ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αποψη: Η στρατηγική για τα Βαλκάνια

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΤΟΦΩΛΟΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Η ​​περιοχή των Βαλκανίων, έπειτα από δύο δεκαετίες, ξαναμπαίνει όπως φαίνεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της Ευρώπης και των σχεδιασμών που γίνονται τούτη την ώρα στις Βρυξέλλες για την επόμενη ημέρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η συμμετοχή της Ευρώπης στην προοπτική ανάπτυξης των Βαλκανίων και με προτεραιότητα στα δυτικά όπου βρίσκονται χώρες όπως η Σερβία εκτός της Ευρωπαϊκής Ενωσης, συγκεντρώνει το μεγαλύτερο πολιτικό ενδιαφέρον. Η Ευρώπη συνειδητοποιεί ότι δεν μπορεί να είναι απούσα στις εξελίξεις που σημειώνονται στην περιοχή, διότι πολύ απλά επωφελούνται άλλες ισχυρές δυνάμεις όπως για παράδειγμα η Ρωσία ή ακόμη και η περιφερειακή Τουρκία.

Η πολιτική για τα Βαλκάνια αποτελεί ένα από τα κεφάλαια του πολιτικού ανασχεδιασμού για την ενοποίηση της Ευρώπης, σε μια περισσότερο στρατηγική ή γεωπολιτική διάσταση, την οποία επιθυμούν πλέον να εκφράσουν στην ανταγωνιστική διεθνή σκακιέρα και το Βερολίνο και το Παρίσι. Η Ευρώπη επαναπροσδιορίζει συμμαχίες, συσπειρώσεις, αντιπαλότητες, στόχους, αλλά και το δυναμισμό που διαθέτει και πρέπει να εκδηλώσει σε ενωμένη βάση. Ξεκαθαρίζει τώρα ποια είναι τα δικά της συμφέροντα, με ποιο τρόπο θα τα προστατεύσει, πώς θα αξιοποιήσει τις αναπτυσσόμενες αγορές στη δική της επικράτεια, τον δικό της ζωτικό χώρο. Ποιους μηχανισμούς επιρροής θα κινητοποιήσει, ποιους τομείς και ποια κράτη θα χρηματοδοτήσει, πώς θα θωρακίσει θεσμικά και οικονομικά τα σημεία που οριοθετούν τον ευρωπαϊκό χάρτη.

Τα Βαλκάνια συγκροτούν ένα κρίσιμο κομμάτι των εξελίξεων. Είναι πολλές κρατικές και εθνικές οντότητες, μειονότητες επίσης, σε ένα κλίμα πολιτικά ρευστό, με διαφόρων ειδών αντιθέσεις και ισορροπίες εύθραυστες, με μια ξεχωριστή και δυναμική ιστορία περίπου δύο αιώνων, η οποία επιβαρύνει το παρόν και ορισμένες φορές ποδηγετεί το μέλλον. Τα Βαλκάνια είναι ένα μεγάλο κομμάτι της ευρωπαϊκής ηπείρου και της σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστορίας, επίσης οι χώρες των Βαλκανίων συναποτελούν μία αγορά μεγαλύτερη των πενήντα εκατομμυρίων ανθρώπων... Θα ήταν αφέλεια πλέον να μην ξεκινήσουν οι διαδικασίες για την ένταξή τους στον ευρωπαϊκό κορμό, η πολιτική Ευρώπη επιτέλους δείχνει να αφυπνίζεται.

Τα ταραγμένα και ευαίσθητα Βαλκάνια χρειάζονται πρωτίστως ειρήνη απόλυτη και σταθερότητα, εν συνεχεία οικονομική στήριξη και ανάπτυξη, πολιτική και αμυντική ευρωπαϊκή ενσωμάτωση. Στην κατεύθυνση αυτή είναι σχεδόν πλήρης η ταύτιση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και δεν είναι τυχαίο ότι πάλι ανεβαίνει στην ατζέντα για να κλείσει το θέμα της ονομασίας των Σκοπίων. Οτιδήποτε φαίνεται να μένει πρόβλημα ανοικτό και να εγκυμονεί συγκρούσεις, η προσπάθεια είναι να κλείσει. Ο υπ’ αριθμόν ένα κίνδυνος δείχνει να θεωρείται η Ρωσία, η οποία αξιοποιεί τις ρωγμές και διεισδύει μεθοδικά. Ευρωπαίοι και Αμερικανοί θέλουν να κρατήσουν μακριά την επιρροή των Ρώσων και των Κινέζων επίσης, που επενδύουν όπου μπορούν ανοίγοντας δρόμους προς την καρδιά της Γηραιάς Ηπείρου.

Υπάρχει, λοιπόν, σε εξέλιξη ένας πόλεμος συμφερόντων, με οικονομικά οφέλη, αλλά και σημαντικά ερείσματα στο γεωπολιτικό παιχνίδι. Πεδίο καθοριστικό είναι τα δίκτυα στις μεταφορές και κυρίως στην ενέργεια, όπου ήδη αναπτύσσεται μια μάχη και οι Ευρωπαίοι θα αποδώσουν προτεραιότητα. Στα Βαλκάνια παίζεται ήδη ως γνωστόν ένα χοντρό παιχνίδι μεταξύ Αμερικανών και Ρώσων για τους αγωγούς, ενώ οι Ευρωπαίοι ετοιμάζονται να χρηματοδοτήσουν πολύ μεγάλα προγράμματα τέτοιου τύπου. Χαρακτηριστικό είναι ότι η Βουλγαρία, η οποία σε μία εβδομάδα αναλαμβάνει την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ενωσης, τα θέματα τα οποία έχει στην κορυφή της ατζέντας είναι τα δυτικοευρωπαϊκά δίκτυα. Το ενδιαφέρον είναι πολύ μεγάλο από τους Γερμανούς, τους Γάλλους και του Αυστριακούς (ειδικότερα μάλιστα για τη Σερβία), αλλά και τους Ιταλούς. Προβλέπεται αξιοποίηση και για οικονομικούς και για εμπορικούς λόγους, το βέβαιο όπως φαίνεται είναι ότι οι Ευρωπαίοι δεν θα αφήσουν να τους… πάρουν την περιοχή. Οι τράπεζες, είναι το άλλο, εκτός από τα δίκτυα, μείζον πεδίο των επενδύσεων για τον έλεγχο των εξελίξεων.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ