ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Το νέο στοίχημα της Sato για την επόμενη ημέρα

ΗΛΙΑΣ ΜΠΕΛΛΟΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Η Sato είναι η τελευταία μεγάλη ελληνική εταιρεία παραγωγής και εμπορίας οικιακού επίπλου που αντιστέκεται στις μεγάλες πολυεθνικές αλυσίδες που έχουν μπει στην αγορά. Είναι κατά μιαν ενιαία «ο τελευταίος των Μοϊκανών» του ελληνικού επίπλου.

Αυτή, μαζί με τον «Δρομέα» «κρατούν Θερμοπύλες» στην αγορά του επίπλου γραφείου. Αμφότερες οι αγορές, νοικοκυριά και επιχειρήσεις, έχουν υποδιπλασιαστεί σε αξία από τα χρυσά εκείνα χρόνια της δεκαετίας του 2000 που οι τραπεζικές χρηματοδοτήσεις για αγορά επίπλων έβγαιναν εύκολα, σχεδόν αδιακρίτως, και γρήγορα μέσα από τα ίδια τα καταστήματα πώλησης. Ομως όλα αυτά έχουν περάσει ανεπιστρεπτί: ισχυροί ανταγωνιστές όπως η Neoset, που είχε πάρει υπό τη σκέπη της ισχυρά εμπορικά σήματα δαν το Νέο Κατοικείν, και ο Σκουρόπουλος κατέρρευσαν υπό το βάρος της ύφεσης, του ανελέητου ανταγωνισμού από αλυσίδες όπως η Ikea και ενίοτε της κακοδιαχείρισης. Οχι όμως η Sato. Εμεινε όρθια, αν και μεγάλο μέρος των χρεών της κεφαλαιοποιήθηκε και οι μετοχές πέρασαν στις πιστώτριες τράπεζες στα μέσα του 2013.

Ηταν τότε σχεδόν τριάμισι χρόνια πριν που η Sato του Γιώργου Θεοδωρίδη έβγαινε από το άρθρο ’99 με νέους μετόχους τρεις συστημικές τράπεζες αλλά και εξασφαλισμένη πρόσθετη χρηματοδότηση. Αλλά η αγορά δεν ανέκαμψε και ούσα κυκλική συνέχισε να συρρικνώνεται ειδικά μετά την περιπέτεια του πρώτου μισού του 2015 και των capital controls που ακολούθησαν.

Οδηγήθηκε έτσι και πάλι τώρα, τρία χρόνια αφότου βγήκε από το άρθρο ’99, στην ανάγκη νέας ρύθμισης των υποχρεώσεών της. Πριν από λίγες ημέρες, στις αρχές Οκτωβρίου, στο Πρωτοδικείο Αθηνών συζητήθηκε η νέα αίτηση εξυγίανσης που κατέθεσε η Sato με συμφωνία των πιστωτριών τραπεζών που συμμετέχουν από το 2103 στο μετοχικό της κεφάλαιο. Σκοπός, η νέα ρύθμιση των οφειλών της και η παράταση του χρόνου αποπληρωμής τους μέσα από το προπτωχευτικό δίκαιο και η εξασφάλιση της απαραίτητης ρευστότητας για να βγει από τη στενωπό της κρίσης. Και όπως δείχνουν τα πράγματα θα έχει και τη δεύτερη ευκαιρία της.

Στα τέλη Μαρτίου οι οφειλές της Sato προς πιστωτές πάσης φύσεως ανέρχονταν σε περίπου 36,4 εκατ. ευρώ. Η εταιρεία πέτυχε συμφωνία με πιστωτές που αντιστοιχούν στο 71,2% των συνολικών υποχρεώσεών της για τη ρύθμιση της αποπληρωμής τους με επιμήκυνση του χρόνου εξόφλησης χωρίς απομείωση της αξίας τους. Χωρίς «κούρεμα» δηλαδή. Επιμήκυνση που θα της βελτιώσει τη ρευστότητα, αφού θα χρειαστεί λιγότερα χρήματα ετησίως για να τις εξυπηρετεί. Σε αυτό το 71,2% των συναινούντων πιστωτών βρίσκονται και οι υπογραφές των τεσσάρων ελληνικών συστημικών τραπεζών. Και αυτές των βασικών προμηθευτών της και των εργαζομένων της. Αλλά, αυτονόητα, όχι του ελληνικού Δημόσιου και του ΕΦΚΑ αλλά ούτε και της Hellas Capital, της πρώην Εμπορική Leasing, που έχει χρηματοδοτήσει ένα τμήμα του μηχανολογικού εξοπλισμού της εταιρείας. Βέβαια, Δημόσιο και ΕΦΚΑ προβλέπεται να αποπληρωθούν στο ακέραιο και μένει να φανεί αν το δικαστήριο θα συμφωνήσει στον αριθμό των δόσεων που προτείνεται στη συμφωνία και ο οποίος ανέρχεται στις 240. Για τις υποχρεώσεις προς την Hellas Capital Leasing προβλέπεται εξόφληση του 10% του υπολοίπου ποσού (1,481 εκατ.) σε 24 δόσεις και να της επιστραφεί το μηχάνημα.

«Στην πράξη ζητάμε από το δικαστήριο την επικύρωση μιας συμφωνίας που έχουμε πετύχει με την αγορά και η οποία θα μας δώσει τη δυνατότητα να συνεχίσουμε να εκτελούμε με επιτυχία την αναδιάρθρωση και εξυγίανση της εταιρείας που τρέχει ήδη σε σταθερές βάσεις», αναφέρουν στην «Κ» κύκλοι της διοίκησης της Sato. Το 2015 το μεικτό περιθώριο κέρδους διαμορφώθηκε στο 32,7% ενώ το 2016 βελτιώθηκε σε 35,8%. Το 2017 εκτιμάται σε 41,4% και από το 2018 έως το 2021 έχει γίνει η παραδοχή ότι θα διαμορφωθεί στο 41,9%, αναφέρεται στη συμφωνία με τους πιστωτές.

Αλλά η Sato κατέθεσε στα μέσα Ιουνίου στο Πρωτοδικείο Αθηνών την αίτηση επικύρωσης της συμφωνίας εξυγίανσης καθώς, όπως αναφέρει, «μεταβλήθηκαν ουσιωδώς και απροσδόκητα τα οικονομικά στοιχεία επί των οποίων στηρίχθηκε η προγενέστερη συμφωνία εξυγίανσης προς το χειρότερο». Φόροι, ασφαλιστικές εισφορές, συνθήκες στην αγορά και νέος ανταγωνισμός είναι μερικά από αυτά. Το πρώτο εξάμηνο του 2017 ο κύκλος εργασιών της ανήλθε σε 4,460 εκατ. ευρώ έναντι 5 εκατ. την αντίστοιχη περυσινή περίοδο σημειώνοντας πτώση 10,96%.

Με το brand ΕΝΤΟS οι πωλήσεις ανήλθαν στα 2,9 εκατ. ενώ για το σήμα της Sato διαμορφώθηκαν στο 1,56 εκατ. Τα μεικτά κέρδη του ομίλου ανήλθαν σε 1,759 εκατ. έναντι 1,654 εκατ. παρουσιάζοντας αύξηση 105.000 με το μεικτό περιθώριο να βρίσκεται στο 39,43% έναντι 33,02% το προηγούμενο έτος. Ομως ο όμιλος σημείωσε ζημίες μετά φόρων 1,571 εκατ. έναντι ζημιών 1,233 εκατ. το αντίστοιχο περυσινό διάστημα.

Οι αλλαγές που έφερε η ένταξη στο άρθρο 99 το 2013

Το 2013 μέσα από τη διαδικασία του άρθρου 99 η Sato αναδύθηκε επιτυχώς με συνολικές υποχρεώσεις μειωμένες από τα 68 στα 20 εκατ. ευρώ μετά και χορήγηση νέου κεφαλαίου κίνησης ύψους 3,5 εκατ. ευρώ από Eurobank, Alpha Bank, Emporiki και Εθνική. Οι πιστώτριες αυτές τράπεζες κεφαλαιοποίησαν 18 εκατ. ευρώ απαιτήσεων και κατέστησαν έτσι μέτοχοι: η Alpha Bank με 16,9%, η Eurobank με 10,4%, η Εθνική Τράπεζα με 23,7% και η Τράπεζα Πειραιώς με 2,2%. Ο ιδρυτής της Σωτήριος Θεοδωρίδης και ο σημερινός επικεφαλής της Sato, γιος του, Γιώργος Θεοδωρίδης διατήρησαν από περίπου 10% του μετοχικού κεφαλαίου έκαστος. Ακόμα, η Εmporiki και η Alpha Bank προβλέφθηκε να αγοράσουν δύο ακίνητα της εισηγμένης στη Θεσσαλονίκη και στον Ασπρόπυργο και να της τα εκμισθώσουν απομειώνοντας τις υποχρεώσεις κατά 18 εκατ. Η συμφωνία ήταν μία από τις πρώτες και δύσκολες συμφωνίες εξυγίανσης με δεδομένο το τότε περιορισμένο νομικό οπλοστάσιο του προπτωχευτικού. Η εταιρεία τα πήγε καλά. Κάποια καταστήματα έκλεισαν, το δίκτυο ορθολογικοποιήθηκε, έξοδα περικόπηκαν, έγιναν νέες εμπορικές συμφωνίες και τα εμπορικά σήματα της Sato και του ΕΝΤΟS ισχυροποιήθηκαν.

Η εταιρεία σήμερα εκτελεί έργο ανακαίνισης του συνόλου των καταστημάτων κινητής τηλεφωνίας της Γερμανός και πρόσφατα συνήψε συμφωνίες ανάληψης και υλοποίησης έργων για την ΟΠΑΠ αλλά και με τον ΟΤΕ. Εγκαινίασε πρόσφατο νέο κατάστημα ENTOS 1.600 τ.μ. στον Αλιμο και συνεχίζει την υλοποίηση σχεδίου ανάπτυξης καταστημάτων δικτύου franchise. Κοιτά ξένες αγορές και δυναμώνει την απήχησή της στο καταναλωτικό κοινό συμπεριλαμβανομένων υποκλάδων της αγοράς όπως το παιδικό και το φοιτητικό έπιπλο.

H Sato A.E. ιδρύθηκε το 1973 κατόπιν μετατροπής της ομορρύθμου εταιρείας Μέταλλον Ελλάς Ο.Ε. σε Sato Βιομηχανία Επίπλων Γραφείου Α.Ε. και εδρεύει στην Ελευσίνα. Εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών από το 1990, έχει παραγωγική και εμπορική δραστηριότητα, έχοντας στη διάθεσή της μία παραγωγική μονάδα στη Θέρμη Θεσσαλονίκης, ενώ έως το 2011 συνεργαζόταν εμπορικά και με επώνυμους οίκους του εξωτερικού (Bo Concept, Divani & Divani by Natuzzi, La Maison Coloniale και Leather Concept). Τα προϊόντα επίπλου γραφείου και επίπλου σπιτιού διατίθενται από ιδιόκτητο δίκτυο διανομής, αντιπροσώπους και franchisees.

Απέναντί της έχει τον «Δρομέα» στα έπιπλα γραφείου και τις πολυεθνικές Ikea και εσχάτως και Jysk στα οικιακά. Αλλά και αυτοί πιέζονται: Σήμερα, λειτουργούν συνολικά 7 καταστήματα ΙΚΕΑ, 5 από αυτά στην Ελλάδα, ένα στην Κύπρο και ένα στη Σόφια. Η ΙΚΕΑ παρουσίασε στο εξάμηνο πωλήσεις 124,7 εκατ. μειωμένες κατά 2,3% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2016. Οι πωλήσεις στην Ελλάδα το διάστημα αυτό μειώθηκαν περισσότερο, κατά 6,9% ενώ στις υπόλοιπες χώρες αυξήθηκαν κατά 7,9%. Κάποιοι αποδίδουν τις πιέσεις αυτές και στην προ διετία έλευση της δανικής αλυσίδας λιανεμπορίου ειδών για το σπίτι. Εχοντας πλέον φτάσει τα δεκατρία καταστήματα σε όλη τη χώρα διαβεβαιώνει πως θα συνεχίσει την επέκτασή της έτσι ώστε έως το 2020 να φτάσει τα σαράντα. Με αιχμή το σκανδιναβικό design και τις ιδιαίτερα ανταγωνιστικές τιμές της στοχεύει να αποσπάσει σημαντικό μερίδιο από την αγορά.

Στον «Δρομέα» η μείωση του κύκλου εργασιών το πρώτο εξάμηνο ήταν 23,9% στα 4,28 εκατ. και οι ζημίες ξεπέρασαν το ένα εκατ. ευρώ. «Δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πως μέσα σε συνθήκες ύφεσης πέφτουν οι πωλήσεις επίπλων. Το δύσκολο είναι να εξηγήσει κάποιος ποιοι είναι αυτοί που αγοράζουν», αναφέρει με σκωπτική διάθεση παλαιός έμπορος επίπλων των Αθηνών.

Ο τζίρος της αγοράς επίπλου μειώθηκε κατά 500 εκατ. σε δέκα χρόνια

Ο κλάδος των επίπλων εκτιμάται πως το 2007, στην κορύφωση της φούσκας της ελληνικής οικονομίας, πραγματοποιούσε πωλήσεις άνω του ενός δισ. ευρώ ετησίως. Μεγάλο μέρος εξ αυτών, χρηματοδοτούμενο από καταναλωτικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες που πλέον έχουν καταστεί σε ποσοστό της τάξης του 50% μη εξυπηρετούμενα χρέη, αναφέρουν τραπεζικές πηγές. Σήμερα υπολογίζεται πως το σύνολο της αγοράς δύσκολα αθροίζει 500 εκατ.

Πολλές επιχειρήσεις

Η ευρύτερη αγορά των επίπλων οικιακής και επαγγελματικής χρήσης περιλαμβάνει σημαντικό αριθμό επιχειρήσεων οι οποίες διαφέρουν μεταξύ τους τόσο ως προς το μέγεθος και την οργάνωσή τους, αλλά και ως προς το εύρος των προϊόντων που διαθέτουν.

Ο ανταγωνισμός ήταν πάντοτε ιδιαίτερα έντονος, λόγω του πλήθους των εταιρειών και των σημείων πώλησης και εντάθηκε περισσότερο τα τελευταία έτη λόγω της μειωμένης ζήτησης από πλευράς νοικοκυριών (περιορισμός διαθέσιμου εισοδήματος, αύξηση φόρων κ.λπ.).

Χαρακτηριστικό των τελευταίων ετών ήταν το κλείσιμο εταιρειών, προεξάρχουσας της Neoset, ο περιορισμός της δραστηριότητας κάποιων επιχειρήσεων και τα πολλά λουκέτα στα μεμονωμένα συνοικιακά «επιπλάδικα». H διαχρονική μείωση των συνολικών πωλήσεων όπως αποτυπώνεται στον δείκτη βιομηχανικής παραγωγής επίπλων της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, είναι εντυπωσιακή: από 173,12 μονάδες το 2007 κατακρημνίστηκε στις 50,91 το 2016. Η πτώση αυτή αντιστοιχεί σε 70%.

Στροφή στη λιανική

Αρκετές εταιρείες του κλάδου που δραστηριοποιούνται παράλληλα στην παραγωγή ή και εισαγωγή άλλων ειδών επίπλων έχουν προβεί στην ανάπτυξη καταστημάτων λιανικής λόγω της σημαντικής μείωσης του πλήθους των πελατών τους, δηλαδή των καταστημάτων πώλησης επίπλων που έκλεισαν.

Η ζήτηση των επίπλων επηρεάζεται άμεσα ή έμμεσα και από την εξέλιξη της οικοδομικής δραστηριότητας και του αριθμού των νέων κατοικιών. Η μεταβολή στην δεκαετία είναι ενδεικτική: από 57.001 άδειες ιδιωτικής οικοδομής το 2009 φτάσαμε σε μόλις 10.106 το 2016 σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.

Η εξέλιξη του κύκλου εργασιών της κατηγορίας Επιπλα - Ηλεκτρικά Είδη - Οικιακός Εξοπλισμός εξακολουθεί όμως να μειώνεται: Το πρώτο τρίμηνο του 2017 παρουσίασε πτώση κατά 7,9% και το δεύτερο τρίμηνο το ποσοστό μείωσης διαμορφώθηκε στο 7,4%, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΙΟΒΕ.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ