ΜΟΥΣΙΚΗ

Πειστικές ερμηνείες από τον Γκόλο Μπεργκ

ΝΙΚΟΣ Α. ΔΟΝΤΑΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Κριτική

Από τις πλέον επιτυχημένες φετινές συναυλίες της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών υπήρξε αυτή της 24ης Νοεμβρίου στην Αίθουσα Φίλων της Μουσικής. Το πρόγραμμα περιλάμβανε έργα με ελάχιστη σχέση μεταξύ τους, την Πέμπτη Συμφωνία του Φέλιξ Μέντελσον και την Πέμπτη Συμφωνία του Σοστακόβιτς. Επιπλέον, τα κόρνα υπήρξαν λιγότερο συνεργάσιμα απ’ ό,τι συνήθως. Παρ’ όλα αυτά, ο Γερμανός αρχιμουσικός Γκόλο Μπεργκ απέσπασε από την ορχήστρα ήχο συντονισμένο, ο οποίος του επέτρεψε να διαμορφώσει ερμηνείες που απέδιδαν το πνεύμα και την αισθητική των έργων.

Η Συμφωνία «της Μεταρρύθμισης» γράφτηκε από τον Μέντελσον με αφορμή τον εορτασμό για τα 300 χρόνια από την Ομολογία της Αυγούστας (1530), στην οποία ο Λούθηρος διατύπωσε τις αρχές του δόγματός του. Ο προτεσταντικά αυστηρός τόνος είναι πολλαπλά εγγεγραμμένος στη μουσική. Ο Μπεργκ έδειξε εμπιστοσύνη στο μουσικό κείμενο, στις νότες όσο και στις παύσεις, υπογραμμίζοντας τη σοβαρή διάθεση. Ανέδειξε ιδιαίτερα το λεγόμενο «Αμήν της Δρέσδης», τον τρόπο με τον οποίο εκείνη την εποχή εναρμονιζόταν η λέξη «Αμήν» στις εκκλησίες του γερμανόφωνου χώρου και ο οποίος στη συνέχεια αξιοποιήθηκε από τον Βάγκνερ ως «μοτίβο του Ιερού Δισκοπότηρου» στο μουσικό δράμα «Πάρσιφαλ».

Βασικό στοιχείο της ανάγνωσης του Μπεργκ ήταν η ισορροπία ανάμεσα στο κλασικό και στο ρομαντικό ύφος. Αφενός χαιρόταν κανείς τη σαφή άρθρωση των επιμέρους ενοτήτων και την καθαρή απόδοση του μουσικού κειμένου (α΄ μέρος), αφετέρου απολάμβανε τον χορευτικό παλμό της μουσικής, την αβίαστη ροή των μουσικών φράσεων (β΄ μέρος) αλλά και την απόδοση της ευγένειας και της χάρης των μελωδιών, απαραίτητο στοιχείο για την απόδοση του ύφους του Μέντελσον ακόμα και στην πιο «αυστηρή» έκφραση του ταλέντου του (γ΄ μέρος). Ο μεγαλόπρεπος τόνος του τελευταίου μέρους ήταν αντίστοιχος του εμβληματικού ύμνου της Μεταρρύθμισης, τον οποίο αξιοποιεί ο συνθέτης στην κατάληξη της Συμφωνίας.

Σε ολότελα διαφορετική διάθεση η Πέμπτη Συμφωνία του Σοστακόβιτς υπήρξε ιδιαίτερα ευπρόσδεκτη, καθώς πλήρη έργα του Σοβιετικού μουσουργού έχουν πολύ καιρό να ακουστούν από την Κρατική. Εντυπωσιακή διαφάνεια απέσπασε ο Μπεργκ από τα βιολιά και συνολικά από τα έγχορδα στο πρώτο μέρος. Εξοχο, παρά τα δυσάρεστα ατίθασα κόρνα, υπήρξε το σατιρικό, νευρικό βαλς (β΄ μέρος), εκφραστικά και με συναίσθημα αποδόθηκε το λυρικό γ’ μέρος, θριαμβικό το τελευταίο. Θαυμάσιες συνεισφορές από μεμονωμένους μουσικούς, με εξέχοντες τη Χρυσή Πιλαφτσή (φλάουτο) και τον βιολονίστα Νίκο Μάνδυλα, αναπληρωτή εξάρχοντα της ορχήστρας, συνέβαλαν στο θετικό αποτέλεσμα.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ