ΕΛΛΑΔΑ

Εξυπνες πόλεις με μετρήσεις αέρος - εδάφους

ΓΙΑΝΝΗΣ ΕΛΑΦΡΟΣ

Οι δορυφόροι σαρώνουν την επιφάνεια της Γης και συγκεντρώνουν πλήθος δεδομένων, που συνδυάζονται με την επίγεια πληροφορία σε κοινή πλατφόρμα.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Με σύγχρονα τεχνολογικά «όπλα» εδάφους - αέρος αναζητούνται «έξυπνες λύσεις» για την οχύρωση των πόλεων απέναντι στη ρύπανση, τις μεγάλες καταστροφές και την ανεξέλεγκτη οικιστική ανάπτυξη. Πρόκειται για ένα μεγάλο ευρωπαϊκό πρόγραμμα, με τίτλο SMURBS (SΜart URBan Solutions), το οποίο ξεκίνησε να «τρέχει» από 1η Σεπτεμβρίου 2017 και συντονίζεται από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ). Το πρόγραμμα έχει διάρκεια τριών ετών, προϋπολογισμό 9,2 εκατ. ευρώ και συντονίζει 19 ερευνητικά ιδρύματα υψηλού κύρους, από 12 ευρωπαϊκές χώρες. Το SMURBS έχει έντονα ελληνικό χρώμα, καθώς εκτός του Αστεροσκοπείου που συντονίζει, συμμετέχουν η Ακαδημία Αθηνών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και το ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος. «Θα συνδυάσουμε και θα αναλύσουμε δορυφορικά δεδομένα, επίγειες παρατηρήσεις, στοιχεία από drones και αισθητήρες χαμηλού κόστους, θα αξιοποιήσουμε στοιχεία από το Internet of Things, αλλά και πληροφορίες που θα λάβουμε από δίκτυα πολιτών, με τη χρήση και συσκευών, όπως τα κινητά τηλέφωνα», λέει στην «Κ» ο δρ Ευάγγελος Γερασόπουλος, συντονιστής και επιστημονικός υπεύθυνος του SMURBS, διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΕΑΑ. «Πρόκειται για ένα πρόγραμμα “ναυαρχίδα”, που θα συντονίσει συγκεκριμένες δράσεις και λύσεις προς την κατεύθυνση των έξυπνων πόλεων και των ανθεκτικών κοινωνιών και βρίσκεται υπό την ομπρέλα του Συστήματος Συστημάτων Γεω-απεικόνισης (GEOSS)», συμπληρώνει ο δρ Γερασόπουλος.

Τα πεδία στα οποία το SMURBS θα αναζητήσει βέλτιστες πρακτικές είναι τρία: αέρια ρύπανση, φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές και αστική επέκταση, σε αλληλεπίδραση με τη δημόσια υγεία και τις μεταναστευτικές ροές. «Για παράδειγμα, όταν ξέσπασε η φωτιά στο εργοστάσιο ανακύκλωσης στον Ασπρόπυργο και σχηματίστηκαν επικίνδυνα τοξικά νέφη, το Αστεροσκοπείο είχε διαμορφώσει μια εκτίμηση για την πορεία τους. Στόχος μας είναι να τροφοδοτούμε τα κέντρα λήψης αποφάσεων και την κοινωνία με την αναγκαία πληροφόρηση για την αντιμετώπιση προβλημάτων».

Επιδράσεις στην υγεία

Το πρόγραμμα ενδιαφέρεται ειδικά για το θέμα των επιδράσεων στην υγεία. «Θα συσχετίσουμε, για παράδειγμα, μια τάση ισχυρής οικιστικής ανάπτυξης με την επίδραση στην ατμοσφαιρική ρύπανση, είτε λόγω αυξημένης κυκλοφορίας οχημάτων είτε λόγω καταστροφής ζωνών πρασίνου. Ταυτόχρονα, θα δούμε πώς επηρεάζονται περιοχές που διαμένουν μετανάστες από παρόμοια προβλήματα ή κατά πόσον αλληλεπιδρούν με παρόμοιες τάσεις, π.χ. επέκτασης της κατοικίας χωρίς σχέδιο», μας λέει ο συντονιστής του προγράμματος.

To SMURBS έρχεται να διευρύνει την αντίληψή μας για την έννοια της «έξυπνης πόλης», η οποία συνήθως παραπέμπει σε ηλεκτρονικά δίκτυα, αυτοματισμούς και ψηφιακές εξυπηρετήσεις. Το νέο πρόγραμμα επιχειρεί να αντιμετωπίσει «έξυπνα» προβλήματα του περιβάλλοντος, συνδέοντας στοιχεία από πολύ διαφορετικές πηγές.

Πρόκειται αναμφίβολα για μια επιτυχία για την ελληνική ερευνητική και επιστημονική κοινότητα. «Το Αστεροσκοπείο Αθηνών αναδείχθηκε ως συντονιστής, καθώς αναγνωρίστηκαν η μεγάλη του εμπειρία σε ανάλογες μελέτες και η ισχυρή υποδομή του. Το δίκτυο μετρήσεων της αέριας ρύπανσης, το κέντρο αριστείας BEYOND, η δημιουργία του Mirror Site των πληροφοριών των ευρωπαϊκών δορυφόρων για τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, αποτελούν πολύτιμα εργαλεία στο έργο μας», σημειώνει ο διευθυντής ερευνών του ΙΕΠΒΑ.

Με την υποβολή της πρότασης, ήδη 24 πόλεις από 12 χώρες (συμπεριλαμβανομένων πόλεων της Νοτίου Αμερικής και της Κίνας) εντάχθηκαν ως υποψήφιες στο δίκτυο, αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί κατά τη διάρκεια του προγράμματος, με την Αθήνα να κατέχει την περίοπτη θέση της πόλης «πιλότου», στην οποία θα εφαρμοστούν οι περισσότερες από τις προτεινόμενες «έξυπνες» λύσεις. Ως πρώτο βήμα σχεδιάζεται η δημιουργία ενός περιφερειακού «κέντρου επιχειρήσεων», στο οποίο θα συγκεντρώνονται τα στοιχεία από τον σταθμό μετρήσεων αιθαλομίχλης στο Θησείο (του Αστεροσκοπείου), από το δίκτυο μέτρησης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης του ΠΕΡΠΑ (το οποίο θα διευρυνθεί και θα πυκνώσει με αισθητήρες χαμηλού κόστους) κι ενός παρατηρητηρίου πολιτών που θα μεταδίδει on line παρατηρήσεις. «Είμαστε ήδη στην αρχή ενός συναρπαστικού ταξιδιού, που για τα επόμενα τρία χρόνια και με επίκεντρο την Ελλάδα, θα φέρει κοντά την επιστήμη με τα κέντρα λήψης αποφάσεων και τους πολίτες», τονίζουν οι συντονιστές του έργου.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ