Γράμματα Αναγνωστών

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Γραμματα Aναγνωστων

Ρουβίκωνας και «kolotoumba»

Κύριε διευθυντά
Η πρόσφατη αναφορά του κ. Τσίπρα στη διάβαση του Ρουβίκωνα σε σχέση με την επερχόμενη «ανάπτυξη» και έξοδο από τα μνημόνια το 2018, πέραν του ότι ήταν ως συνήθως ψευδής, ήταν και ανιστόρητη. Τον Ρουβίκωνα διέβη ο Ιούλιος Καίσαρ με τις λεγεώνες του στις 10 Ιανουαρίου του 49 π.Χ., κατέλυσε τη δημοκρατία στην αρχαία Ρώμη και επέβαλε δικτατορικό καθεστώς. Τον δικό του Ρουβίκωνα είχε διαβεί ο κ. Τσίπρας με την παρέα του ήδη από τις 25 Ιανουαρίου 2015 μ.Χ., με την πρόθεση να καταλύσει και αυτός το δημοκρατικό μας καθεστώς και να εγκαθιδρύσει ολοκληρωτικό νοτιοαμερικανικού τύπου. Ευτυχώς δεν τα κατάφερε και από τότε μας κυβερνά με τη νέα συνεισφορά των Ελλήνων στο διεθνές λεξιλόγιο, την «kolotoumba» και την εξίσου διεθνή γελοιοποίησή μας.

Στρατης Στρατηγης, Επ. δικηγόρος Δ.Ν., τ. βουλευτής Επικρατείας

Το ΕΜΠ αξίζει να έχει το δικό του μουσείο

Κύριε διευθυντά
Τον τελευταίο καιρό ξανακούγονται διάφορες προτάσεις για την επέκταση του Αρχαιολογικού Μουσείου στα νεοκλασικά κτίρια του Πολυτεχνείου, του Λύσανδρου Καυταντζόγλου. «Η ιστορία του EΜΠ» είναι γνωστή κυρίως από το σημαντικό ομότιτλο βιβλίο του Κ. Μπίρη. Θα επιχειρήσω ένα γρήγορο ξεφύλλισμα των σημαντικότερων στιγμών ίσως όχι και πολύ γνωστών της ζωής των κτιρίων. Το 1873 και πριν ακόμη το συγκρότημα αποπερατωθεί, εγκαθίστανται οι πρώτοι σπουδαστές στις δύο μονώροφες πτέρυγες εκατέρωθεν του κεντρικού κτιρίου, του κτιρίου Αβέρωφ, στις δύο πτέρυγες της οδού Στουρνάρη, κτίριο Στουρνάρη, όπου αργότερα εγκαταστάθηκαν η διοίκηση και η βιβλιοθήκη, και της οδού Τοσίτσα, κτίριο Τοσίτσα, όπου εγκαταστάθηκε στη συνέχεια η Σχολή Καλών Τεχνών. Τρία χρόνια αργότερα, το 1876, έρχονται στο φως τα πλούσια μυκηναϊκά ευρήματα από τους βασιλικούς τάφους των Μυκηνών και καθώς το Αρχαιολογικό Μουσείο δεν έχει ακόμη αποπερατωθεί, θα φιλοξενηθούν προσωρινά στον όροφο του κεντρικού κτιρίου (το προσωρινά κράτησε δύο δεκαετίες). Παράλληλα το Εθνικό και Ιστορικό Μουσείο, καθώς και αυτό δεν διάθετε δικό του κτίριο, εγκαθίσταται από το 1884 στο ισόγειο του ίδιου κτιρίου, ενώ μετά τη μεταφορά των συλλογών του Αρχαιολογικού Μουσείου στο δικό του κτίριο στη θέση τους εγκαθίσταται η Εθνική Πινακοθήκη.

Από τις αρχές του 20ού αιώνα και ύστερα στο κτίριο εγκαθίστανται οι πέντε σχολές του EΜΠ, των Αρχιτεκτόνων, των Πολιτικών Μηχανικών, των Ηλεκτρολόγων Μηχανολόγων, των Τοπογράφων και των Χημικών Μηχανικών. Το 1940 τα κτίρια του EΜΠ επιτάσσονται και μετατρέπονται σε στρατιωτικό νοσοκομείο. Μετά τον πόλεμο και την Κατοχή σταδιακά το Μετσόβιο αποδίδεται επιτέλους στους ιδιοκτήτες του. Το 1960 αποτελεί σταθμό για την ιστορία του Μετσόβιου και κυρίως της Σχολής Αρχιτεκτόνων. Ολες οι άλλες σχολές αποσύρονται σταδιακά στα τρία νέα κτίρια που έχουν κτισθεί επί των Στουρνάρη, Μπουμπουλίνας και Τοσίτσα, και το κτίριο Αβέρωφ παραδίδεται ολόκληρο στους αρχιτέκτονες.

Η Σχολή Αρχιτεκτόνων καταλαμβάνει σήμερα το σύνολο του κεντρικού συγκροτήματος της οδού Πατησίων ενώ οι υπόλοιπες σχολές έχουν μεταφερθεί στην Πολυτεχνειούπολη του Ζωγράφου.  Μετά τόσα χρόνια το Πολυτεχνείο επιτέλους μας ανήκει.  Το ιδρυτικό του σύνταγμα με ημερομηνία 12 Ιανουαρίου 1837 φέρει τον τίτλο «Περί εκπαιδεύσεως εις την Αρχιτεκτονική». Καθήκον και υποχρέωση λοιπόν της Αρχιτεκτονικής Σχολής και μόνον αυτής είναι να του δώσει πάλι τη λάμψη και την αξία του. Καθήκον και υποχρέωση του κράτους να τη βοηθήσει με όσα μέσα διαθέτει. Η μετατροπή του σε αρχαιολογικό μουσείο θα ακύρωνε την επιθυμία των δωρητών, αλλά και του αρχιτέκτονά του.

Κάθε κτίριο δημιουργείται για να εκπληρώσει κάποιους λειτουργικούς σκοπούς. Η επαναχρησιμοποίησή του για άλλους μπορεί κάποτε να είναι απαραίτητη, αλλά σίγουρα δεν είναι η πιο πρόσφορη. Αρκεί να διαβάσει κάποιος την «κρίσιν των σχεδίων του εν Αθήναις οικοδομηθησομένου Μουσείου των ελληνικών αρχαιοτήτων » των καθηγητών της Ακαδημίας των εικαστικών τεχνών του Μονάχου N. Kaulbach και M. Carriere του 1860, που απέβη αρνητική και για τις 14 μελέτες που είχαν υποβληθεί, για να αντιληφθεί την ακαταλληλότητα του ΕΜΠ για αρχαιολογικό μουσείο. Θα μπορούσε όμως κάλλιστα, πιστεύω, να γίνει μουσείο του «εαυτού» του. Τόσο στο συγκρότημα της Πατησίων όσο και στην Πανεπιστημιούπολη του Ζωγράφου φυλάσσονται πλήθος ιστορικών, μουσειακών σήμερα στοιχείων, που θα μπορούσαν να εκτεθούν. Βιβλία, ιδρυτικά έγγραφα, αρχεία, όργανα σχεδιάσεως, σπουδαστικά σχέδια, πίνακες ζωγραφικής κ.ά. Τι σημαίνει για κάθε Ελληνα πολίτη ή, τουλάχιστον, τι θα έπρεπε να σημαίνει; Ισως την απάντηση να δίνει ένα ασημένιο τάμα, μια μικρή μεταλλική πλάκα με ανάγλυφο χτυπημένο το κτίριο Αβέρωφ.  Ενα μικρό λαϊκό καλλιτέχνημα. Κι αν κάναμε και πάλι ένα τάμα;

Μαρω Καρδαμιτση Αδαμη, Αρχιτέκτων, ομ. καθηγήτρια EΜΠ

Ελληνικά ομόλογα και ομογένεια

Κύριε διευθυντά
Στην εγκύκλιο επιστολή του στις 24.9.2010 από το Σικάγο ο τότε συντονιστής ΣΑΕ (Συμβουλίου Απόδημου Ελληνισμού) Περιφέρειας ΗΠΑ, Θεόδωρος Σπυρόπουλος, επαναλαμβάνοντας την πρόταση την οποία είχε υποβάλει πριν στην ελληνική κυβέρνηση, γράφει –μεταξύ άλλων– τα ακόλουθα: «Με ιδιαίτερη χαρά πληροφορηθήκαμε διά του Τύπου την ανταπόκριση του Οικονομικού Επιτελείου της κυβέρνησης στην πρότασή μας για την έκδοση ομολόγων για τους ομογενείς των ΗΠΑ, Αυστραλίας, Καναδά και Γερμανίας.

Ωστόσο κρίνεται αναγκαίο τα στελέχη του Οργανισμού Διαχείρισης του Δημοσίου Χρέους, τα οποία αναλαμβάνουν τον σχεδιασμό των ομολόγων, να συναντηθούν με την ηγεσία του ΣΑΕ και να ενημερωθούν για τις ιδιαιτερότητες και ευαισθησίες της ομογένειας. Παράλληλα με την έκδοση των ομολόγων θα πρέπει να γίνει μία προσπάθεια αποκατάστασης του κλίματος εμπιστοσύνης της ομογένειας προς τη γενέτειρα, να διασφαλίζεται οικονομικό όφελος αλλά και να παρέχονται κίνητρα για τους αγοραστές. Τα ομόλογα θα πρέπει να είναι ανοιχτά (χωρίς ημερομηνία λήξεως), διαθέσιμα στους ομογενείς μέσω τραπεζών στις χώρες που διαβιούν και με συμφέρον επιτόκιο. Ενώ η κεντρική στόχευση θα είναι η τόνωση της ελληνικής οικονομίας, ως επιπλέον κίνητρο θα μπορούσε να προβλεφθεί η ωφέλεια της ομογένειας από αυτά. Συγκεκριμένα, θα μπορούσε ένα ελάχιστο ποσοστό κέρδους να επιστρέφει στον Ελληνισμό του εξωτερικού για την “ενίσχυση της ελληνόγλωσσης παιδείας του εξωτερικού”, για “στήριξη ελληνικών εδρών στο εξωτερικό” κ.ο.κ. ή και στη γενέτειρα για συγκεκριμένους λόγους, όπως “ομόλογα για την αποκατάσταση και ανάδειξη μνημείων και αρχαιολογικών χώρων”, “ομόλογα για την αναδάσωση της Ελλάδας” κ.ο.κ. Με αυτόν τον τρόπο ο Ελληνας του εξωτερικού θα είχε τριπλό ενδιαφέρον για την αγορά των ομολόγων. Στο πλαίσιο αυτό θα ήταν χρήσιμο να ληφθεί υπ’ όψιν το επιτυχημένο εγχείρημα του συστήματος ισραηλινών ομολόγων που ωφελούν τόσο τους ομογενείς στην Αμερική όσο και τη χώρα τους (http://www.israelbonds.com)».

Την πρόταση επαναλαμβάνει σε πρόσφατη ανακοίνωσή του από το Σίδνεϊ ο συντονιστής ΣΑΕ Ωκεανίας και Απω Ανατολής κ. Γ. Αγγελόπουλος. Παρόμοιες πρωτοβουλίες είχαν αναλάβει η Παγκόσμια Διακοινοβουλευτική Ενωση Ελληνισμού (μέλη της οποίας είναι 200 πολιτικοί ελληνικής καταγωγής από 27 χώρες) και Ελληνες επιχειρηματίες στις ΗΠΑ (Α. Λίβερης, Τ. Κάλαμος, Κ. Τσακόπουλος, Α. Μανάτος, Τ. Τσούνης, Ι. Κουδούνης, Ι. Κατσιματίδης κ.ά.), (βλ. εφ. «Καθημερινή», φ. 19.7.2012, 29.7.2012, 15.10.2012, 11.09.2016, 15.04.2017, 13.05.2017, εφ. «Εστία» φ. 7.4.2014).

Οι υπογραφόμενοι καθηγητές ΑΕΙ θεωρούν και στην παρούσα φάση της πολύπλευρης κρίσης της χώρας εξαιρετικά χρήσιμη όσο και αναγκαία την όσο τον δυνατόν ευρύτερη υποστήριξη όλων αυτών των πρωτοβουλιών, προκειμένου να επιτευχθεί η άμεση αποδοχή και πραγματοποίησή τους, ως αφετηρία της προσπάθειας για την ανασυγκρότηση της χώρας αλλά και ως απαρχή μιας νέας για το έθνος εποχής.

Σ. Αλεξιου, Λ. Βλαχος, Γ. Γεωργακοπουλος, Χ. Δημητριαδης, Β. Καλλερης, Ν. Καντηρανης, Ν. Καρατζας, Β. Κατσαρος, Μ. Λαζαριδου, Κ. Λαζος, Δ. Μουρελατος, Ι. Παπαδογιαννης, Ε. Πολυχρονιαδης, Μ. Ρεϊζογλου, Γ. Σταμου, Ιω. Τουλουμακος, Α. Τσιραμπιδης,  Α. Φιλιππιδης, Γ. Χριστοφιδης

«Τεισία, τι κάνεις, τρελάθηκες; Μπαζώνεις το ρέμα;» – σε ελεύθερη μετάφραση

Κύριε διευθυντά
Οι φονικές πλημμύρες στη Δυτική Αττική –φονικές εξαιτίας των μπαζωμένων ρεμάτων στην περιοχή βεβαίως– μου έφεραν στον νου έναν ιδιωτικό λόγο του Δημοσθένη (55: Προς Καλλικλέα περί χωρίου βλάβης), όπου ένας Αθηναίος πηγαίνει στα δικαστήρια τον γείτονά του με την κατηγορία ότι, μπαζώνοντας το ρέμα που σχεδόν χώριζε τις περιουσίες τους, προξένησε μεγάλες ζημιές στο χωράφι του έπειτα από μια ιδιαίτερα δυνατή βροχή. Ο λόγος γράφεται για λογαριασμό του κατηγορουμένου Τεισία, ο οποίος υποστηρίζει ότι, αν υπήρξε μπάζωμα, αυτό έγινε από τον πατέρα του πριν από 15 τόσα χρόνια, και σε όλο αυτό το διάστημα, κατά το οποίο δεν έλειπαν φυσικά οι ραγδαίες βροχές, ο πατέρας του μηνυτή δεν διαμαρτυρήθηκε ποτέ, αλλά ούτε επιχείρησε να εμποδίσει τον δικό του πατέρα στην αρχή, τότε δηλαδή που υποτίθεται ότι έκτισε το ρέμα. Κανονικά όμως, ισχυρίζεται, αυτό έπρεπε να είχε γίνει. Βλέποντας να μπαζώνεται το ρέμα, να πάει αγανακτισμένος στον πατέρα μου και να του πει: «Τεισία, τι είναι αυτά που κάνεις; Κτίζεις το ρέμα; Αλλά έτσι το νερό της βροχής θα πλημμυρίσει το χωράφι μου». (§ 5: Τεισία, τι ταύτα ποιείς; αποικοδομείς την χαράδραν; Είτ’ εμπεσείται το ύδωρ εις το χωρίον το ημέτερον). Ετσι ώστε ή να σταματούσε ο πατέρας μου το μπάζωμα και να μην υπήρχε τώρα αυτή η προστριβή μεταξύ μας ή, αν αδιαφορούσε και γινόταν αυτό που έγινε τώρα, να είχες μάρτυρες της τότε διαμαρτυρίας του πατέρα σου. Κι έπρεπε βέβαια να έδειχνες σε όλους αυτό το ρέμα, ώστε να αποδείκνυες το άδικο του δικού μου πατέρα στην πράξη και όχι μόνο στα λόγια όπως τώρα. Τίποτε όμως από αυτά δεν θεωρήσατε σκόπιμο να κάνετε τότε.

Στην πραγματικότητα, συνεχίζει ο Τεισίας, δεν υπήρχε κανένα ρέμα, αλλά αυτό που χώριζε τις περιουσίες μας ήταν ένας δημόσιος δρόμος. Επειδή όμως βρισκόμαστε σε πλαγιά βουνού, όταν έβρεχε, το νερό έπεφτε και στον δρόμο και στα χωράφια μας. Επειδή όμως στον δρόμο το νερό έβρισκε μερικές φορές εμπόδια και δεν μπορούσε να φεύγει ελεύθερα, εκτρεπόταν αναγκαστικά στα γύρω χωράφια και τα πλημμύριζε. Βλέποντας, λοιπόν, ο πατέρας μου τις ζημιές που προκαλούσαν αυτές οι πλημμύρες στο χωράφι του, το περιέφραξε με μια ξερολιθιά (§ 11: την αιμασιάν περιωκοδόμησε ταύτην). Κανένα ρέμα, επομένως, δεν τον έβλαψε επειδή μπαζώθηκε, όπως με συκοφαντεί ο Καλλικλής, διότι στο μέρος αυτό υπήρχαν άλλωστε διάφορα δέντρα, αμπέλια και συκιές, πριν ακόμη κτίσει ο πατέρας μου τη μάντρα, κι επιπλέον ένα παλιό οικογενειακό νεκροταφείο προτού αγοράσει καν το χωράφι. Είναι δυνατόν να υπήρχαν όλα αυτά μέσα σ’ ένα ρέμα;

Δεν χρειάζεται να επεκταθώ στα υπόλοιπα επιχειρήματα που χρησιμοποιεί ο κατηγορούμενος για να υπερασπιστεί τον εαυτό του και ν’ αποφύγει την καταβολή μιας τεράστιας αποζημίωσης που διεκδικεί ο κατήγορος. Θα αναφέρω όμως ότι, περνώντας στην αντεπίθεση, κατηγορεί τον μηνυτή του ότι ο ίδιος ευθύνεται που πλημμύρισε το χωράφι του, γιατί, ενώ σήκωσε κι αυτός μάντρα για να προστατεύσει την περιουσία του από τα νερά της βροχής, την έκτισε πάνω στον δημόσιο δρόμο, ώστε να φέρει τα δέντρα που υπήρχαν σε αυτόν μέσα στο δικό του χωράφι, αλλά κάνοντάς τον έτσι στενότερο (§ 22: εξημάρτηκε, πρώτον μεν την οδόν στενοτέραν ποιήσας, εξαγαγών έξω την αιμασιάν, ίνα τα δένδρα της οδού ποιήσειεν είσω). Επιπλέον, πέταξε όλα τα άχρηστα οικοδομικά υλικά και άλλα απορρίμματα στον δρόμο, με αποτέλεσμα να ανεβάσει την επιφάνειά του κι έτσι να κάνει ευκολότερη την εκτροπή του νερού στο χωράφι του.

Ολα τα παραπάνω μαρτυρούν ότι σε πολλά πράγματα η νοοτροπία, η συμπεριφορά, και οι συνήθειες των προγόνων μας δεν ήταν πολύ διαφορετικές από τις αντίστοιχες δικές μας. Αλλά υπάρχει και μια αξιοσημείωτη διαφορά. Μολονότι η έκβαση αυτής της δίκης δεν μας είναι γνωστή και, επομένως, δεν ξέρουμε αν η κατηγορία που αντιμετώπιζε ο πελάτης του Δημοσθένη ήταν πραγματική ή προσχηματική, για να αποσπάσει ο μηνυτής εκβιαστικά χρήματα ή γη από τον κατηγορούμενο, το αδιαφιλονίκητο γεγονός είναι ένα: στην αρχαιότητα, ένας ιδιώτης διώκει δικαστικά τον γείτονά του για τη βλάβη που υπέστη από το υποτιθέμενο μπάζωμα ενός ρέματος που έγινε αιτία να πλημμυρίσει το χωράφι του και να υποστεί ζημιές. Σήμερα, άνθρωποι πνίγονται από τις πλημμύρες που αναμφίβολα προκάλεσαν τα μπαζωμένα ρέματα της περιοχής, αλλά κανένας δεν διανοείται, παρότι έχουμε ξαναθρηνήσει θύματα για τους ίδιους ακριβώς λόγους, ούτε ιδιώτης ούτε –πολλώ μάλλον– κάποιος δημόσιος φορέας, να ασκήσει συγκεκριμένη και προσωποποιημένη δίωξη εναντίον αυτών που μπάζωσαν τα ρέματα και τους οποίους όλοι γνωρίζουμε. Διότι η δίωξη κατά παντός υπευθύνου, ως εάν οι υπεύθυνοι να ήταν άγνωστοι, είναι απλώς ένα θλιβερό ανέκδοτο.

Τασος Νικολαϊδης, Ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης

«Εγκωμιάζοντας δημόσια έγκλημα»

Κύριε διευθυντά
Οι επευφημίες με τις οποίες μερικοί υποδέχονται έναν εγκληματία καταδικασμένο για πολλές ανθρωποκτονίες από πρόθεση, είναι στην ουσία εγκώμια και έπαινοι για τα εγκλήματά του και εκθέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια τάξη, δεδομένου ότι καταλήγουν στην ενθάρρυνσή του για τη διάπραξη και άλλων ανθρωποκτονιών και σε προβολή προτύπου και πρόσκληση προς μίμηση για την τέλεση παρόμοιων εγκλημάτων και από άλλους. Οι εκδηλώσεις αυτού του είδους τιμωρούνται κατά το άρθρο 185 του Ποινικού Κώδικα κατά το οποίο, «όποιος εγκωμιάζει δημόσια και με οποιονδήποτε τρόπο έγκλημα που διαπράχθηκε και έτσι εκθέτει σε κίνδυνο τη δημόσια τάξη, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών ετών».

Η επέμβαση του εισαγγελέως στις περιπτώσεις αυτές είναι αναγκαία πριν θρηνήσουμε και άλλα θύματα από τον ίδιο τον εγκληματία και από άλλους που θα ζηλέψουν τη δόξα του.

Ευαγγελος Ανδριανος, Επίτιμος Αρεοπαγίτης, Καστόρειον Λακωνίας

Μια μεγάλη πλημμύρα και ο (τότε) Ακης...

Κύριε διευθυντά
Συντετριμμένος από τον άδικο χαμό μεγάλου αριθμού συμπατριωτών μας από τις πλημμύρες των ημερών αυτών, θυμήθηκα παρόμοιες καταστάσεις που έζησαν ο Δήμος Κατερίνης και ο νομός Πιερίας την περίοδο 1978-1982, αλλά και την ανέλπιστη συμβολή που είχε στο ξεπέρασμά τους ο κ. Ακης Τσοχατζόπουλος. Το 1978 πλημμύρισε ο νομός Πιερίας από υπερβολικές βροχοπτώσεις. Η περιοχή ήταν εντελώς ανοχύρωτη. Από τα ρέματα Βύθυσμα, Παπουτσάρη, Μοσχοπόταμου, Μαυρονέρι και Αίσονας πλημμύρισε ο Δήμος Κατερίνης και 40.000 στρέμματα στην ευρύτερη περιοχή έως τη θάλασσα, με αποτέλεσμα να γεμίσουν τα χωράφια της περιοχής με κάθε είδους αντικείμενα (κονσέρβες, καρέκλες κ.λπ.), γιατί το νερό πέρασε μέσα από τον χώρο του σκουπιδότοπου του Δήμου Κατερίνης. Θυμάμαι, κατέφθασε τότε στη νομαρχία ο προσφάτως αποθανών δημοσιογράφος και πρώην υπουργός Γιάννης Καψής και με οργισμένο ύφος απευθύνθηκε στον τότε νομάρχη λέγοντας: «Τι συμβαίνει επιτέλους με την Κατερίνη; Κάθε φορά που βρέχει λίγο πλημμυρίζει και γίνεται είδηση στις εφημερίδες. Φοβάμαι ότι πρέπει να επέμβει εισαγγελέας».

Μαζί με τον τότε διευθυντή Τεχνικών Εργων του νομού επισκεφτήκαμε τα ρέματα της περιοχής. Ολα ήταν μπαζωμένα και με τεράστια δέντρα στην κοίτη τους. Αρχίσαμε αμέσως να προγραμματίζουμε, να συντάσσουμε μελέτες, να τις περνάμε απο τα νομαρχιακά συμβούλια και να δημοπρατούμε έργα αφού πρώτα εξασφαλίζαμε τις πιστώσεις. Ο τότε υπεύθυνος του αρχαιολογικού χώρου Δίου, Δημήτρης Παντερμαλής, μας ζήτησε να καθαρίσουμε τα ρέματα γύρω από τον αρχαιολογικό χώρο που συνεχώς τον πλημμύριζαν.  Το 1982, με τη πολιτική αλλαγή, νομάρχης Πιερίας διορίστηκε η κ. Μαρία Αρσένη. Εργασιομανής και χαλκέντερη, με ένα ποτήρι καφέ όλη την ημέρα, ανέλαβε προσωπικά το όλο εγχείρημα. Το ίδιο διάστημα, μια θεομηνία διάρκειας πολλών ημερών έπληξε και πάλι την περιοχή μας. Το πρόβλημα παρουσιάστηκε πιο έντονο στο ρέμα του Μοσχοπόταμου, που περνάει μέσα απο την Κατερίνη. Το τεχνικό έργο που είχε γίνει στο ρέμα αυτό αποδείχτηκε ανεπαρκές, με αποτέλεσμα η Κατερίνη να πλημμυρίσει. Σαν σήμερα θυμάμαι, βράδυ δύο η ώρα, πήγα στη νομαρχία και είδα τη νομάρχη αγκαλιασμένη με ένα θερμαντικό σώμα να τρέμει, γιατί είχε μόλις γυρίσει απ’ έξω και έκανε πολύ κρύο. Τη ρώτησα αν ήταν διατεθειμένη να κάνουμε μια αυτοψία ακόμη, προκειμένου να διαπιστώσουμε τις κατευθύνσεις και τον όγκο των υδάτων και τον λόγο απ’ όπου προερχόταν το κακό. Γυρίσαμε πίσω στις 5 το πρωί. Ημασταν κουρασμένοι. Ημασταν απογοητευμένοι.

Δευτέρα πρωί πληροφορήθηκα από το τηλέφωνο ότι θα ερχόταν επειγόντως στην Κατερίνη ο μόλις πέντε ημερών υπουργός Δημοσίων Εργων Ακης Τσοχατζόπουλος. Πράγματι, συναντηθήκαμε και αφού τον ενημερώσαμε για την κατάσταση έφυγε για την Αθήνα. Πέντε ημέρες μετά, με έκπληξη και ευχαρίστηση μάθαμε ότι με δική του υπουργική απόφαση εγκρίθηκε το ποσό του 1.000.000.000 δραχμών για τις αντιπλημμυρικές ανάγκες του νομού μας. Με ανοιχτά τα φτερά μας, σε μικρό χρονικό διάστημα, συντάξαμε τις μελέτες, πήραμε την έγκριση και δημοπρατήσαμε το πρώτο μεγάλο έργο, την κατασκευή της βόρειας περιφερειακής τάφρου με πέντε γέφυρες και μήκος 11 χλμ. Η τάφρος αυτή θωράκισε έκτοτε την Κατερίνη από τις συχνές πλημμυρικές εξάρσεις και απέβη σωτήριος για την πόλη μας. Το κόστος του έργου αυτού ήταν 110.000.000 δρχ. Με τα υπόλοιπα χρήματα, κατά τη διάρκεια των επόμενων επτά ετών διευθετήθηκαν διάφορα ρέματα, κατασκευάστηκαν προστατευτικοί τοίχοι από ειδικά υλικά και θωρακίσαμε μεγάλο αριθμό ρεμάτων στα πιο ευαίσθητα σημεία τους με μικρά ή μεγάλα έργα. Η ενέργεια αυτή του κ. Τσοχατζόπουλου να διαθέσει τόσο γρήγορα ένα μεγάλο ποσό βοήθησε να ισχυροποιηθεί σημαντικά η αντιπλημμυρική δυνατότητα του νομού Πιερίας.

Είμαι από το 2003 συνταξιούχος, 82 ετών σήμερα, ποτέ δεν ήμουν ενταγμένος στον χώρο του ΠΑΣΟΚ, δεν ξέχασα όμως την πράξη αυτή του κ. Τσοχατζόπουλου και, παρά τα όσα δυσάρεστα επακολούθησαν με δική του ευθύνη στον βίο του, θεώρησα χρέος μου να την υπενθυμίσω σε αυτή την άσχημη χρονική στιγμή για την πατρίδα μας.  Τέλος, θα ήθελα να πω ότι η πλήρης αντιπλημμυρική προστασία της Ελλάδας δεν μπορεί να προχωρήσει αν πρώτα η χώρα δεν αποκτήσει αυτό που τόσα χρόνια δεν θέλησε –όχι δεν μπόρεσε– να έχει, δηλαδή εθνικό κτηματολόγιο.

Γεωργιος Τσακμαλης, Προϊστάμενος Δημ. Εργων την περίοδο εκείνη, απόφοιτος Technische Universität Berlin

Οι δουλοπάροικοι της παραπαιδείας

Kύριε διευθυντά
«Πορεύεται» για τα καλά το σχολικό έτος για τη δημόσια εκπαίδευση, που αρέσκεται να λέμε ότι προσφέρει «παιδεία», άρχισε και για την ιδιωτική εκπαίδευση, που συνηθίζεται να την καλούμε «παρα-παιδεία» και περιλαμβάνει πάσης φύσεως φροντιστήρια που διογκώνουν τον χώρο της παραοικονομίας.  Σε αυτά θα εστιάσω, καθώς όλοι τα απεχθάνονται: οι λειτουργοί της δημόσιας εκπαίδευσης γιατί μέσω αυτών αναδεικνύονται τα λάθη, οι ελλείψεις, οι παραλείψεις και η σκανδαλώδης, αρκετές φορές, ανεπάρκεια ή αδιαφορία τους, οι γονείς γιατί αναγκάζονται να υποστούν μηνιαίες αφαιμάξεις σε χρήμα, χρόνο, βενζίνες, διαδρομές και αναμονές, οι μαθητές, τέλος, γιατί αναγκάζονται να σπαταλούν τον ελεύθερο χρόνο τους σε ένα «σχολείο» στη θέση του σχολείου. Δεν πρέπει να παραλείψω και τους εκάστοτε υπουργούς Παιδείας, που έχουν σκοπό της ζωής και της πολιτικής τους καριέρας μια εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που θα εξαφανίσει από προσώπου γης τα φροντιστήρια και θα ελαφρύνουν τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Ο στόχος είναι λαϊκίστικος: «πάταξη της παραπαιδείας», και όχι ουσιαστικός: «αναβάθμιση της παιδείας».

Ας εξετάσουμε το θέμα από μια άλλη οπτική γωνία. Στην αρένα της παραπαιδείας, δοκιμάζουν τις δυνάμεις τους και επιβιώνουν από τους λέοντες οι χιλιάδες καταρτισμένοι εκπαιδευτικοί, που δεν υπάρχει περίπτωση να απορροφηθούν από το δημόσιο σχολείο το οποίο συρρικνώνεται ολοένα και περισσότερο λόγω οικονομικής κρίσης και υπογεννητικότητας. Αν κλείσουν τα φροντιστήρια, θα πρέπει να καταργηθούν ή έστω να συρρικνωθούν οι Φιλοσοφικές και όλες οι σχολές των πανεπιστημίων που παράγουν κάθε χρόνο καθηγητές καταδικασμένους στην ανεργία (πότε έγινε αλήθεια ο τελευταίος διαγωνισμός διορισμού καθηγητών, θυμάστε;).

Ας εστιάσω σε αυτούς. Οι φροντιστηριακοί καθηγητές ζουν και εργάζονται σαν δουλοπάροικοι στον εργασιακό μεσαίωνα των ιδιοκτητών των εκπαιδευτικών αυτών μορφωμάτων. Είναι νέοι, εξαρτημένοι συνήθως από το οικογενειακό βαλάντιο, έχουν βασικούς και μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών, διδακτική εμπειρία απαραιτήτως, συγγραφική δουλειά, αλλά τώρα πια απαιτούνται και άλλα προσόντα, όπως να είναι όμορφοι, καλογυμνασμένοι, στυλάτοι, με trendy κόμμωση, tattoo και, βεβαίως, να είναι πλήρως δικτυωμένοι σε Facebook, Twitter και άλλα κοινωνικά δίκτυα. Ολα αυτά, για να έχουν εργασία, για να προωθήσουν τον εαυτό τους ως καταναλωτικό αγαθό, ώστε η επιχείρηση να προσελκύσει τον πελάτη (δεκαπεντάχρονο μαθητή - σαραντάρη γονέα) που λαμβάνει υπόψη του το «φαίνεσθαι» περισσότερο από το «είναι» και θα επιλέξει να δώσει τα χρήματά του στον καθηγητή με τον οποίο υπάρχει «χημεία» και προσιδιάζει στα πρότυπα των ΜΜΕ. Για όλα αυτά λοιπόν ο δουλοπάροικος αμείβεται πενιχρά, δουλεύει ακατάπαυστα, συγγράφει, παρακολουθεί σεμινάρια, συμμετέχει σε ενημερώσεις, πολλές φορές ανασφάλιστος και με προσωπικό κόστος.

Οσο τα πανεπιστήμια θα αποτελούν μια βιομηχανία μαζικής παραγωγής ανέργων εκπαιδευτικών τόσο η «παρα-παιδεία» θα διαιωνίζεται και όσο η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση παραμένει ανεκπλήρωτη στο χαρτοφυλάκιο κάθε υπουργού τόσο η καθημερινότητα θα αποδεικνύει την αναγκαιότητά της.

Σοφια Ι. Μαργαριτη, Φιλόλογος - συγγραφέας

Μαθαίνοντας –αλλά πώς;– για την τζιχάντ

Κύριε διευθυντά
Η βιβλιογραφία για την έννοια και τη σημασία της ισλαμικής τζιχάντ είναι αχανής και πρέπει να ομολογήσω ότι δεν έγινα σοφότερος από τα βιβλία που διάβασα τα τελευταία χρόνια· όχι μόνο γιατί ο όρος έχει ποικίλες πτυχές, εξελίχθηκε ανά τους αιώνες και υπάρχουν διαφορετικές σχολές σκέψης μέσα στο Ισλάμ, αλλά και επειδή υφίστανται σκοτεινές περιοχές, ειδικά στην περίοδο της προφορικής παράδοσης, που δεν μας επιτρέπουν να εξακριβώσουμε την πραγματικότητα. Αν διαβάσει κανείς π.χ. την εισαγωγή της εγκυρότατης μελέτης του Stanley Bonner, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν στο Αν Αρμπορ, που τιτλοφορείται «Jihad in Islamic History: Doctrines and Practice», Πρίνστον 2006, θα το σκεφτεί δύο φορές πριν καν ανοίξει το στόμα του για να μιλήσει σχετικά με αυτό το θέμα. Εντούτοις, η ομάδα των εμπειρογνωμόνων που επεξεργάζεται τα νέα προγράμματα της Ιστορίας για τα σχολεία, με βάση τη διακηρυγμένη κυβερνητική πολιτική για αναθεώρηση της διδασκαλίας του αντικειμένου, έχει την πεποίθηση ότι κατέχει την αλήθεια γύρω από την έννοια της τζιχάντ. Και σαν να μην έφτανε αυτό, αποφάσισε να διαφωτίσει επί του θέματος και τους μαθητές της Ε΄ Δημοτικού. Συγκεκριμένα, σε δήλωση στον Απόστολο Λακασά («Καθημερινή» 12-11-17), ένα μέλος της ομάδας δήλωσε ότι «τα παιδιά πρέπει να αποκτήσουν κριτική ιστορική σκέψη» και πρέπει να μάθουν ότι η τζιχάντ δηλώνει «τον εσωτερικό αγώνα του ανθρώπου». Επισημαίνω, όμως, ότι πολλοί μελετητές θεωρούν την εσωτερική διάσταση της τζιχάντ δευτερογενή, ενώ σύμφωνα με τον Bonner «ήδη στο Κοράνι, και αργότερα, η τζιχάντ υπήρξε συχνά στον ίδιο βαθμό αγώνας τόσο κατά του εσωτερικού όσο και κατά του εξωτερικού εχθρού» (14). Σας φαίνεται ότι η άποψη του εν λόγω «εμπειρογνώμονα» προάγει την κριτική σκέψη; Στη δημοφιλή σάτιρά του «Μωρίας εγκώμιον» (1511), ο γνωστός ουμανιστής Ερασμος από το Ρότερνταμ μνημονεύει ως τροφούς της προσωποποιημένης Μωρίας τη Μέθη και την Απαιδευσία. Υποθέτω ότι στην περίπτωση που μας απασχολεί, οι ως άνω εμπειρογνώμονες «ζαλίστηκαν» από την αποστολή που έχουν αναλάβει. Ετσι έσπευσαν, με ακατανόητη προχειρότητα, όχι μόνο να απλοποιήσουν το πρόβλημα, επιβάλλοντας μιαν «εύκολη» ερμηνεία, αλλά και να εισαγάγουν την περίπλοκη, πολυσύνθετη και ιδεολογικά φορτισμένη έννοια της τζιχάντ ως θέμα διδασκαλίας σε δεκάχρονα παιδιά. «Απαιδευσία και μέθη» λοιπόν –για να παραφράσω το καβαφικό «υπεροψία και μέθη»– με τη σφραγίδα του υπουργείου Παιδείας.

Μιχαηλ Πασχαλης, Ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης

Γλιτώνοντας από τη χαριστική βολή

Κύριε διευθυντά
«Το τελευταίο σημείωμα: ο Παντελής Βούλγαρης επιστρέφει με μια ταινία-φόρο τιμής στους 200 εκτελεσθέντες της Καισαριανής και ιδιαίτερα σε έναν εξ αυτών, τον Ναπολέοντα Σουκατζίδη», διαβάζω στις «Επιλογές» ταινιών της «Κ». Επιστρέφει, αλλά με ένα ακόμη λάθος, όπως έκανε και στην προηγούμενη αδελφή ταινία «Ψυχή βαθιά». Το λάθος είναι λάθος, έστω και αν πρόκειται για συνειδητή επιλογή – ποιητική αδεία. Φυσικά, μια κινηματογραφική ταινία δεν είναι ντοκιμαντέρ, όμως νομίζω ότι, όταν πρόκειται για ένα τέτοιο θέμα, τα επιμέρους γεγονότα θα πρέπει να είναι αληθοφανή, αλλιώς οι 200 της Καισαριανής μπαίνουν στην ίδια ζυγαριά με τους «300» του Χόλιγουντ.

Λοιπόν, διακόσιοι άνδρες δεν οδηγούνται για εκτέλεση με λυμένα τα χέρια. Είναι δυνητικά επικίνδυνοι ακόμη και για τους πάνοπλους εκτελεστές τους, τοσούτω μάλλον καθόσον πρόκειται για ψυχωμένους αγωνιστές, οι οποίοι θα θεωρούσαν καθήκον να αντισταθούν μέχρις εσχάτων και να «πουλήσουν» ακριβά τη ζωή τους. Γι’ αυτό και ο επικεφαλής του αποσπάσματος απέρριψε το αίτημα Σουκατζίδη να εκτελεστούν όλοι μαζί, προφανώς για λόγους ασφαλείας και... αποτελεσματικότητας. Στον σωρό μπορεί κάποιος να γλιτώσει, ακόμη και η χαριστική βολή να αστοχήσει. Εχει συμβεί πολλές φορές. Στα Καλάβρυτα, μεταξύ των εκτελεσθέντων στην ευρύτερη περιοχή –από 461 μέχρι 1.200, 1.300!– βρέθηκαν 13 ζωντανοί. Εδώ, στο χωριό, λίγα μέτρα από το σπίτι μου, οι Ιταλοί εκτέλεσαν 17 (και όχι μόνον) πατριώτες, ως αντίποινα για την ανατίναξη της γέφυρας Γοργοποτάμου. Πλην ενός, ο οποίος τους ξέφυγε μέσα από τα χέρια και –το καταπληκτικό– δεμένος πισθάγκωνα! Κατά τα λοιπά, τα δάκρυα και τα ζήτω δεν έλειψαν.

Οσο για την άλλη ταινία «Ψυχή βαθιά», το λάθος έγκειται στο ότι ο σκηνοθέτης βάζει τους αντάρτες να τραγουδούν ενθουσιωδώς και ευδιάθετα, εν είδει εμβατηρίου, ένα αυτοσχέδιο τραγούδι με επωδό το «Ψυχή βαθιά» και στίχους τελείως άσχετους και αντίθετους με ό,τι πραγματικά εκφράζει η σχετλιαστική φράση «Ψυχή βαθιά», δηλαδή θλίψη, απογοήτευη, αλί και τρισαλί. «Ψυχή βαθιά και μέρες λίγες», λέμε σαν μοιρολόι εδώ γύρω στα χωριά μας, όπου έδρασε, όχι και τόσο δημοκρατικά, ο Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας. Αλλο ΕΛΑΣ και άλλο ΔΣΕ. Ιδού, ένα ηθικό πλεονέκτημα της Αριστεράς έναντι της... Αριστεράς. (Σχετικά γράμματά μου έχουν δημοσιευθεί στην καλή μας «Καθημερινή».)

Ιωαννης Αθ. Μακρης, Καστέλλια Παρνασσίδος
 

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ