ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Ο Αδριανός κατακτά το Φετιχιέ τζαμί

ΓΙΩΤΑ ΣΥΚΚΑ

Εικονιστική κεφαλή Αδριανού. Βρέθηκε το 1987 νότια της Ρωμαϊκής Αγοράς. Δεξιά, τo πρόσφατα ανακαινισμένο Φετιχιέ τζαμί υποδέχεται τον Ρωμαίο αυτοκράτορα που αγάπησε την Αθήνα.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Φιλέλληνας, κοσμοπολίτης, ο Αδριανός ήταν από τους Ρωμαίους αυτοκράτορες που αγάπησε με πάθος την Αθήνα κι εκείνη αυτόν. Το οικοδομικό του πρόγραμμα του στην Αθήνα του 2ου αιώνα μ.Χ. ανανέωσε τον αστικό ιστό της πόλης και συγχρόνως σηματοδότησε την αναγέννηση των ελληνικών γραμμάτων στα χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Δικά του έργα είναι το συγκρότημα της Βιβλιοθήκης ανάμεσα στην Αγορά και στην Ακρόπολη, η υδροδότηση της πόλης, η μνημειακή γέφυρα στον Ελευσινιακό Κηφισό, ο ναός του Ολυμπίου Διός που μπορεί να θεμελιώθηκε στα χρόνια του Πεισίστρατου, αλλά ολοκληρώθηκε στα δικά του και πολύ μεγαλύτερος από τον Παρθενώνα, το Πάνθεον όπου ήταν αναγεγραμμένες αναφορές για όλα τα ιερά κτίρια, τα αναθήματα και τις δωρεές του αυτοκράτορα προς τις πόλεις των Ελλήνων αλλά και των Βαρβάρων (ίχνη βρέθηκαν στην οδό Αδριανού), η Πύλη του Αδριανού που χώριζε την παλιά πόλη του Θησέα από τη νέα.

Αυτά μας θύμισε πριν από ένα χρόνο ο Δημήτρης Παντερμαλής στο Μουσείο της Ακρόπολης, παρουσιάζοντας στο ισόγειο, ένα εντυπωσιακό γλυπτό που είχε βρεθεί το 1933 στη λεωφόρο Συγγρού και ανήκει στις συλλογές του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.

Το ίδιο γλυπτό επέστρεψε στο πρώτο μουσείο της χώρας όπου τον περασμένο Νοέμβριο με αφορμή τα 1.900 χρόνια από την άνοδο στον θρόνο του φιλαθήναιου αυτοκράτορα Αδριανού, παρουσίασε μια διαφορετική πρόταση. Η διευθύντρια του ΕΑΜ, Μαρία Λαγογιάννη, έστησε ένα θεματικό περίπατο μέσα στο μουσείο. Η περιοδική έκθεση «Αδριανός και Αθήνα. Συνομιλώντας με έναν ιδεατό κόσμο» στην αίθουσα 31α της Συλλογής των Γλυπτών (συνδιοργάνωση με την Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών), προβάλλει όσα συνεισέφερε ο Αδριανός στη διαμόρφωση μιας κοινής πολιτισμικής βάσης, που αποτέλεσε ένα από τα ουσιωδέστερα στοιχεία του δυτικού πολιτισμού. Κι ενώ η έκθεση στο πρώτο μουσείο της χώρας συνεχίζεται με πορτρέτα του αυτοκράτορα Αδριανού που τοποθετήθηκαν στο κέντρο της αίθουσας των Αθηναίων Κοσμητών στη μόνιμη έκθεση της Συλλογής Γλυπτών, σε ένα νοερό φιλοσοφικό διάλογο για τον ελληνικό πολιτισμό με εμβληματικές μορφές διανοητών της αρχαιότητας, προβάλλοντας μεταξύ άλλων την αξία και τη σημασία που διατηρεί μέχρι τις μέρες μας η κληρονομιά του, μια ακόμη έκθεση για τον φιλέλληνα αυτοκράτορα ετοιμάζεται να ανοίξει. Και μάλιστα σε ένα μνημείο, από τα σπουδαιότερα κτίρια της οθωμανικής περιόδου στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας.

Στο πρόσφατα ανακαινισμένο Φετιχιέ τζαμί που θωρακίστηκε και με συναγερμό, θα εγκαινιαστεί η έκθεση «Αδριανός Σωτήρ και Κτίστης» (Το όραμα του Αδριανού για την αυτοκρατορία) στις 17 Ιανουαρίου και θα παραμείνει έως και τις 31 Ιουλίου 2018. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών, στην αρμοδιότητα της οποίας βρίσκονται τα σημαντικότερα από τα έργα-μνημεία με τα οποία ο ίδιος ευεργέτησε την πόλη της Παλλάδος, μας λέει η προϊσταμένη της εφορείας Ελένη Μπάνου, ετοίμασε και παρουσιάζει στο κοινό μια έκθεση, με λίγα επιλεγμένα εκθέματα και πλούσιο εποπτικό υλικό, αφιερωμένη όχι μόνο στον αυτοκράτορα, αλλά και στην ίδια την Αθήνα.

Η έκθεση λέει στην «Κ» φωτίζει έναν φιλέλληνα αυτοκράτορα, είναι δίγλωσση και απευθύνεται σε διεθνές κοινό. Εκτός από το εποπτικό κυρίως υλικό περιλαμβάνει και τρία-τέσσερα αντικείμενα από την Αρχαία Αγορά, τη Βιβλιοθήκη του Αδριανού. «Σκοπός είναι να φωτίσουμε την προσωπικότητα του Αδριανού, που ήταν φιλέλληνας, γι’ αυτό ονομάστηκε (Graeculus), δηλαδή μικρός Ελληνας. Θα δείξουμε τα έργα του, το οικοδομικό του πρόγραμμα και πώς η πόλη ανταπέδωσε την εύνοια που της έδειξε, πως τον τίμησε».

«Λάτρης του ελληνικού πολιτισμού, στοιχείο που του χάρισε εσαεί τον χαρακτηρισμό του φιλέλληνα (Graeculus), συνδέθηκε ιδιαίτερα με την Αθήνα, την οποία θεωρούσε και πρόβαλλε ως κοιτίδα του πνεύματος. Την επισκέφθηκε τρεις φορές και διέμεινε σ’ αυτή για μεγαλύτερο διάστημα από οποιαδήποτε άλλη πόλη πλην της Ρώμης, ενώ, πραγματοποιώντας το όραμα του Περικλή, την κατέστησε έδρα του Κοινού των ελληνικών πόλεων. Οι Αθηναίοι τίμησαν τον Αδριανό ως νέο Θησέα, σωτήρα και κτίστην, τόσο για τις πολιτειακές του μεταρρυθμίσεις, την αναβίωση θεσμών ή τη δημιουργία νέων, όσο και για το μεγαλεπήβολο οικοδομικό του πρόγραμμα, με το οποίο ανακαίνισε τον αστικό ιστό της Αθήνας».

​​Διάρκεια έκθεσης ώς τις 31 Ιουλίου (Πελοπίδα και Πανός, εντός της Ρωμαϊκής Αγοράς)

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ