ΒΙΒΛΙΟ

Ο συγγραφέας που δεν πίστευε στο παρελθόν

ΗΛΙΑΣ ΜΑΓΚΛΙΝΗΣ

Ο Ααρον Απελφελντ, τον Απρίλιο του 2009 στη συνοικία στην Ιερουσαλήμ. Πέθανε χθες σε ηλικία 85 ετών.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Υπάρχει  ένα κομβικό γεγονός στη ζωή του Ισραηλινού συγγραφέα Ααρον Απελφελντ, ο οποίος «έφυγε» χθες σε ηλικία 85 ετών, για το οποίο δεν μπόρεσε ποτέ να γράψει ούτε αράδα: η επανένωση με τον πατέρα του στο Ισραήλ, είκοσι χρόνια μετά τον ξεριζωμό τους από το Τσέρνοβτσι της Μπουκοβίνα της Ρουμανίας, το 1940. Εκείνη τη χρονιά οι ναζί εισέβαλαν στον γενέθλιο τόπο του οκτάχρονου τότε Απελφελντ και εκτέλεσαν τη μητέρα του. Οταν συνάντησα τον σπουδαίο συγγραφέα στην Ιερουσαλήμ τον Απρίλιο του 2009, λίγο πριν από την επίσκεψή του στη χώρα μας, όπου θα τον παρουσίαζα στο ελληνικό κοινό στο πλαίσιο των εκδηλώσεων Megaron Plus, μου είχε πει χαρακτηριστικά: «Ακουσα την κραυγή της μητέρας μου τη στιγμή που τη σκότωναν· πολλές φορές την ακούω ακόμα και τώρα».

Ο μικρός Ααρον εκτοπίστηκε με τον πατέρα του σε στρατόπεδο συγκεντρώσεως στην Ουκρανία αλλά κατάφερε να δραπετεύσει. «Επαιξε κρυφτό» επί τρία συνεχή χρόνια μέσα στα δάση με τους Γερμανούς ώσπου τον διέσωσε μια μονάδα του Κόκκινου Στρατού. Με τη λήξη του πολέμου, ο Απελφελντ πέρασε ένα διάστημα σε στρατόπεδο εκτοπισμένων στην Ιταλία, αγνοώντας ότι ο πατέρας του ήταν ακόμα ζωντανός. Το 1946 εγκαταστάθηκε στην Παλαιστίνη (δύο χρόνια προτού το Ισραήλ απoκτήσει υπόσταση ως κράτος), όπου και, τελικά, βρήκε τον πατέρα του, σχεδόν τυχαία, καμιά δεκαπενταριά χρόνια αργότερα. Η συνάντηση ήταν τόσο πολύ συναισθηματικά φορτισμένη που ο Απελφελντ δεν τόλμησε ποτέ να θίξει το γεγονός, άμεσα ή διαθλαστικά, μέσα από την πεζογραφία του.

Η συντριβή του ατόμου

Στον ίδιο δεν πολυάρεσε να τον θεωρούν «συγγραφέα του Ολοκαυτώματος». Μπορεί το Ολοκαύτωμα να στοιχειώνει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο τη λογοτεχνία του, αλλά τα βιβλία του Απελφελντ δεν αφορούν μονάχα την εβραϊκή τραγωδία αλλά τη συντριβή του ατόμου στα ολοκληρωτικά καθεστώτα γενικότερα. Ο ίδιος έλεγε ότι ποτέ δεν είχε την αίσθηση ότι γράφει για το παρελθόν. «Το παρελθόν είναι κάκιστη πρώτη ύλη για τη λογοτεχνία. Η λογοτεχνία είναι ένα διαρκές, φλέγον παρόν, όχι με τη δημοσιογραφική έννοια, αλλά ως προσπάθεια να φέρει τον χρόνο σε ένα αέναο παρόν».

Τα βιβλία του «Απρόσμενη αγάπη», «Ιστορία μιας ζωής» και «Μπάντενχαϊμ 1939» κυκλοφορούν από τις εκδόσεις της Εστίας σε μετάφραση της Μάγκυ Κοέν.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ