργασίας ή της προσωπικής προβολής χάρη σε μία «επιτυχία» δημιουργούν ανασφάλειες στους σημερινούς νέους της χώρας. Ετσι, το ξέσπασμά τους σε μίζερες συμπεριφορές για την κάλυψη των προσωπικών, συναισθηματικών τους κενών ενδεχομένως να αποτελεί μία από τις αιτίες του πολυπαραγοντικού αυτού φαινομένου. Επιπροσθέτως, η απαξίωση των νέων ανθρώπων, παρά το σημαντικό έργο που μπορεί να προβάλλουν σε επιστημονικό, επαγγελματικό ή ακόμη και καλλιτεχνικό επίπεδο, οδηγεί στην απαγκίστρωσή τους από τον εκάστοτε επιστημονικό ή καλλιτεχνικό κλάδο, στη ματαίωση των φιλοδοξιών τους ή ακόμη και στην αδιαφορία. Μάλιστα, η υποτιμητική συμπεριφορά προς τους νέους επιστήμονες, καλλιτέχνες και επαγγελματίες εν γένει, οδηγεί και στη φυγή τους σε χώρες του εξωτερικού όπου εκτιμάται περισσότερο η προσπάθειά τους και τα τυπικά και άτυπα προσόντα τους, με απόρροια το πνευματικό και επιχειρηματικό στράγγισμα της Ελλάδας. Γενικότερα, η απαξίωση των πνευματικών ανθρώπων, όπως επίσης και η απουσία κινήτρων από την πολιτεία για διαμόρφωση νέων πνευματικών ανθρώπων, που θα διαφωτίζουν τις μάζες, αποτελεί ακόμη ένα αίτιο της έλλειψης (αυτο)σεβασμού και ευγένειας του σημερινού Ελληνα. Η απαξίωση της σπουδαιότητας της γνώσης, αλλά και των ίδιων των πνευματικών ανθρώπων που ακόμη υπάρχουν στη σημερινή ελληνική κοινωνία, το γεγονός ότι μπορεί να φιμώνεται η αλήθεια που προσπαθούν να μεταλαμπαδεύσουν ή να μην τους παρέχεται καν βήμα για δημόσιο λόγο και διάλογο, είναι εύλογο να οδηγήσουν στην έλλειψη καλλιέργειας του σημερινού ελληνικού λαού.

Επομένως, είναι αναπόφευκτο κάτω από τις ανωτέρω συνθήκες να μη διαμορφώνονται ελεύθεροι άνθρωποι, απαλλαγμένοι από στερεότυπα και με τον δέοντα αυτοσεβασμό και αυτοεκτίμηση. Η ελλιπής αυτοπεποίθηση, λοιπόν, προκαλεί προβλήματα στο άτομο και, κατ’ επέκταση, και σε ολόκληρη την κοινωνία (ή, τουλάχιστον, σε μεγάλο μέρος της). Ποια θα μπορούσε να είναι η λύση σε όλα αυτά; Η προσπάθεια αυτομόρφωσης και αυτοκριτικής, αλλά και η ανάγκη μας για διαμόρφωση ειλικρινών σχέσεων και ουσιαστικής επικοινωνίας και επαφής με τον εκάστοτε συνάνθρωπο. Ετσι, ο άνθρωπος –Ελληνας ή άλλης εθνικότητας, φυλής κ.λπ.– μπορεί να καλλιεργηθεί και να επιβεβαιώσει την αξία του ως ανώτερη οντότητα του κόσμου.

Αθηνα Ν. Μαλαπανη, Φιλόλογος

Μια επένδυση 100 εκατ. στον κάλαθο...

Κύριε διευθυντά
Πριν από μερικά χρόνια, φίλοι μου επενδυτές, από τη Γενεύη, ήθελαν να αγοράσουν το νησί Οξυά και με παρακάλεσαν να βοηθήσω μέσω Internet για να έλθω σε επαφή με τον πωλητή, ιδιοκτήτη του νησιού, έναν Ελληνα πλούσιο από την Αυστραλία... Πράγματι, λίγες ημέρες μετά συναντήθηκα με τον εκπρόσωπό του στην Αθήνα και συζητήσαμε όλες τις λεπτομέρειες· η αξία του ήταν 9 εκατ. δολάρια. Πλησίαζε Πάσχα και το Σάββατο του Λαζάρου πήγα στο Μεσολόγγι για τον εορτασμό της Εξόδου, αλλά περισσότερο με ενδιέφερε να συναντήσω τον τότε νομάρχη Αιτωλοακαρνανίας, ο οποίος έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον και με συνόδευσε σε έναν εξαίρετο δικηγόρο με τον οποίον συζητήσαμε πολλές λεπτομέρειες. Την Κυριακή των Βαΐων τυχαίως συνάντησα έναν βουλευτή φίλο μου της Ν.Δ., που ήταν με έναν υπουργό και μου τον σύστησε. Εκεί του εξήγησα την πρόθεση φίλων μου από τη Γενεύη για μια επένδυση των 100 εκατ. ευρώ. Ο υπουργός ενθουσιάστηκε και μου έδωσε την κάρτα του για να βρεθούμε μετά το Πάσχα στο γραφείο του. Πέρασε πολύς καιρός, μεγάλη ταλαιπωρία, μεσολάβησαν και άλλοι παράγοντες, πρώην υπουργοί, αλλά δυστυχώς δεν μπόρεσα ποτέ να δω τον εν λόγω υπουργό, που τόσο είχε ενθουσιαστεί. Τυχαίως συνάντησα δύο έγκριτους δημοσιογράφους και τους μίλησα για την επένδυση αυτή. Η απάντηση ήταν άμεση. Αφού, κ. Σκεπαρνιά, δεν τάξατε τη συνηθισμένη προμήθεια 10% και φακελάκια σε διαφόρους, η δουλειά δεν θα προχωρήσει ποτέ... Κατάλαβα πολύ καλά και έπειτα από ώριμη σκέψη και προκειμένου να μην βάλω σε περιπέτειες τους φίλους μου επενδυτές, τους έπεισα να σταματήσουμε την επένδυση· έτσι και έγινε. Στη συνέχεια έμαθα ότι την Οξυά την αγόρασε ο εμίρης του Κατάρ για 6 ή 7 εκατ. δολ. και άκουσα πριν από ημέρες στο ραδιόφωνο τον δικηγόρο του να λέγει ότι θα κάνει μηνύσεις για να υπερασπιστεί τα συμφέροντα του πελάτη του. Λυπάμαι πάρα πολύ. Υπό τέτοιες συνθήκες, ποιος θα βάλει τα χρήματά του εδώ;

Δημητρης Σκεπαρνιας – Γενεύη

Το αεροδρόμιο θέλει το τρενάκι του

Κύριε διευθυντά
Ταξιδεύω συχνά από και προς το αεροδρόμιο της Αθήνας, αλλά πρόσφατα είχα την ατυχία να φθάσει η πτήση μου στον νέο τερματικό σταθμό που, παρότι κατασκευάστηκε εξαρχής, λειτούργησε για πρώτη φορά φέτος. Αυτό αντανακλά την αύξηση της τουριστικής κίνησης, κάτι οπωσδήποτε θετικό για τη χώρα μας, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει τον ιδιαίτερα προβληματικό σχεδιασμό του αερολιμένα. Ο «νέος» σταθμός συνδέεται με το κεντρικό κτίριο με μια ατελείωτη υπόγεια διάβαση, η οποία, παρά τις πρόχειρες και πλημμελούς αισθητικής προσπάθειες εξωραϊσμού της, παραμένει ιδιαίτερα κλειστοφοβική. Η απόσταση που πρέπει να διανύσει ο επιβάτης είναι τέτοια, που κανονικά θα έπρεπε να υπάρχει τρενάκι χωρίς οδηγό, λύση που έχουν υιοθετήσει δεκάδες μεγάλα αεροδρόμια διεθνώς. Γενικά στο «Ελευθέριος Βενιζέλος» η άνεση του επιβάτη δεν αποτελεί προτεραιότητα, σε αντίθεση με τις σημαντικές επενδύσεις που έχουν γίνει στον τομέα της λιανικής, όπου τα καταστήματα έχουν φθάσει να δυσχεραίνουν με την πραμάτεια τους τη διέλευση των επιβατών. Με εξαίρεση τη, θετική για το επίπεδο εξυπηρέτησης, συγκέντρωση των μηχανημάτων ασφαλείας σε έναν χώρο, το αεροδρόμιο θα έπρεπε να είναι πολύ καλύτερο εάν λάβει κανείς υπόψη ότι χτίστηκε εκ του μηδενός, αυτό που στα αγγλικά εύστοχα αποκαλείται «greenfield project». Το ίδιο ισχύει για τη χαμένη ευκαιρία σε επίπεδο αρχιτεκτονικής. Σε ό,τι αφορά τώρα το νέο terminal, επειδή είναι μάλλον απίθανο να εγκατασταθεί τρένο, θα πρότεινα στους υπευθύνους να τοποθετήσουν στη μέση της διάβασης έναν σταθμό ανεφοδιασμού των ταλαίπωρων επιβατών με εμφιαλωμένο νερό και ηλεκτρολύτες, στα πρότυπα των δρόμων αντοχής.

Βασιλης Μασσελος

«Μοναχικοί λύκοι» και δυτικές χώρες

Κύριε διευθυντά
Στη δημιουργία του χαλιφάτου συνέβαλαν καθοριστικά αφενός το κενό/έλλειμμα εξουσίας στο Ιράκ μετά την εισβολή των ΗΠΑ και την κατάλυση του σουνιτικού καθεστώτος του Σαντάμ (ιδίως μετά την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων) και αφετέρου το παρόμοιο κενό/έλλειμμα εξουσίας στη Συρία με την έκρηξη εμφυλίου των επαναστατημένων συριακών στρατιωτικών οργανώσεων (που υποστήριζαν οι ΗΠΑ) κατά του υποστηριζόμενου από τη Ρωσία, το Ιράν και τη Χεζμπολάχ καθεστώτος του Μπασάρ Ασαντ. Πυρήνας του Ισλαμικού Κράτους, που ξεκίνησε σαν παρακλάδι της Αλ Κάιντα στο Ιράκ, ήταν οι απόστρατοι του Σαντάμ και οι καταπιεσμένες από τη σιιτική κυβέρνηση σουνιτικές φυλές.

Με την απώλεια, τους τελευταίους μήνες, μεγάλου μέρους των εδαφών του Ι.Κ. (άλωση της Μοσούλης και προσεχώς της Ράκα) και με βομβαρδισμούς πετρελαιοπηγών που ήλεγχε, τα έσοδα του Ι.Κ. μειώθηκαν εξαντλητικά. Τα πιο πάνω όμως δεν σημαίνουν την εξαφάνιση του Ι.Κ. Το οποίο και σαν αρχική οργάνωση, με σχετικά λίγα έσοδα, είχε σημαντική ισχύ και δραστηριότητα, στην οποία θα επανέλθει με άκρως ενισχυμένη δυνατότητα τρομοκρατικών χτυπημάτων. Σήμερα κατέχει περιοχές του Ιράκ και κυρίως της Συρίας στην πετρελαιοπαραγωγό επαρχία Ντεΐρ-εζ-Ζορ, όπου έχει καταφύγει μεγάλο μέρος του ισλαμικού στρατού σαν ντε φάκτο πρωτεύουσά του, με τον «χαλίφη» Αμπού Μπακρ Αλμπαγκντάντι, που δεν έχει σκοτωθεί, όπως νομιζόταν. Το έργο των δυνάμεων εδάφους που αντιμάχονται το Ι.Κ. (ελλείψει σύγχρονου δυτικού στρατού και παρά την αεροπορική υποστήριξη) παραμένει δύσκολο και δεν αποκλείεται ανασύνταξη των τζιχαντιστών και ανακατάληψη περιοχών τους, όπως π.χ. συνέβη με την Παλμύρα. Οσο ο εμφύλιος στη Συρία (με ήδη 475.000 νεκρούς και 5.000.000 πρόσφυγες) συνεχίζεται και οι αντιμαχόμενοι το Ι.Κ. (Αμερικανοί, Ρώσοι, Κούρδοι, συριακός στρατός, Ιρανοί, Χεζμπολάχ, Σύροι επαναστάτες, Τούρκοι) μάχονται αλλήλους –με αβέβαιο το μέλλον του Ασαντ– το κενό/έλλειμμα εξουσίας θα εξακολουθήσει να υπάρχει. Χωρίς συμβιβασμό το κενό θα συνεχιστεί ακόμη και σε διάδοχη κατάσταση ή σε τυχόν διαμελισμό της Συρίας, αφήνοντας ανοικτή την πόρτα στους τζιχαντιστές του Ι.Κ.  Σε ένα βαθμό αυτό ισχύει και για το Ιράκ, που, αν δεν προσεταιριστεί τους δυσαρεστημένους σουνίτες, δεν τους δώσει κίνητρα αξιοπρεπούς συνύπαρξης, δεν διευθετήσει τις διαφορές της κυβέρνησης με τους Κούρδους ενδυναμώνοντας τον στρατό του και τα σώματα ασφαλείας, θα είναι και στο μέλλον ευάλωτο από τους καιροφυλακτούντες τζιχαντιστές, που μαθημένοι στο μεγαλείο ενός χαλιφάτου θα θελήσουν να το επανακτήσουν. Επικίνδυνα κενά εξουσίας για αναβίωση του χαλιφάτου υπάρχουν βέβαια και στην πετρελαιοπαραγωγό Λιβύη (μετά τον Καντάφι). Στο Αφγανιστάν, λόγω και της αχανούς γεωγραφικής μορφολογίας του. Σε τμήμα του Πακιστάν, με τις τζιχαντιστικές οργανώσεις και τους Ταλιμπάν στις χώρες αυτές να έχουν στενή συνεργασία με το Ι.Κ., όπως και παρόμοιες οργανώσεις σε 18 χώρες. Δεν υπάρχει όμως εκεί ο πυρήνας του ισλαμικού στρατού, εκτός αν με κάποιον τρόπο (σαν πρόσφυγες ή δήθεν λιποτάκτες) μεταφερθούν εκεί και στη συνέχεια προσελκύσουν και άλλους μαχητές, όπως έγινε με το αρχικό Ι.Κ. Συμπερασματικά θα πρέπει να εξοντωθούν-εκδιωχθούν και τα τελευταία κατάλοιπα των μαχητών του Ι.Κ. σε Συρία και Ιράκ. Παράλληλα να ρυθμιστεί/σταθεροποιηθεί η εξουσία στη Συρία και Ιράκ ως άνω. Μόνον έτσι θα διασφαλιστούν η σταθερότητα και η ειρήνη στην περιοχή, η εξισορροπημένη επιρροή Ρώσων - Αμερικανών στη Συρία και μόνον έτσι θα λυθεί σε μεγάλο βαθμό και το προσφυγικό πρόβλημα για την Ε.Ε.  Για το μέλλον λοιπόν ο κίνδυνος της αναβίωσης του χαλιφάτου είναι υπαρκτός και θα εξαρτηθεί από: τα κενά/ελλείμματα εξουσίας, τον διχασμό των τοπικών λαών, τους φυσικούς και άλλους πόρους του Ι.Κ. (π.χ. πετρέλαιο, όπιο, λαθρεμπόριο, ενίσχυση από τις χώρες του Κόλπου, λύτρα απαγωγών, ληστείες, εκβιασμούς κ.λπ.). Θα βασιστεί παράλληλα στη διασπορά σε όλο τον κόσμο ιμάμηδων που στρατολογούν μαχητές ή οργανωμένους τρομοκράτες πόλεων ή «μοναχικούς λύκους» και με «έμπνευση» ότι ενέπνευσε πάνω από 30.000 εθελοντές μαχητές από 80 χώρες, καθώς και αναρίθμητους «μοναχικούς λύκους» μέχρι τώρα. Η ανταμοιβή τους θα είναι η εκτόνωση του μίσους κατά του δυτικού τρόπου ζωής, που θεωρούν είτε ανεκπλήρωτο για αυτούς ή ξένο και αμαρτωλό, καθώς και τα ταγμένα βουνά από πιλάφι και χαρέμια παρθένων στον εξασφαλισμένο γι’ αυτούς παράδεισο.

Λαμπρος Ροϊλος, Συντ. δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω - συγγραφέας - ερευνητής

Τηλεφωνικές οχλήσεις... γενικώς

Κύριε διευθυντά
Μια συνέπεια της τεχνολογικής εξέλιξης των επικοινωνιών είναι η εισβολή της τηλεφωνικής διαφήμισης στη ζωή μας. Γνωστές (και λιγότερο γνωστές) εταιρείες μας καλούν, συνήθως στα κινητά μας, συχνά μάλιστα σε ώρες κοινής ησυχίας, για να μας κάνουν προσφορές ή να μας ζητήσουν να επιβεβαιώσουμε τα στοιχεία μας (ΑΦΜ, ηλεκτρονικές και άλλες διευθύνσεις κτλ.). Επειδή δυστυχώς έχουν πληθύνει οι απάτες και οι απατεώνες στον κόσμο μας, και επειδή δεν υπάρχει τρόπος πρακτικά να επιβεβαιώνουμε τη γνησιότητα αυτών που μας καλούν, αλλά και επειδή δεν έχουμε καμιά υποχρέωση ή επιθυμία να δίνουμε τα προσωπικά μας στοιχεία από το τηλέφωνο, μήπως είναι καιρός να καταργηθεί διά νόμου η τηλεφωνική διαφήμιση; Οσοι χρειαζόμαστε αγαθά και υπηρεσίες ξέρουμε και πού να τα βρούμε. Για να δώσω ένα ακραίο παράδειγμα, πώς θα φαινόταν σε τελείως αγνώστους μου αν τους πρότεινα τηλεφωνικά να τους κάνω μια βρογχοσκόπηση σε τιμή ευκαιρίας; Γιατί να αντιμετωπίζουμε την κινητή τηλεφωνία, την ηλεκτρική ενέργεια ή τη συνδρομητική τηλεόραση διαφορετικά ως προς τους κανόνες εμπορικής προώθησης;

Δρ Αντωνης Παπαγιαννης

Τρία κορίτσια, τα ΚΤΕΛ και ένας ταξιτζής

Κύριε διευθυντά
Πριν από λίγες ημέρες, τρία κορίτσια από τη Γερμανία ήρθαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα για να περάσουν μερικές ημέρες στη Χαλκιδική. Από το αεροδρόμιο «Μακεδονία» πήραν ταξί για το ΚΤΕΛ. Ο οδηγός προφανώς δεν ήξερε καθόλου αγγλικά και τις μετέφερε στο κεντρικό ΚΤΕΛ στην άλλη άκρη της πόλης. Εκεί ενημερώθηκαν ότι ήταν λάθος ΚΤΕΛ. Για να μη χάσουν το φέρι για το νησί της Αμμουλιανής, που ήταν ο προορισμός τους, αναγκάστηκαν να πάρουν άλλο ταξί για το λιμάνι της Τρυπητής κοντά στην Ουρανούπολη. Κόστος 150 ευρώ, ενώ από το αεροδρόμιο το κόστος με ταξί είναι περίπου 110 ευρώ. Ηταν η πρώτη εικόνα της Ελλάδας που κατέγραψαν οι τρεις φοιτήτριες από τη Γερμανία που διάλεξαν να κάνουν διακοπές για πρώτη φορά στην Ελλάδα και μάλιστα τον Οκτώβριο. Μια εικόνα που θα μπορούσε να γίνει μεγάλο θέμα στα ΜΜΕ της Γερμανίας, ειδικά στα Μέσα όπως η BILD, που έχουν γράψει ουκ ολίγα αρνητικά για την Ελλάδα. Μερικά ερωτήματα: Θα μπορούσε να συμβεί τέτοιο γεγονός με το ελληνικής προέλευσης σύστημα taxi-beat; Σε ποια χώρα της Ε.Ε. θα μπορούσε να συμβεί ανάλογο γεγονός, που δεν είναι και το μοναδικό από όσα συμβαίνουν με τα ταξί στην Ελλάδα; Ποιος πρέπει να αναλάβει την ευθύνη για την περιπέτεια των φοιτητριών πληρώνοντας το κόστος και κυρίως αποκαθιστώντας την ηθική ζημιά για τη χώρα μας και τον ελληνικό τουρισμό; Με βάση τα παραπάνω, αποκτά ιδιαίτερη σημασία η συζήτηση για τον τρόπο λειτουργίας των ταξί στην Ελλάδα μετά και το θέμα που προέκυψε με την εφαρμογή taxi-beat και τη σφοδρή αντίδραση του ΣΑΤΑ.

Γιωργος Λογοθετης Δημοσιογράφος, βιογράφος του Μίκη Θεοδωράκη και του Ούλοφ Πάλμε

Γωνία Ελλάδος και Σουηδίας

Κύριε διευθυντά
Υποστηρίζεται ότι η λειτουργία των πολιτικο-διοικητικών μας θεσμών συνδέεται με ένα ιδιάζον «ελληνικό πρότυπο». Σύμφωνα με αυτό, πρακτικές που βασίζονται στη διαπροσωπική επικοινωνία λειτουργούν παράλληλα με κανόνες. Επειδή οι διαπροσωπικές σχέσεις ενίοτε συντελούν στην αποτελεσματικότερη ολοκλήρωση υποθέσεων, συχνά προτιμώνται έναντι των κανόνων. Η ρητορική που συνοδεύει την ανωτέρω επιλογή είναι ότι «εδώ δεν είμαστε Σουηδία, είμαστε Ελλάδα»: στη Σουηδία τυπικοί και άτυποι κανόνες (αποδεκτές κοινωνικά συμπεριφορές) τηρούνται, στην Ελλάδα συχνά παρακάμπτονται. Επιπλέον, οι καινοτόμες ιδέες στη Σουηδία απλώς υλοποιούνται, στην Ελλάδα αναμένεται να κολλήσουν λόγω δυσλειτουργικών διαδικασιών. Πράγματι η Ελλάδα δεν είναι Σουηδία: ως οδηγοί δεν μειώνουμε ταχύτητα όταν περνάμε πάνω από στάσιμα νερά δίπλα σε διαβάσεις αποφεύγοντας να βρέξουμε πεζούς ούτε τους δίνουμε προτεραιότητα. Οι ποδηλατόδρομοί μας (τουλάχιστον σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη) λειτουργούν συμβολικά παρά ανταγωνιστικά ως επιλογή αστικής μετακίνησης. Πολλά μουσεία παρουσιάζουν την αρχαία κληρονομιά μας, όμως αγνοείται ο συνδυασμός της με μαθησιακά εργαλεία διαδραστικότητας με τον επισκέπτη. Διάφορες πλατείες μας ανακαινίζονται αλλά σπανίως χρησιμοποιούνται για υπαίθριες εκθέσεις ζωγραφικής ή ποίησης. Επιπροσθέτως, με όρους αξιακού πλαισίου δεν έχουμε εμπεδώσει αξίες όπως η αξιοκρατία. Εντούτοις, η προσέγγιση ότι «εδώ είναι Ελλάδα» μπορεί να αποκτήσει διαφορετικό περιεχόμενο. Αφενός, με –κατά προτεραιότητα– αξιοποίηση ποιοτικών αλλά αδρανών «πρώτων υλών» μας (π.χ. ανθρώπινοι πόροι, αρχαίος πολιτισμός). Αφετέρου, με βελτίωση της λειτουργικότητας των κανόνων που θα αίρει κίνητρα παράκαμψης ή περιπτώσεις τελμάτωσης και θα ενθαρρύνει την εμπέδωση αξιών (ισότητα, δικαιοσύνη, αξιοκρατία). Δεν χρειάζεται να γίνουμε Σουηδία, ας εννοήσουμε αλλιώς την Ελλάδα.

Γιωργος Οικονομου, Διδάκτωρ ΕΚΠΑ

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ