ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Χρυσός Αλέξανδρος στα «Κοράκια»

ΜΑΡΙΑ ΚΑΤΣΟΥΝΑΚΗ

Αγνώριστος, με μακριά μαλλιά και μούσια, ο πρωταγωνιστής της πρόσφατης ταινίας «Τελευταίο σημείωμα» του Παντελή Βούλγαρη, Ανδρέας Κωνσταντίνου, σε ρόλο παρουσιαστή των βραβείων.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ - ΑΠΟΣΤΟΛΗ. Οι μακρόσυρτες σιωπές της Βόρειας Ευρώπης, όπως ανιχνεύονται στην κοινωνία της και καταγράφονται στον κινηματογράφο της, πρωταγωνίστησαν στα μεγάλα βραβεία του φετινού 58ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, τα οποία απονεμήθηκαν προχθές βράδυ. Η σουηδική «Τα κοράκια» του Γενς Ασούρ (πρώτη μεγάλου μήκους του διάσημου φωτογράφου) απέσπασε τον Χρυσό Αλέξανδρο - Θόδωρος Αγγελόπουλος και 8.000 ευρώ, ενώ η δανέζικη «Winter brothers» του Χλίνουρ Πάλμασον, τον Χάλκινο Αλέξανδρο για καλύτερη σκηνοθεσία. Μαζί με τον Αργυρό Αλέξανδρο που δόθηκε στην ιρανική «Χωρίς όνομα, χωρίς υπογραφή» του Βαΐντ Τζαλιλβάντ, συνθέτουν τρεις πολύ καλές επιλογές της κριτικής επιτροπής, ανάμεσα στις 14 συνολικά διαγωνιζόμενες, όλες σχεδόν υψηλού επιπέδου με ώριμη και τολμηρή –χωρίς να είναι «θορυβώδης»– ματιά στη σύγχρονη πραγματικότητα.

Την τελετή λήξης παρουσίασε ο νεαρός πρωταγωνιστής της πρόσφατης ταινίας του Παντελή Βούλγαρη «Το τελευταίο σημείωμα», Ανδρέας Κωνσταντίνου, αγνώριστος, με μακριά μαλλιά και γένια, με οικονομία και άνεση. Από τη σκηνή του «Ολύμπιον» παρήλασαν πολλοί δημιουργοί, ξένοι και Ελληνες (οι περισσότεροι από τους απόντες με βιντεοσκοπημένα μηνύματα), και όλοι είχαν να πουν έναν καλό λόγο για το φεστιβάλ, τους ανθρώπους του, την πόλη της Θεσσαλονίκης.

Ας δούμε συνοπτικά τις τρεις ταινίες που απέσπασαν τους Αλέξανδρους (το σύνολο των βραβείων υπάρχει στην ηλεκτρονική έκδοση της «Κ»). Στα «Κοράκια», μια φάρμα στη σκληρή σουηδική επαρχία κρατάει ριζωμένα αλλά και δέσμια τα μέλη μιας αγροτικής οικογένειας. Ο πατέρας (ο ηθοποιός Ρέινε Μπρίνολφσον τιμήθηκε με το βραβείο ερμηνείας ανδρικού ρόλου), όταν αντιλαμβάνεται ότι ο έφηβος γιος δεν θέλει να γίνει αγρότης, παραπαίει ανάμεσα στη δική του επιθυμία, στην άρνηση να συμφιλιωθεί με τις ανάγκες του παιδιού του και στην τρέλα. Το «έρημο» σουηδικό τοπίο παραδίδει τη σκυτάλη στη μεταφυσική σχεδόν όψη ενός μικρού δανέζικου χωριού, στο «Winter brothers», όπου δύο αδέλφια δουλεύουν στο εργοστάσιο επεξεργασίας ασβεστόλιθου. Το χιόνι και ο ασβεστόλιθος ορίζουν το διαρκές λευκό, στα πρόσωπα των ανθρώπων και στη φύση, ορίζοντας παράλληλα και την παθογένεια, τη βία, την παράνοια, στη σχέση των δύο αδελφών και των κατοίκων του χωριού.

Η «σιωπή» του ευρωπαϊκού Βορρά συναντά μια άλλη ιδιότυπη σιωπή: αυτή του ήρωα της ιρανικής ταινίας «Χωρίς όνομα, χωρίς υπογραφή» (δεύτερη στην ιεραρχία των βραβείων). Ενας ευυπόληπτος ιατροδικαστής εμπλέκεται άθελά του σε ένα τροχαίο όπου τραυματίζεται –επιπόλαια, όλα δείχνουν στην αρχή– ένα 8χρονο αγοράκι. Εξαιρετική μελέτη πάνω στο θέμα της προσωπικής ευθύνης, βασισμένη στην ουμανιστική ιρανική κινηματογραφική παράδοση, γεμάτη διλήμματα και μη απαντήσεις.

Αν όμως θέλαμε με το χέρι στην καρδιά να ξεχωρίσουμε τις δύο στιγμές που σφράγισαν το 58ο φεστιβάλ, θα επιλέγαμε: την επιστροφή του 80χρονου Σταύρου Τσιώλη στην αίθουσα του «Ολύμπιον» με την πανελλήνια πρεμιέρα της νέας ταινίας του «Γυναίκες που περάσατε από δω», μια κωμωδία τρυφερή και παράλογη (μήπως παράτολμη;) όσο και η ζωή, όσο και το «προσωπικό» σινεμά του ακμαιότατου, εμβληματικού, σκηνοθέτη.

Η δεύτερη στιγμή είναι η ταινία «Lucky», σκηνοθετικό ντεμπούτο του Aμερικανού καρατερίστα Τζον Κάρολ Λιντς, με πρωταγωνιστή τον Χάρι Ντιν Στάντον, στον τελευταίο μεγάλο ρόλο της καριέρας του. Ενας ιδιότροπος ηλικιωμένος ζει απομονωμένος σε μικρή πόλη της αμερικανικής επαρχίας, ακολουθώντας ένα καθημερινό τελετουργικό, με βόλτα και συναντήσεις με φίλους στο μπαρ αλλά και με ιδιαίτερη αγάπη στα τηλεπαιχνίδια. Ευφορική, ευφυής, συναρπαστική καταγραφή της ανθρώπινης απουσίας-παρουσίας, μέσα από το πρόσωπο ενός ηθοποιού που άφησε το αποτύπωμά του στην ιστορία του κινηματογράφου. Η ταινία απέσπασε το Βραβείο Κοινού (της Fischer) και Ειδική Μνεία στον Χάρι Ντιν Στάντον «για το τελευταίο του χαμόγελο», από την κριτική επιτροπή του 58ου φεστιβάλ.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ