ΚΟΣΜΟΣ

Οι μεταρρυθμίσεις στην Ευρωζώνη θέλουν... πλειοψηφία

ΕΛΕΝΗ ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗ

«Εχουμε τώρα ένα παράθυρο ευκαιρίας, αλλά δεν θα παραμείνει ανοικτό για πάντα», είχε πει προφητικά στις αρχές Σεπτεμβρίου ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Παρόλο που την Τετάρτη αναμένεται η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το πώς θα γίνει εμβάθυνση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης –δηλαδή πώς θα είναι η ευρωπαϊκή εκδοχή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, μεταξύ άλλων μεταρρυθμίσεων– στις Βρυξέλλες υπάρχει ανησυχία πως οι αρχικές ελπίδες για μεγάλες αλλαγές λόγω της εκλογικής νίκης του Εμανουέλ Μακρόν στη Γαλλία και της Αγκελα Μέρκελ στη Γερμανία έχουν περιοριστεί εξαιτίας της αβέβαιης πολιτικής κατάστασης στο Βερολίνο.

Με τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή οικονομία να κυβερνάται από μια μεταβατική κυβέρνηση, ο πρωταρχικός στόχος για ολοκλήρωση φιλόδοξων μεταρρυθμίσεων στην Ευρωζώνη τους επόμενους έξι μήνες μπορεί να βρίσκεται σε κίνδυνο, λένε Ευρωπαίοι αξιωματούχοι. Ο βασικός πρωταγωνιστής που χρειάζεται σε αυτή την προσπάθεια, η Γερμανίδα καγκελάριος, αναμένεται να επικεντρωθεί σε εσωτερικά ζητήματα, δηλαδή να σχηματίσει κυβέρνηση και λιγότερο σε θέματα ευρωπαϊκά.

«Θέλω μια σταθερή κυβέρνηση στη Γερμανία, μια σταθερή πλειοψηφία το συντομότερο δυνατόν», έλεγε ο υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας Μπρινό Λε Μερ σε τηλεοπτικό σταθμό. Το γεγονός ότι ο κυβερνητικός συνασπισμός της Γερμανίας δεν θα περιλαμβάνει τους Φιλελεύθερους, οι οποίοι διαφωνούσαν σε οποιαδήποτε μεταρρύθμιση της Ευρωζώνης, υποστηρίζοντας ότι θα γίνονταν δημοσιονομικές μεταφορές με τη Γερμανία να πληρώνει τον λογαριασμό, είναι πάντως θετικό.

«Το Παρίσι έχει ποντάρει σε μια ισχυρή Αγκελα Μέρκελ και από ευρωπαϊκής πλευράς είναι θετικό να παραμείνει αυτή καγκελάριος και όχι κάποιος άλλος», λέει στην «Κ» ο επικεφαλής του think tank European Policy Center, Γιάννης Εμμανουηλίδης. Ο ίδιος εξηγεί πως η κ. Μέρκελ ξέρει πολύ καλά πως πρέπει να ενισχύσει τον Γάλλο εταίρο της, που πιέζει για αλλαγές στην Ευρωζώνη και είναι διατεθειμένη να κάνει υποχωρήσεις, κάτι που δεν είναι σίγουρο για οποιονδήποτε άλλο τη διαδεχθεί.

Οι μεταρρυθμίσεις, οι οποίες αναμένονται και για τις οποίες πιέζει το Παρίσι, επικεντρώνονται σε τρεις τομείς. Την αναβάθμιση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης σε ένα νέο Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο, την αναθεώρηση των δημοσιονομικών κανόνων με παράλληλη θέσπιση προϋπολογισμού της Ευρωζώνης και τέλος την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης.

Σύμφωνα με προσχέδια της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που έχουν διαρρεύσει στη δημοσιότητα το τελευταίο διάστημα, το νέο Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο θα έχει στη διάθεσή του 500 δισ. ευρώ, τα οποία μπορεί να ενισχυθούν περαιτέρω κατά 20%. Το Ταμείο αυτό θα έχει βασικό σκοπό να διασώζει κράτη-μέλη με αντάλλαγμα μεταρρυθμίσεις, όπως κάνει μέχρι τώρα ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας. Ο νέος Οργανισμός, εκτός από τον προϋπολογισμό που θα διαχειρίζεται, και ο οποίος θα προορίζεται βασικά για τη διάσωση κρατών-μελών σε κρίση, θα έχει τη δυνατότητα να δανειστεί από τις αγορές. Ολες οι σημαντικές αποφάσεις, όπως η άντληση κεφαλαίων από τις αγορές ή κατά πόσον θα πρέπει να διασωθεί ένα κράτος-μέλος, θα απαιτούν ομοφωνία. Το πόσο μεγάλο θα είναι το ποσό της διάσωσης θα αποφασίζεται από ειδική πλειοψηφία 85% των ψήφων – περισσότερο από το 80% που ίσχυε μέχρι τώρα. Αυτή η τελευταία ρύθμιση δίνει στα μεγάλα κράτη-μέλη, όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία, το δικαίωμα του βέτο.

Ο «υπερυπουργός»

Εκτός από τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου, ενός προϋπολογισμού για την κρίση και την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πιέζει και για τη δημιουργία μιας θέσης «υπερυπουργού» Οικονομικών της Ευρωζώνης. Οποιος αναλάβει αυτή την θέση θα έχει δύο αρμοδιότητες, καθώς θα είναι και αντιπρόεδρος της Επιτροπής και επικεφαλής του Eurogroup. Η δημιουργία μιας τέτοιας θέσης αναμένεται να βρει μεγάλη αντίσταση από ορισμένα κράτη-μέλη, καθώς ήδη οι Γερμανοί έχουν τονίσει ότι απαιτεί αλλαγή στις συνθήκες, ενώ άλλοι αξιωματούχοι μιλούν για μεταρρύθμιση που θα μπορούσε να γίνει αργότερα, μετά το 2025.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ έχει ζητήσει από τα κράτη-μέλη να καταλήξουν σε έναν συμβιβασμό μέχρι τον Ιούνιο, ένα χρονοδιάγραμμα που γίνεται όλο και πιο δύσκολο δεδομένου της γερμανικής κατάστασης.

Στις Βρυξέλλες, πάντως, γνωρίζουν πολύ καλά ότι το παράθυρο που είναι ανοιχτό για μεταρρυθμίσεις τέτοιου τύπου είναι μικρό, καθώς οι αλλαγές αυτές συμφωνούνται όταν η οικονομία βρίσκεται σε ανοδική πορεία. «Ο άνεμος επιστρέφει στα πανιά της Ευρώπης», είχε πει αρχές Σεπτεμβρίου ο πρόεδρος της Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. «Εχουμε τώρα ένα παράθυρο ευκαιρίας, αλλά δεν θα παραμείνει ανοικτό για πάντα», προσέθεσε.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ