ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Το Χόλιγουντ και η «μαύρη» ταυτότητα

ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΧΑΡΜΠΗΣ

Στιγμιότυπο από πορεία Αμερικανών ρατσιστών, μέρος του πλούσιου αρχειακού υλικού που χρησιμοποιεί το ντοκιμαντέρ του Ραούλ Πεκ.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Το ζήτημα της «μαύρης» ταυτότητας είναι τα τελευταία χρόνια κεντρικό στον διάλογο που διεξάγεται στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Η αποχώρηση μάλιστα του Μπαράκ Ομπάμα από τον Λευκό Οίκο έχει εντείνει αυτή την κουβέντα, η οποία επανέρχεται –με διάφορους, καμιά φορά ανορθόδοξους τρόπους– περίπου παντού: στο Χόλιγουντ, στα γήπεδα, στις τηλεοπτικές εκπομπές, στο Διαδίκτυο. Σπανίως, ωστόσο, το θέμα αντιμετωπίζεται με την τόλμη και ταυτόχρονα τη διαύγεια του υποψήφιου για Οσκαρ ντοκιμαντέρ, «Δεν είμαι ο νέγρος σου», του Ραούλ Πεκ.

Ο σκηνοθέτης, ο ίδιος που γύρισε τη fiction βιογραφία του Καρλ Μαρξ που παρουσιάσαμε την προηγούμενη εβδομάδα, μας φέρνει εδώ αντιμέτωπους με μία από τις πιο προκλητικές «πληγές» του δυτικού κόσμου. Το κάνει δε με τρόπο καθαρά κινηματογραφικό, ανατρέχοντας στην ιστορία της μαύρης Αμερικής, μέσα από την παρουσία της στο αγαπημένο του μέσο.

«Το σινεμά στις ΗΠΑ πήγαινε ανέκαθεν χέρι χέρι με τα όσα συνέβαιναν στην κοινωνία τη δεδομένη στιγμή κι από αυτή τη συνθήκη δεν θα μπορούσαν να ξεφύγουν οι μαύροι. Είτε ως μέσο προπαγάνδας είτε ως αποτύπωση μιας γενικότερης τάσης και θέσης, το Χόλιγουντ αφομοίωσε τις αντιλήψεις περί μαύρων –η αλήθεια είναι όχι πάντοτε με αρνητική χροιά κι αυτό ήταν αισιόδοξο. Δεν θα μπορούσαμε να παραβλέψουμε, όμως, ότι οι μαύροι και στο σινεμά υποτιμήθηκαν», μας λέει χαρακτηριστικά ο Πεκ. Η αλήθεια βέβαια είναι πως τα τελευταία χρόνια υπάρχει ένα αρκετά διακριτό ρεύμα προς την αντίθετη κατεύθυνση, με πολλές χολιγουντιανές ταινίες να αναδεικνύουν ακριβώς το θέμα του ρατσισμού και της «μαύρης» ταυτότητας.

«Και γιατί έπρεπε να περάσουν τόσες δεκαετίες ώστε να αρχίσουμε να βλέπουμε κάποια ψήγματα υπέρ των μαύρων στο Χόλιγουντ; Να σας πω την αλήθεια δεν έχω πειστεί ακόμη γι’ αυτή την αλλαγή. Ισως ήταν μια εξέλιξη ότι οι Αμερικανοί είχαν και μαύρο πρόεδρο για αρκετά χρόνια (σ.σ. τον Ομπάμα). Αλλά δεν φτάνει με τόσα που έχουν περάσει. Και φυσικά μην ξεχνάμε την ιστορία με το “μποϊκοτάζ” των μαύρων ηθοποιών από τα Οσκαρ κι εκείνη τη διαμαρτυρία. Ενα βήμα μπρος και δύο πίσω;», αναρωτιέται ο Ραούλ Πεκ.

Η ταινία του, η οποία έχει για αφηγητή τον Σάμιουελ Τζάκσον, βασίζεται στα γραπτά του Τζέιμς Μπάλντουιν, σημαντικής μορφής του αφροαμερικανικού κοινωνικού αγώνα στις ΗΠΑ, τις προηγούμενες δεκαετίες. Παρουσιάζει ακόμα, ως παράλληλα, τις πασίγνωστες ιστορίες του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και του Μάλκολμ Χ, οι οποίοι δολοφονήθηκαν, υπηρετώντας ακριβώς αυτό το κίνημα. «Αυτές οι προσωπικότητες λείπουν από την εποχή μας. Κι αμφιβάλλω αν μπορούν να ξαναϋπάρξουν. Δεν υπάρχουν ηγέτες που να εμπνέουν, από την άλλη όμως, η δύναμη της νέας εποχής, όπως τα social media, μπορούν να κινητοποιούν τον κόσμο να βγει στους δρόμους. Αυτό το φαινόμενο το είδαμε πολλές φορές τα τελευταία χρόνια στις ΗΠΑ μετά τις βίαιες συμπεριφορές και τους θανάτους μαύρων από τους αστυνομικούς».

Το βαρομετρο της εβδομαδας

Στο «Happy End» ο σπουδαίος auteur Μίκαελ Χάνεκε επανέρχεται στα αγαπημένα οικογενειακά του δράματα, εστιάζοντας σε μια οικογένεια εύπορων αστών, οι οποίοι ζουν στην πόλη-λιμάνι του Καλαί. Οι επαγγελματικές και προσωπικές σχέσεις μεταξύ τους, καθώς και τα «προβλήματα» που αντιμετωπίζουν, μπαίνουν σε μεγεθυντικό φακό και εξετάζονται ενδελεχώς, ενώ (ειρωνικά) η προσφυγική κρίση βρίσκεται μόνο στο φόντο της ιστορίας. Για άλλη μια φορά, η σκηνοθεσία είναι εξαιρετική, ενώ μοναδικό ψεγάδι αποτελεί το κάπως άνευρο σενάριο. Πρωταγωνιστούν οι Ιζαμπέλ Ιπέρ, Ζαν-Λουί Τρεντινιάν, Ματιέ Κασοβίτς και Τόμπι Τζόουνς.

Στην «Justice League» οι υπερήρωες της DC (Μπάτμαν, Σούπερμαν, Wonder Woman, Aqua Man κ.ο.κ.) συναθροίζονται για να αντιμετωπίσουν τον σατανικό Steppenwolf. Μία σειρά από νέους κινηματογραφικούς σταρ καθοδηγούνται από τον μάλλον βαριεστημένο Μπεν Αφλεκ, σε περιπέτεια που εξαντλεί το ενδιαφέρον της μετά το πρώτο μισάωρο.

Στις «Αρδέννες» δύο αδέλφια με παρελθόν και παρόν παρανομίας έρχονται σε σύγκρουση, καταστρέφοντας τα πάντα γύρω τους. Οταν ο σεσημασμένος Κένεθ βγαίνει από τη φυλακή, ο Ντέιβ προσπαθεί να τον βοηθήσει να επανενταχθεί στην κοινωνία, ενώ ταυτόχρονα ψάχνει τρόπο να του εκμυστηρευθεί πως έχει πια δεσμό με την πρώην κοπέλα του. Ο πρωτάρης στη σκηνοθεσία Ρόμπιν Προντ κατασκευάζει ένα θεοσκότεινο θρίλερ, γυρισμένο στα φλαμανδικά, όπου ο ιερός αδελφικός δεσμός διαρρηγνύεται με ανεπανόρθωτα αποτελέσματα. Η προσέγγισή του, αν και ωμή, φέρει μέσα της έντονα την ταυτότητα της αρχαίας τραγωδίας.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ