ΒΙΒΛΙΟ

Τζο Νέσμπο: Σταρ που δεν έχει γνώμη για όλα

ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΧΑΡΜΠΗΣ

«Η προσοχή και η δημοφιλία είναι σχεδόν σαν ναρκωτικό. Κάθε φορά που γράφω ένα μυθιστόρημα του Χάρι Χόλε, αναρωτιέμαι αν χειραγωγώ τον εαυτό μου να το κάνει, επειδή αποζητώ την προσοχή και τις πωλήσεις. Είναι αδύνατο να είσαι 100% ειλικρινής με τον εαυτό σου, αλλά κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ».

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Ποδοσφαιριστής, οικονομολόγος, δημοσιογράφος, ποπ σταρ: αυτή η τελευταία από τις ιδιότητες του Τζο Νέσμπο –παλιές και πρόσφατες– είναι μάλλον εκείνη που έρχεται πιο κοντά στην «πρώτη» του δουλειά, αυτή δηλαδή του συγγραφέα ολόκληρης σειράς από μπεστ σέλερ αστυνομικά μυθιστορήματα. Ενός ποπ σταρ που δεν ασχολείται με τα σόσιαλ μίντια, αποφεύγει να καταθέσει τη γνώμη του επί παντός επιστητού και που πέρασε την προηγούμενη εβδομάδα στην Κάλυμνο, εξασκούμενος στην αγαπημένη του αναρρίχηση. Μία ημέρα πριν από την πολυαναμενόμενη (σημερινή) εμφάνισή του στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, ο Νορβηγός συγγραφέας συνομίλησε με δημοσιογράφους, σε μια ωριαία συνάντηση που νόμιζες πως κράτησε μόλις μερικά λεπτά...

«Γενικά βλέπω τα βιβλία ως βιβλία και όχι ως πιθανές ταινίες. Αν τώρα τύχει και κάποιο από αυτά εμπνεύσει ένα σκηνοθέτη ή σεναριογράφο, αυτό είναι καλό, μπορεί να βγει ένα αξιόλογο φιλμ... ή και όχι», λέει ο Νέσμπο, όταν τον ρωτάμε σχετικά με την πρόσφατη κινηματογραφική μεταφορά του «Χιονάνθρωπου», την οποία δεν έχει δει ακόμη. Ο ήρωας του μυθιστορήματος, ο περίφημος Χάρι Χόλε, πρωταγωνιστεί και σε ακόμη μια νέα περιπέτεια με το όνομα «Δίψα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Ποιοι κίνδυνοι ελλοχεύουν όμως γύρω από έναν τόσο επιτυχημένο χαρακτήρα; «Ο Χάρι Χόλε, αν και δεν είναι ο μόνος μου ήρωας, είναι σίγουρα αυτός που έχω πιο κοντά στην καρδιά μου. Πολλές φορές η επιτυχία μάς βάζει σε πειρασμό. Η προσοχή και η δημοφιλία είναι σχεδόν σαν ναρκωτικό, μπορεί να εθιστείς σε αυτές. Κάθε φορά που γράφω ένα μυθιστόρημα του Χάρι Χόλε, αναρωτιέμαι αν είναι όντως καλό βιβλίο, αν θα το διάβαζα ο ίδιος ή αν, τελικά, χειραγωγώ τον εαυτό μου να το κάνει, επειδή απλά αποζητώ την προσοχή και τις πωλήσεις. Είναι αδύνατο να είσαι 100% ειλικρινής με τον εαυτό σου, αλλά κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ».

Στη «Δίψα», μια κοπέλα δολοφονείται από κάποιον που γνώρισε μέσω Tinder. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν θα μπορούσαν να λείπουν από τις τα τελευταία έργα ενός σύγχρονου συγγραφέα όπως ο Νέσμπο, ο οποίος αν και δεν τα χρησιμοποιεί, αρνείται να τα απαξιώσει: «Η τεχνολογία και γενικότερα οι κοινωνικές εξελίξεις επηρεάζουν προφανώς και την αστυνομική λογοτεχνία. Η κοπέλα πάντως που αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για την υπόθεση με το Tinder, βρίσκεται αυτήν τη στιγμή σε μια πολύ ευτυχισμένη σχέση με κάποιον που γνώρισε μέσω... Tinder». Πώς είναι όμως η καθημερινότητα του γραψίματος για κάποιον τόσο παραγωγικό όσο ο Τζο Νέσμπο; «Στο Οσλο έχω ένα πολύ ωραίο διαμέρισμα, με πανέμορφη θέα. Εκεί, μπροστά στο παράθυρο, τοποθέτησα ένα μεγάλο γραφείο, δίπλα μου έχω την καφετιέρα, τη μουσική μου κ.ο.κ. Είναι τέλειο... και επίσης είναι το μόνο μέρος όπου πραγματικά αδυνατώ να γράψω. Οπότε συνήθως παίρνω απλώς το λάπτοπ και κατεβαίνω σε ένα κοντινό, μικρό καφέ, όπου κάθομαι στο αγαπημένο μου τραπέζι και γράφω».

Ηθική και διλήμματα

Στα βιβλία του Νορβηγού λογοτέχνη, έχουν διαρκή θέση τα θέματα της ηθικής, των διλημμάτων και των επιλογών μπροστά στις οποίες βρίσκεται ένας άνθρωπος κατά τη διάρκεια της ζωής του. «Βασικό ρόλο σε αυτό παίζει το γεγονός πως ο πατέρας μου πολέμησε στο πλευρό των ναζί στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αργότερα βέβαια κατάλαβε το λάθος του, ωστόσο εκείνη την εποχή έκανε αυτό το οποίο ένιωθε σωστό για την πατρίδα του. Οσον αφορά εμένα, αποτελεί πραγματική πρόκληση να γράφω μια ιστορία από την πλευρά των “κακών”, οι οποίοι αποκτούν σταδιακά χαρακτηριστικά ηρώων. Είναι πρόκληση για την ανεκτικότητά μας και για το πόσο μπορείς, ως συγγραφέας, να ωθήσεις τα όριά της, αντί να χωρίζεις τον κόσμο σε “καλούς” και “κακούς”».

Οταν η κουβέντα φτάνει στην πολιτική και στο ζήτημα της ανόδου της Ακροδεξιάς ειδικότερα, ο Νέσμπο ξεκαθαρίζει πως δεν θεωρεί τον εαυτό του –και γενικά τους συγγραφείς– επαρκή για να δίνει συμβουλές. Σε προσωπικό επίπεδο, ωστόσο, λέει: «Η αλληλεγγύη κάπου τελειώνει για τον καθένα. Στον εαυτό του, στην οικογένειά του, στο χωριό του, στη χώρα του, στη φυλή του ή στον κόσμο ολόκληρο. Προσωπικά προσπαθώ πάντα να βοηθώ ώστε να διευρυνθεί αυτό το πεδίο όσο γίνεται παραπάνω».

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ