Μπάμπης Παπαδημητρίου ΜΠΑΜΠΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Νέες αυταπάτες

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Επιδιώκουν τα κόμματα να χωρίσουν τους νοήμονες πολίτες σε εκείνους που πιστεύουν ότι η έξοδος από το τρίτο μνημόνιο είναι σίγουρη, σχεδόν αυτόματη και στους άλλους που υποστηρίζουν ότι βρισκόμαστε προ ενός τετάρτου μνημονίου. Είναι βεβαίως αλήθεια ότι δεν υπάρχει λόγος να μη βγούμε από το μνημόνιο. Σίγουρα μετά μια ακόμη δύσκολη συζήτηση των όρων της... αποφυλάκισης. Δεν θα είναι η πρώτη φορά: το 2014 βγήκαμε από το β΄ μνημόνιο, μόνον που καταστρέψαμε τα πολλά και πολύ σημαντικά που είχαν κερδηθεί ώς εκείνη τη στιγμή, λόγω της πολιτικής ανατροπής που ψήφισε ο λαός και με ανεύθυνο και με τεράστιο κόστος αποφάσισε ο κ. Τσίπρας. Ακόμη και από το α΄ μνημόνιο βγήκαμε κακήν κακώς είναι αλήθεια, αφού η συμφωνία εκείνη κατέρρευσε υπό το βάρος των ανατροπών που προκαλούσε το σοκ της προσαρμογής, τις σοβαρές διαφωνίες πολιτικών προτεραιοτήτων μεταξύ των εταίρων και τελικά την οξυνόμενη κρίση της Ζώνης του Ευρώ.

Ολοι θέλουν να βγει η Ελλάδα από τα μνημόνια. Πρώτοι και καλύτεροι οι πολιτικοί των άλλων κρατών της Ζώνης: όσο εμείς χρειαζόμαστε μνημόνια τόσο εκείνοι πρέπει να δανείζονται, μέσω του Μηχανισμού Στήριξης (ΕΜΣ). Εξάλλου, κανείς, ιδιαίτερα μετά την έξοδο του κ. Σόιμπλε από τον κύκλο των υπουργών Οικονομικών, δεν θέλει να ζητήσει από το Κοινοβούλιό του μία ακόμη έγκριση, προκειμένου μάλιστα να εκθέσει το κράτος «του» περισσότερο σε έναν κίνδυνο που κανείς δεν είναι σε θέση να υπολογίσει με ακρίβεια: την ελληνική πολιτική σκηνή.

Αλλά και ο Κυριάκος Μητσοτάκης προτιμά να ξεκινήσει τη διακυβέρνηση χωρίς άλλες μνημονιακές δεσμεύσεις από εκείνες που έχει ήδη αναλάβει η χώρα. Οι δημοσιονομικοί στόχοι έχουν κλειδώσει μέχρι το 2022, ενώ η Βουλή έχει εγκρίνει αυτόματους σταθεροποιητές («κόφτης» με δύο κύματα μέτρων αντιστάθμισης) σε περίπτωση νέου επεισοδίου, όπως μια απρόβλεπτη αναταραχή της διεθνούς συγκυρίας ή μία ακόμη «τρέλα» της εγχώριας πολιτικής.

Η ζωή, όμως, έξω από τα μνημόνια είναι πολύ δυσκολότερη από όσο νομίζουν οι πολιτικοί μας. Καλλιεργείται στη χώρα η εντύπωση ότι αρκεί να βγούμε και όλα θα είναι όπως παλιά, ότι οι οικονομικές προοπτικές θα είναι ρόδινες και η κυβέρνηση θα μπορεί να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις μεγαλύτερων και μικρότερων ομάδων του πληθυσμού.

Δεν υπάρχει χειρότερο ψέμα. Οχι μόνον γιατί οι υποχρεώσεις προς τους εταίρους-δανειστές είναι συγκεκριμένες και διαρκούν πέραν του Αυγούστου 2018, αλλά γιατί οι ελεύθερες αγορές και ο ανοικτός ανταγωνισμός παίζουν σκληρό παιχνίδι. Οταν θα βγούμε από τη «φυλακή» των μνημονίων θα καταλάβουμε πόσα έχουν αλλάξει «εκεί έξω», πόσο σκληρότερος έγινε τα χρόνια μετά την κρίση ο ανταγωνισμός μεταξύ των κρατών και των επιχειρήσεων. Θα διαπιστώσουμε επίσης πως όσοι έσπευσαν να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα έχουν πάρει κεφάλι. Θα δούμε τελικά πόσο πίσω μείναμε όσο καιρό κρυβόμασταν κάτω από τα «μνημονιακά φουστάνια» των Ευρωπαίων, συμπεριφερόμενοι ως κακομαθημένα παιδιά της Ιστορίας, κατά την εξαίρετη σύμπτυξη του καθηγητή Κώστα Κωστή.

Η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, κεφαλαίου και εργασίας, είναι το μείζον ζήτημα στην επόμενη φάση στην οποία, με χίλια βάσανα, περνούμε αυτή την περίοδο. Ο πρωθυπουργός και η παρέα του δυσκολεύονται να αντιληφθούν γιατί οι «Εμποροι των Εθνών» είναι σκληρότεροι από κάθε Τόμσεν ή Σόιμπλε, πόσο δύσκολο είναι να επαναφέρεις την ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων, πόση σκληρή δουλειά θα απαιτήσει η άνοδος των πραγματικών αμοιβών των μισθωτών, πόσο απίθανα δύσκολη υπόθεση είναι η προστασία των συνταξιούχων. Η νέα αυταπάτη Τσίπρα είναι ότι οι επενδυτές πιστεύουν τις διαβεβαιώσεις τους. Το μόνο που βλέπουν οι διαχειριστές κεφαλαίων, όπως κι εμείς άλλωστε, είναι οι πολλές και πολύ προσοδοφόρες ευκαιρίες πολλαπλασιασμού των κερδών. Με την προϋπόθεση ότι θα βρούμε τρόπο να εμπεδώσουμε το σπανιότερο, αυτή τη στιγμή, αγαθό: την εμπιστοσύνη σε μια νέα, πραγματικά καπιταλιστική, πραγματικότητα.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ